Sinh thiết vú là gì và các loại sinh thiết vú phổ biến

Sinh thiết vú là gì?

Sinh thiết vú là phương pháp chuẩn vàng trong việc đánh giá tính chất của các tổn thương tại tuyến vú. Thủ thuật này được chỉ định khi các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm tuyến vú, chụp X-quang tuyến vú hoặc chụp cộng hưởng từ phát hiện thấy vùng mô bất thường nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận bản chất tổn thương.

Thông qua việc phân tích cấu trúc tế bào và tổ chức mô, bác sĩ giải phẫu bệnh có thể xác định chính xác khối u là u tuyến sợi lành tính, nang vú, viêm nhiễm hay tổn thương tiền ung thư và ung thư tuyến vú. Hiện nay có nhiều kỹ thuật sinh thiết vú khác nhau, từ các phương pháp xâm lấn tối thiểu bằng kim cho đến phẫu thuật mở. Việc lựa chọn kỹ thuật phù hợp phụ thuộc vào vị trí, kích thước, đặc điểm hình ảnh của tổn thương cũng như thể trạng thực tế của từng người bệnh.

Trường hợp chỉ định thực hiện sinh thiết vú

Sinh thiết vú thường được chỉ định khi người bệnh hoặc bác sĩ phát hiện các dấu hiệu bất thường trong quá trình thăm khám lâm sàng hoặc kiểm tra cận lâm sàng. Các tình trạng phổ biến bao gồm sờ thấy khối u cứng, dày mô bất thường ở vú hoặc vùng nách, sờ thấy nhân cứng không di chuyển hoặc có sự thay đổi rõ rệt về hình dáng, kích thước vú.

Ngoài ra, sinh thiết cũng được yêu cầu khi kết quả chụp X-quang tuyến vú hiển thị các đám vi vôi hóa nghi ngờ, siêu âm tuyến vú phát hiện khối echo kém có bờ không đều, hoặc kết quả chụp cộng hưởng từ tuyến vú ghi nhận tổn thương có tín hiệu bất thường. Những thay đổi ở da vú như co rút núm vú, tiết dịch bất thường ở núm vú đặc biệt là dịch máu hoặc da vú sần vỏ cam cũng là lý do cần thực hiện thủ thuật này để loại trừ các bệnh lý nguy hiểm.

Các loại sinh thiết vú phổ biến hiện nay

Dựa vào đặc điểm tổn thương và mục đích chẩn đoán, y học hiện đại áp dụng nhiều phương pháp sinh thiết vú khác nhau. Sinh thiết bằng kim nhỏ sử dụng một kim rất mảnh gắn vào xi-lanh để hút tế bào từ khối u hoặc dịch từ nang. Kỹ thuật này thực hiện nhanh, ít đau và hầu như không để lại sẹo.

Sinh thiết kim lõi sử dụng kim có kích thước lớn hơn để lấy các thỏi mô nhỏ, giúp đánh giá chi tiết hơn về cấu trúc giải phẫu bệnh. Sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không là phương pháp cải tiến, lấy được nhiều mẫu mô hơn qua một lần đâm kim duy nhất dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc X-quang định vị. Trong những trường hợp khối u nằm sâu hoặc kết quả sinh thiết kim chưa rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết phẫu thuật để lấy bỏ một phần hoặc toàn bộ khối u làm xét nghiệm.

Quy trình chuẩn bị và các bước thực hiện sinh thiết vú

Trước khi tiến hành sinh thiết vú, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về tiền sử dị ứng thuốc, tình trạng mang thai hoặc các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu. Bác sĩ có thể yêu cầu tạm ngưng một số loại thuốc trước thủ thuật vài ngày để giảm nguy cơ chảy máu.

Trong quá trình thực hiện, người bệnh thường được gây tê tại chỗ ở vùng tuyến vú để tránh cảm giác đau đớn. Bác sĩ sẽ sử dụng thiết bị chẩn đoán hình ảnh như máy siêu âm hoặc hệ thống chụp X-quang định vị để đưa kim chính xác vào vị trí tổn thương và lấy mẫu mô. Toàn bộ quá trình sinh thiết bằng kim thường diễn ra trong khoảng 15 đến 45 phút. Mẫu mô sau khi lấy sẽ được cố định và gửi đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh.

Chăm sóc sau sinh thiết vú và theo dõi sức khỏe

Sau khi hoàn thành thủ thuật, vùng sinh thiết sẽ được băng ép nhẹ để hạn chế sưng bầm và chảy máu. Người bệnh có thể chườm lạnh tại nhà trong vòng 24 giờ đầu để giảm bớt cảm giác ê ẩm hoặc sưng nhẹ. Cần giữ vết đâm kim khô ráo và sạch sẽ theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế trong những ngày đầu.

Người bệnh nên tránh vận động mạnh, mang vác vật nặng hoặc tập luyện thể thao cường độ cao trong vòng vài ngày sau thủ thuật. Kết quả giải phẫu bệnh thường có sau 3 đến 7 ngày tùy thuộc vào quy trình xét nghiệm. Sau khi nhận kết quả, bác sĩ chuyên khoa sẽ giải thích chi tiết về tình trạng mô học và tư vấn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp cho từng cá nhân.

Lưu ý an toàn

Sinh thiết vú là thủ thuật y khoa an toàn nhưng vẫn có thể gặp một số tác dụng phụ nhẹ như bầm tím, sưng đau tạm thời hoặc chảy máu tại chỗ. Người bệnh cần theo dõi chặt chẽ vết đâm kim hoặc vết mổ tại nhà. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm trùng hoặc biến chứng như sốt cao, vùng vú sưng đỏ kéo dài, chảy dịch mủ hoặc đau dữ dội không giảm khi dùng thuốc giảm đau thông thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời. Không tự ý dùng kháng sinh hay đắp các loại lá dân gian lên vết thương.

Tóm tắt

Sinh thiết vú là phương pháp chẩn đoán quan trọng giúp xác định bản chất của các tổn thương tại tuyến vú một cách chính xác. Việc hiểu rõ các loại sinh thiết vú và quy trình thực hiện sẽ giúp người bệnh an tâm hợp tác với bác sĩ. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu khác thường nào ở vùng vú, người bệnh nên chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và chỉ định kiểm tra phù hợp.