Tại sao em bé gò trong bụng mẹ và cách phân biệt các cơn gò

Em bé gò trong bụng mẹ là gì?

Hiện tượng bụng gò cứng trong thai kỳ thường liên quan đến hai cơ chế chủ yếu là chuyển động thực thể của thai nhi và sự co bóp của cơ tử cung. Khi bước vào các giai đoạn phát triển sau, kích thước của em bé lớn dần trong khi thể tích buồng ối có hạn, các động tác như duỗi chân, xoay người hay tì lưng của bé có thể làm một góc thành bụng mẹ nhô cứng rõ rệt. Vùng bụng này sẽ tự động mềm lại ngay khi thai nhi chuyển sang tư thế khác mà không gây đau đớn cho người mẹ.

Mặt khác, tử cung vốn là cơ quan cấu tạo từ các lớp cơ trơn có tính đàn hồi cao. Trong thai kỳ, tử cung có thể xuất hiện những đợt co thắt tự nhiên nhằm thích nghi với sự phát triển của thai và chuẩn bị cho thời khắc sinh nở. Hiểu đúng bản chất của từng dạng co thắt giúp người mẹ giảm bớt lo lắng không cần thiết, đồng thời biết cách chủ động chăm sóc thai kỳ đúng đắn.

Nguyên nhân khiến bụng mẹ xuất hiện cảm giác gò cứng

Cảm giác bụng gò hoặc căng cứng ở phụ nữ mang thai có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau. Nguyên nhân phổ biến đầu tiên là cử động của chính thai nhi. Từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi, thai nhi phát triển nhanh về kích thước khiến không gian buồng ối dần thu hẹp. Mỗi khi em bé xoay trở mình, vươn vai hoặc đạp mạnh vào thành bụng, người mẹ có thể cảm nhận rõ một khối u gồ lên tại một vị trí nhất định rồi biến mất khi bé đổi tư thế.

Bên cạnh đó, việc người mẹ thay đổi tư thế đột ngột, vận động quá sức hoặc bàng quang căng đầy nước tiểu cũng có thể vô tình kích thích cơ trơn tử cung phản ứng co rút. Yếu tố tâm lý căng thẳng, lo âu kéo dài hoặc tình trạng mất nước nhẹ ở cơ thể mẹ cũng là những nguyên nhân thường gặp khiến thành bụng dễ xuất hiện các đợt căng cứng bất chợt.

Đặc điểm nhận diện cơn gò sinh lý Braxton Hicks

Cơn gò sinh lý hay còn gọi là cơn gò Braxton Hicks thường bắt đầu xuất hiện từ tam cá nguyệt thứ hai và trở nên rõ ràng hơn ở tam cá nguyệt thứ ba của thai kỳ. Đây là hoạt động co bóp tự nhiên của cơ tử cung nhằm tăng cường tưới máu cho bánh nhau và rèn luyện cơ thành tử cung chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ. Đặc điểm nhận biết của cơn gò Braxton Hicks là sự co thắt diễn ra hoàn toàn không đều đặn, không có chu kỳ và khoảng cách giữa các đợt co bóp thường kéo dài rời rạc.

Thời gian của mỗi cơn gò sinh lý thường chỉ kéo dài khoảng ba mươi giây đến dưới một phút, gây cảm giác căng tức nhẹ ở vùng bụng dưới nhưng không gây đau thắt dữ dội. Điểm quan trọng là cường độ co thắt của cơn gò sinh lý không tăng dần theo thời gian. Khi thai phụ nằm nghỉ ngơi nghiêng về bên trái, đổi tư thế ngồi hoặc uống thêm nước ấm, các cơn gò này thường sẽ tự lắng xuống và biến mất.

Dấu hiệu nhận biết cơn gò chuyển dạ thực sự

Khác hoàn toàn với cơn gò sinh lý, cơn gò chuyển dạ thực sự là tín hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể bước vào giai đoạn sinh nở, có thể xảy ra khi thai đủ tháng hoặc trong trường hợp dọa sinh non. Cơn gò chuyển dạ diễn ra với tần suất đều đặn, nhịp nhàng và khoảng cách giữa các cơn gò ngày càng rút ngắn lại theo thời gian, từ mười phút giảm xuống năm phút rồi ba phút một lần.

Độ dài của mỗi cơn co thắt thường kéo dài từ bốn mươi lăm đến sáu mươi giây và mức độ đau tăng tiến liên tục. Cơn đau thường bắt đầu từ vùng thắt lưng phía sau, sau đó lan tỏa ra khắp toàn bộ vùng bụng trước và dồn xuống vùng đáy chậu. Ngay cả khi thai phụ nằm nghỉ ngơi hay thay đổi tư thế, cơn đau vẫn không hề thuyên giảm. Đi kèm với cơn gò chuyển dạ thực sự thường có hiện tượng rỉ ối, ra dịch nhầy hồng âm đạo hoặc xuất hiện sự xóa mở cổ tử cung khi được nhân viên y tế thăm khám.

Cách theo dõi và chăm sóc cơ thể khi xuất hiện cơn gò

Khi cảm nhận thấy bụng xuất hiện cơn gò cứng, thai phụ nên dừng ngay các công việc đang làm để tìm một vị trí yên tĩnh nghỉ ngơi. Tư thế nằm nghiêng sang bên trái là lựa chọn tốt nhất giúp giải tỏa bớt áp lực của tử cung lên các mạch máu lớn, tăng cường lượng máu nuôi dưỡng thai nhi và giúp cơ tử cung nhanh chóng thư giãn. Thai phụ cũng nên bổ sung đủ lượng nước hàng ngày nhằm hạn chế tình trạng mất nước kích hoạt các cơn co thắt ngoài ý muốn.

Mẹ bầu nên hình thành thói quen theo dõi tần suất và độ dài của các cơn gò bằng đồng hồ. Nếu cơn gò chỉ xuất hiện thưa thớt vài lần trong ngày và nhanh chóng giảm bớt khi thư giãn, thai phụ hoàn toàn có thể tiếp tục tự theo dõi tại nhà trong các sinh hoạt nhẹ nhàng. Tuy nhiên, nếu các cơn co thắt xuất hiện dồn dập, đau quặn liên tục, kèm theo chảy máu âm đạo hoặc nhận thấy cử động của em bé giảm hẳn, việc đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa sản là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và con.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết được cung cấp cho mục đích tham khảo thông tin y tế thường thức, không thay thế cho các chẩn đoán, tư vấn hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa. Mỗi thai kỳ đều có những đặc điểm thể trạng và nguy cơ riêng biệt. Thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc chống co thắt hoặc thuốc an thai khi chưa có chỉ định y khoa. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, ra máu âm đạo hoặc rỉ ối, cần đến ngay bệnh viện để được can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Hiện tượng em bé gò trong bụng mẹ phần lớn là phản ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ. Nắm vững cách phân biệt giữa cử động thai, cơn gò sinh lý Braxton Hicks và cơn gò chuyển dạ thực sự sẽ giúp thai phụ duy trì tâm lý ổn định, chủ động chăm sóc bản thân và kịp thời trao đổi với bác sĩ sản khoa để bảo đảm một thai kỳ an toàn, trọn vẹn.