Tai bị đau nhức bên trong là bệnh gì và cách xử trí
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau nhức sâu bên trong tai là tình trạng thường gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ, gây cảm giác khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày. Cơn đau có thể chỉ thoáng qua nhưng cũng có thể kéo dài liên tục, nhói buốt từng cơn hoặc đau âm ỉ kèm theo cảm giác vướng tức khó chịu.
Nguyên nhân phổ biến nhất thường bắt nguồn từ các bệnh lý viêm nhiễm như viêm tai giữa, viêm ống tai ngoài, hoặc do sự ứ đọng ráy tai gây bít tắc. Bên cạnh đó, các vấn đề ngoài tai như sâu răng, viêm amidan hoặc rối loạn khớp thái dương hàm cũng có thể kích thích dây thần kinh và tạo ra cảm giác đau nhức trong tai.
Khi gặp phải tình trạng này, người bệnh cần giữ tai khô ráo, tránh ngoáy sâu và không tự ý nhỏ các loại thuốc hay nước thảo mộc vào tai. Việc thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân để có hướng can thiệp kịp thời và an toàn.
Tai bị đau nhức bên trong là gì?
Đau nhức bên trong tai, hay còn gọi là chứng đau tai trong y khoa, là cảm giác khó chịu, nhói buốt hoặc âm ỉ xuất hiện sâu trong ống tai hoặc vùng hòm nhĩ. Triệu chứng này có thể xảy ra ở một bên hoặc cả hai bên tai, đi kèm cảm giác đầy tức tai, suy giảm sức nghe tạm thời hoặc ù tai. Đau tai có thể khởi phát do tổn thương trực tiếp tại các cấu trúc của tai như màng nhĩ, ống tai ngoài và tai giữa, hoặc do hiện tượng đau quy chiếu từ các cơ quan lân cận như răng, họng và khớp thái dương hàm. Do cấu trúc giải phẫu của tai liên kết mật thiết với các dây thần kinh cảm giác vùng đầu mặt cổ, việc xác định chính xác nguồn gốc cơn đau đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ thính giác và ngăn ngừa biến chứng nhiễm trùng lan rộng.
Các bệnh lý thường gặp gây đau nhức bên trong tai
Tình trạng đau nhức sâu trong tai thường xuất phát từ các bệnh lý viêm nhiễm thuộc hệ thống tai mũi họng. Viêm tai giữa là một trong những nguyên nhân hàng đầu, xảy ra khi vi khuẩn hoặc virus tấn công vùng niêm mạc phía sau màng nhĩ, dẫn đến ứ dịch, tăng áp lực hòm nhĩ và gây đau nhói buốt dữ dội. Bên cạnh đó, viêm ống tai ngoài, thường xảy ra sau khi bơi lội hoặc do thói quen ngoáy tai gây trầy xước, cũng khiến vành tai và ống tai sưng đỏ, đau tăng lên khi ấn vào nắp tai. Ngoài ra, nút ráy tai quá lớn bị dồn ép sát màng nhĩ, chấn thương áp lực khi đi máy bay hoặc lặn sâu do rối loạn chức năng vòi tai cũng là những yếu tố gây đau tức tai đáng kể. Trong một số trường hợp, viêm màng nhĩ bọng nước tạo ra các bóng nước nhỏ gây đau chói đột ngột, đòi hỏi phải được bác sĩ chuyên khoa soi tai để chẩn đoán chính xác.
Đau tai do hiện tượng phản xạ từ cơ quan lân cận
Không phải mọi cơn đau nhức bên trong tai đều bắt nguồn từ chính cơ quan thính giác, mà nhiều trường hợp là hệ quả của hiện tượng đau quy chiếu. Do tai tiếp nhận các nhánh thần kinh cảm giác chung với vùng họng, thanh quản và hàm dưới, các tổn thương ở những vị trí này có thể truyền tín hiệu đau lên tai. Điển hình nhất là các vấn đề răng miệng như sâu răng hàm, viêm quanh cuống răng hoặc răng khôn mọc lệch mọc ngầm. Bên cạnh đó, tình trạng viêm họng hạt, viêm amidan cấp tính hoặc viêm loét miệng họng cũng thường gây cảm giác nuốt đau buốt nhói lên tận tai. Ngoài ra, hội chứng rối loạn khớp thái dương hàm khiến người bệnh cảm thấy đau nhức vùng trước tai và sâu trong tai, cơn đau thường gia tăng rõ rệt khi há to miệng, nhai thức ăn cứng hoặc khi cử động hàm nhiều.
Cách xử trí ban đầu và chăm sóc an toàn tại nhà
Khi xuất hiện cơn đau nhức bên trong tai, người bệnh cần thực hiện các biện pháp chăm sóc cẩn trọng để giảm bớt cảm giác khó chịu mà không làm tổn thương cấu trúc tai. Biện pháp an toàn đầu tiên là giữ cho tai luôn khô ráo và sạch sẽ, tránh để nước lọt vào tai khi tắm gội hoặc bơi lội. Bạn có thể chườm ấm nhẹ nhàng vùng quanh tai bên ngoài bằng một chiếc khăn ấm sạch để hỗ trợ thư giãn cơ và xoa dịu cảm giác đau nhức. Người bệnh tuyệt đối không được dùng tăm bông, que kim loại hay bất kỳ vật cứng nào để ngoáy sâu vào trong ống tai, vì hành động này dễ đẩy chất bẩn vào sâu hơn hoặc làm thủng màng nhĩ. Không tự ý mua thuốc nhỏ tai chứa kháng sinh hoặc cồn sát trùng khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, đặc biệt khi chưa xác định được màng nhĩ có bị thủng hay không.
Thời điểm cần thăm khám y tế chuyên khoa ngay lập tức
Đau nhức tai có thể là dấu hiệu cảnh báo những tổn thương nghiêm trọng nếu đi kèm các triệu chứng cảnh báo toàn thân. Người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa tai mũi họng khi cơn đau diễn tiến dữ dội, không thuyên giảm hoặc kèm theo sốt cao, rét run. Sự xuất hiện của dịch mủ chảy ra từ ống tai, dịch có mùi hôi hoặc lẫn máu là dấu hiệu cảnh báo viêm tai giữa ứ mủ hoặc thủng màng nhĩ cần can thiệp y tế ngay. Ngoài ra, các biểu hiện như giảm thính lực đột ngột, ù tai liên tục, chóng mặt mất thăng bằng, buồn nôn hoặc sưng đau, đỏ tấy lan rộng ra vùng xương chũm sau tai cũng là những tình huống cấp thiết. Đối với trẻ nhỏ, dấu hiệu sốt, quấy khóc liên tục, giật kéo vành tai hoặc bỏ bú đòi hỏi phải được bác sĩ thăm khám và kiểm tra nội soi tai càng sớm càng tốt.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như nhỏ nước lá, nước cốt tỏi, nhỏ dầu gió hay thổi hơi nóng, thổi bột thuốc vào sâu trong tai. Những hành vi này có thể gây bỏng rát niêm mạc ống tai, bội nhiễm vi khuẩn và làm thủng màng nhĩ, dẫn đến suy giảm thính lực vĩnh viễn. Mọi loại thuốc nhỏ tai hoặc thuốc uống điều trị cần phải được bác sĩ chuyên khoa chỉ định cụ thể sau khi đã nội soi đánh giá tình trạng tai.
Tóm tắt
Tai bị đau nhức bên trong là triệu chứng cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe cần được quan tâm đúng mức. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, giữ vệ sinh tai an toàn và đi khám chuyên khoa tai mũi họng kịp thời sẽ giúp bảo vệ đôi tai khỏe mạnh và bảo tồn thính lực lâu dài.
Nguồn tham khảo
- Journal of Medical Science And clinical Research: A study on Eustachian Tube Dysfunction after Tympanoplasty in Chronic Otitis Media mucosal disease
- International Bulletin of Otorhinolaryngology: Eustachian tube function in patients with chronic tubotympanic suppurative otitis media with Eustachian tube dysfunction after tympanoplasty
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng tăm bông ngoáy khi tai bị đau nhức bên trong không?
Không nên dùng tăm bông ngoáy sâu vào tai khi đang bị đau nhức. Việc này có thể làm trầy xước niêm mạc ống tai, dồn nén ráy tai vào sâu màng nhĩ hoặc làm tăng nguy cơ tổn thương thủng màng nhĩ.
Tự nhỏ thuốc nhỏ tai tại nhà khi chưa đi khám có nguy hiểm không?
Tự ý nhỏ thuốc vào tai khi chưa được bác sĩ thăm khám rất nguy hiểm. Nếu màng nhĩ đã bị thủng, một số thành phần trong thuốc nhỏ tai có thể gây độc cho tai trong, dẫn đến điếc vĩnh viễn hoặc chóng mặt kéo dài.
Tại sao đau họng hoặc sâu răng lại làm nhức bên trong tai?
Vùng tai, họng và răng cùng chung các nhánh dây thần kinh cảm giác. Khi họng bị viêm hoặc răng bị sâu tủy, xung thần kinh cảm giác đau có thể lan truyền theo phản xạ lên tai, tạo cảm giác đau nhức sâu bên trong.
Chườm ấm có giúp giảm cảm giác đau nhức trong tai không?
Chườm khăn ấm sạch phía bên ngoài vành tai có thể hỗ trợ xoa dịu cảm giác đau tức tạm thời nhờ tăng tuần hoàn máu. Tuy nhiên, người bệnh không để nước chảy vào trong ống tai và cần đi khám để xử lý dứt điểm.
Trẻ nhỏ bị đau nhức tai thường có biểu hiện nhận biết nào?
Trẻ nhỏ chưa biết nói khi đau tai thường biểu hiện bằng quấy khóc không dứt, hay đưa tay giật kéo vành tai, trằn trọc khó ngủ, bỏ bú, sốt nhẹ hoặc có dịch chảy ra từ cửa tai. Cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa sớm.
