Tai trẻ sơ sinh có mùi hôi: Nguyên nhân thường gặp và cách xử trí

Tai trẻ sơ sinh có mùi hôi là gì?

Tai của trẻ sơ sinh có cấu tạo da mỏng và ống tai ngoài còn ngắn, các tuyến tiết bã nhờn hoạt động nhưng hệ thống tự làm sạch chưa hoàn thiện. Vành tai và các khe rãnh sau tai có nhiều nếp gấp, rất dễ tích tụ mồ hôi, tế bào da chết hoặc cặn sữa rơi rớt trong lúc bú. Hiện tượng tai trẻ sơ sinh có mùi hôi xảy ra khi các chất hữu cơ này bị vi khuẩn phân hủy hoặc khi có sự phát triển quá mức của vi nấm, vi khuẩn tại ống tai ngoài và tai giữa. Mùi hôi có thể chỉ khu trú ở bề mặt da bên ngoài hoặc bắt nguồn từ sâu bên trong ống tai. Việc xác định đúng vị trí và tính chất mùi hôi giúp phụ huynh chăm sóc trẻ đúng cách hoặc kịp thời đưa bé đến cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng.

Nguyên nhân sinh lý và bệnh lý khiến tai trẻ có mùi hôi

• Nguyên nhân phổ biến nhất khiến tai trẻ sơ sinh bốc mùi là do sữa mẹ hoặc sữa công thức trào ra và chảy men theo má vào vành tai mà không được lau khô kỹ. Sữa đọng lâu ngày sẽ lên men và sinh ra mùi chua hôi khó chịu. Ngoài ra, nước tắm đọng lại ở nếp gấp sau tai kết hợp với mồ hôi cũng dễ tạo thành mảng bựa hăm da bốc mùi.
• Về phương diện bệnh lý, viêm tai giữa là nguyên nhân cần đặc biệt chú ý. Ống vòi nhĩ ở trẻ sơ sinh nằm ngang và ngắn, khiến dịch nhầy cùng vi khuẩn từ họng dễ trào lên tai giữa sau các đợt cảm lạnh. Khi mủ ứ đọng nhiều làm thủng màng nhĩ, dịch chảy ra ngoài ống tai sẽ có mùi hôi tanh nồng nặc. Viêm tai ngoài do vi khuẩn hoặc vi nấm phát triển khi tai bị ẩm ướt cũng gây tiết dịch và mùi hôi.

Cách vệ sinh tai cho trẻ sơ sinh an toàn tại nhà

• Khi chăm sóc vùng tai cho trẻ, nguyên tắc quan trọng nhất là chỉ vệ sinh phần vành tai bên ngoài và giữ cho tai luôn khô ráo. Phụ huynh dùng khăn xô mềm hoặc miếng gạc vô trùng thấm nước ấm sạch hoặc nước muối sinh lý, vắt ráo rồi nhẹ nhàng lau sạch các nếp gấp của vành tai và vùng rãnh sau tai. Sau đó, dùng một khăn xô khô sạch khác thấm nhẹ lại toàn bộ vùng da vừa lau.
• Ở cửa ống tai ngoài, cha mẹ chỉ nên dùng tăm bông trẻ em chuyên dụng để chấm nhẹ phần dịch rỉ ra ở mép ngoài. Tuyệt đối không đưa sâu tăm bông hay bất kỳ vật nhọn nào vào bên trong ống tai vì rất dễ làm trầy xước niêm mạc hoặc làm tổn thương màng nhĩ. Không được tự ý nhỏ nước muối, tinh dầu hay thuốc nhỏ tai vào sâu trong tai khi chưa có hướng dẫn y tế.

Dấu hiệu cảnh báo viêm nhiễm cần đưa trẻ đi khám ngay

• Tai có mùi hôi kèm theo dịch mủ hoặc các thay đổi bất thường về sức khỏe là dấu hiệu cho thấy trẻ cần được nhân viên y tế thăm khám ngay. Cha mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện nếu nhận thấy tai bé liên tục chảy dịch màu vàng, xanh hoặc có mủ đặc với mùi hôi tanh nồng nặc.
• Bên cạnh đó, các biểu hiện đau tai ở trẻ sơ sinh thường bộc lộ qua việc bé quấy khóc dữ dội, khó ngủ, bỏ bú, hay dùng tay quệt vào tai hoặc liên tục lắc đầu. Nếu trẻ có kèm theo sốt, vùng da xung quanh tai sưng đỏ hoặc sờ vào thấy nóng, đây là dấu hiệu của nhiễm trùng lan rộng. Việc đưa trẻ đi khám sớm sẽ giúp bác sĩ nội soi tai, chẩn đoán chính xác tình trạng màng nhĩ và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến thính lực của bé.

Cách phòng ngừa tình trạng ứ đọng dịch và mùi hôi ở tai trẻ

• Để giữ cho đôi tai của trẻ luôn sạch sẽ và thơm tho, cha mẹ cần chú ý tư thế khi cho bé bú và thói quen tắm rửa hàng ngày. Khi cho trẻ bú, nên nâng đầu trẻ cao hơn một chút so với thân mình nhằm hạn chế hiện tượng sữa trào ngược qua vòi nhĩ lên tai giữa. Luôn quan sát và dùng khăn mềm lau ngay phần sữa rơi rớt ở khóe miệng và vành tai.
• Trong khi tắm, người chăm sóc có thể áp nhẹ vành tai của trẻ vào đầu để che kín lỗ tai, tránh để nước tắm lọt vào bên trong. Sau khi tắm xong, cần lau khô kỹ càng từng nếp gấp sau tai để tránh ẩm ướt sinh nấm ngứa. Đồng thời, giữ môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát và tránh xa khói thuốc lá để hạn chế các đợt viêm đường hô hấp trên ở trẻ.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ tuyệt đối không dùng tăm bông người lớn, que nhọn hay móng tay để ngoáy vào ống tai của trẻ sơ sinh. Không áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng như nhỏ sữa mẹ, nước thảo dược hay thổi bột thuốc vào tai vì nguy cơ bội nhiễm rất cao. Mọi can thiệp điều trị bằng thuốc nhỏ hay thuốc uống đều cần có sự thăm khám và chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Tai trẻ sơ sinh có mùi hôi thường xuất phát từ việc vệ sinh chưa đúng cách hoặc do cặn sữa, nước tắm ứ đọng, nhưng cũng có thể là dấu hiệu viêm tai nguy hiểm. Cha mẹ hãy giữ vệ sinh tai ngoài thật sạch sẽ, khô ráo và luôn theo dõi sát các biểu hiện của bé. Khi thấy tai chảy mủ hoặc trẻ quấy khóc bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.