Thịt nhiễm tả lợn châu Phi có phân biệt được không và cách nhận diện nguy cơ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Dịch tả lợn châu Phi là mối bận tâm lớn của người tiêu dùng mỗi khi dịch bệnh bùng phát tại các vùng chăn nuôi. Nỗi lo lớn nhất của các bà nội trợ là liệu thịt nhiễm tả lợn châu Phi có phân biệt được không khi chọn mua tại chợ truyền thống.
Thực tế cho thấy, việc phân biệt thịt lợn nhiễm bệnh bằng mắt thường chỉ khả thi ở một số giai đoạn nhất định, trong khi nhiều trường hợp mầm bệnh tiềm ẩn không biểu hiện ra ngoài. Hiểu đúng bản chất của bệnh và áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe gia đình.
Thịt nhiễm tả lợn châu Phi là gì?
Dịch tả lợn châu Phi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên động vật do một loại virus chứa vật chất di truyền ADN thuộc họ Asfarviridae gây ra. Bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh và tỷ lệ tử vong ở đàn lợn nhiễm bệnh có thể lên đến tuyệt đối, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi. Điểm đặc thù của loại virus này là khả năng tồn tại rất bền bỉ trong môi trường tự nhiên, phân chuồng, thịt đông lạnh và các sản phẩm chế biến từ lợn chưa được xử lý nhiệt hoàn toàn. Về mặt sinh học, virus không lây nhiễm và không gây bệnh trực tiếp cho con người vì thiếu các thụ thể tiếp nhận tương thích trên tế bào người. Dẫu vậy, vấn đề mất an toàn vệ sinh thực phẩm phát sinh từ lợn bệnh vẫn là rủi ro y tế cộng đồng đáng lo ngại.
Khả năng nhận biết thịt lợn nhiễm bệnh bằng cảm quan
Ở giai đoạn lợn mới nhiễm virus hoặc đang ủ bệnh, cơ thể con vật chưa phát sinh các tổn thương giải phẫu bệnh rõ rệt. Do đó, miếng thịt khi pha lóc ra vẫn giữ được màu sắc hồng hào, cấu trúc thớ thịt mềm mại và độ đàn hồi gần như thịt bình thường. Trong tình huống này, người tiêu dùng dù có nhiều kinh nghiệm nội trợ cũng không thể phát hiện mầm bệnh nếu chỉ quan sát bên ngoài.
Phương pháp duy nhất để khẳng định sự hiện diện của virus dịch tả lợn châu Phi ở giai đoạn sớm là xét nghiệm sinh học phân tử trong phòng kiểm nghiệm thú y. Vì vậy, việc cho rằng thịt tươi sáng thì chắc chắn sạch bệnh là một nhận thức chưa đầy đủ, dễ dẫn tới tâm lý chủ quan khi mua sắm thực phẩm trôi nổi.
Các biểu hiện nghi ngờ ở thịt lợn bệnh thể nặng
Khi bệnh tiến triển sang thể cấp tính hoặc lợn bị giết mổ khi đã suy kiệt, thân thịt sẽ bắt đầu xuất hiện những biểu hiện bất thường rõ nét. Người mua có thể quan sát thấy vùng da hoặc lớp mỡ dưới da có các nốt xuất huyết li ti màu đỏ thẫm hoặc mảng bầm tím lan rộng. Thịt nạc có thể chuyển sang màu nâu sẫm, tím tái, bề mặt nhão, ứ nước và rỉ dịch bất thường.
Các hạch bạch huyết ở vùng cổ, bẹn của lợn bệnh thường sưng to, sung huyết đỏ rực hoặc tụ máu bầm. Ngoài ra, lớp mỡ có thể ngả vàng xỉn và miếng thịt tỏa ra mùi ôi nồng khó chịu do các quá trình thoái hóa mô diễn ra nhanh chóng. Khi bắt gặp những dấu hiệu này, người tiêu dùng cần kiên quyết từ chối mua sản phẩm.
Mối nguy hại đối với sức khỏe khi sử dụng thịt lợn bệnh
Mặc dù virus dịch tả lợn châu Phi không gây bệnh trực tiếp trên cơ thể người, thịt từ lợn mắc bệnh vẫn là nguồn hiểm họa lớn đối với sức khỏe. Khi hệ miễn dịch của lợn suy giảm do virus tấn công, cơ thể chúng trở thành môi trường thuận lợi cho nhiều vi sinh vật gây bệnh cơ hội bùng phát dữ dội, bao gồm liên cầu lợn, vi khuẩn thương hàn Salmonella và tụ cầu vàng.
Việc tiếp xúc trực tiếp hoặc tiêu thụ loại thịt này dễ dẫn đến ngộ độc thực phẩm cấp tính, nhiễm trùng huyết hoặc viêm màng não mủ do liên cầu lợn. Những bệnh lý nhiễm trùng này diễn tiến rất nhanh, có thể để lại di chứng thần kinh nặng nề hoặc đe dọa tính mạng người bệnh nếu không được can thiệp y tế kịp thời.
Biện pháp lựa chọn và chế biến thịt lợn bảo đảm an toàn
Để bảo vệ sức khỏe gia đình, người tiêu dùng chỉ nên mua thịt lợn tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm tiện lợi hoặc quầy sạp đã được cơ quan thú y kiểm soát và đóng dấu kiểm dịch rõ ràng. Tránh xa các điểm bán thịt tự phát ven đường có mức giá rẻ bất thường hoặc thịt không rõ nguồn gốc chăn nuôi.
Trong quá trình bảo quản và sơ chế tại gia đình, cần dùng riêng thớt và dao cho thực phẩm sống và thực phẩm chín để ngăn ngừa lây nhiễm chéo vi khuẩn. Khi chế biến, phải bảo đảm thịt được nấu chín hoàn toàn, nhiệt độ tâm khối thịt đạt ngưỡng an toàn, tuyệt đối không ăn các món tái, nem chua sống hoặc tiết canh lợn dưới mọi hình thức.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính phổ biến kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm, không thay thế cho kết quả kiểm nghiệm từ cơ quan thú y chuyên ngành. Tuyệt đối không tiêu thụ thịt từ lợn ốm, chết hoặc thịt có mùi hôi lạ bất kể hình thức chế biến nào. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi ăn thịt lợn, người bệnh cần tới ngay cơ sở y tế để được thăm khám.
Tóm tắt
Người tiêu dùng không thể dựa hoàn toàn vào mắt thường để xác định chính xác thịt nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Việc lựa chọn thịt có nguồn gốc rõ ràng, đã qua kiểm định thú y và thực hiện ăn chín uống sôi là nguyên tắc quan trọng nhất nhằm bảo vệ sức khỏe gia đình, phòng tránh nguy cơ ngộ độc cùng các bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm.
Nguồn tham khảo
- Encyclopedia of Food Safety: Organisms of Concern but not Foodborne or Confirmed Foodborne: African Swine Fever Virus
- International Journal of Biosciences (IJB): Molecular surveillance of African swine fever virus in raw pork and blood samples from wet markets and abattoirs in Tuguegarao City, Cagayan
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Virus tả lợn châu Phi có lây bệnh trực tiếp sang người không?
Dịch tả lợn châu Phi chỉ lây lan giữa các loài lợn và không truyền sang người. Tuy nhiên, việc ăn thịt lợn bệnh tiềm ẩn nguy cơ nhiễm các loại vi khuẩn thứ phát rất nguy hiểm cho hệ tiêu hóa.
Nấu chín kỹ có giúp thịt lợn nhiễm bệnh ăn được không?
Nấu chín kỹ ở nhiệt độ cao có thể làm bất hoạt virus tả lợn châu Phi. Dù vậy, chuyên gia y tế khuyến cáo tuyệt đối không sử dụng thịt lợn đã ốm chết vì nguy cơ độc tố vi khuẩn tồn dư.
Làm thế nào để nhận biết thịt lợn tươi ngon an toàn?
Thịt lợn khỏe mạnh có màu hồng tươi hoặc đỏ nhạt tự nhiên, mỡ trắng sáng, bề mặt khô ráo, đàn hồi tốt khi ấn tay và không có vết xuất huyết hoặc mùi hôi lạ.
Thịt lợn nhìn hoàn toàn tươi ngon có thể mang mầm bệnh không?
Nếu lợn mới nhiễm virus ở giai đoạn đầu, các cơ quan và thớ thịt chưa xuất hiện biến đổi rõ rệt. Khi đó, mắt thường hoàn toàn không thể nhận ra thịt có chứa mầm bệnh hay không.
Khi nào cần đến bệnh viện sau khi ăn thịt lợn nghi nhiễm bệnh?
Sau khi ăn thịt lợn kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc, nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, nôn mửa, tiêu chảy, sốt cao hoặc ban xuất huyết, cần đến cơ sở y tế ngay.
