Sinh thiết nội mạc tử cung: Mục đích, chỉ định và quy trình thực hiện

Sinh thiết nội mạc tử cung là gì?

Nội mạc tử cung là lớp màng nhầy bao phủ mặt trong của tử cung, có đặc tính thay đổi độ dày theo chu kỳ kinh nguyệt dưới tác động của các hormone estrogen và progesterone. Sinh thiết nội mạc tử cung là kỹ thuật y tế can thiệp tối thiểu, sử dụng một dụng cụ mảnh chuyên dụng đưa qua cổ tử cung để thu thập một phần nhỏ mô niêm mạc này.

Mẫu mô sau khi lấy ra sẽ được xử lý, nhuộm màu và quan sát tỉ mỉ dưới kính hiển vi bởi các bác sĩ giải phẫu bệnh. Kỹ thuật này đóng vai trò quan trọng trong việc phân biệt các biến đổi sinh lý bình thường với các tổn thương bệnh lý như viêm nhiễm, polyp nội mạc tử cung, quá sản nội mạc tử cung lành tính hay ung thư biểu mô nội mạc tử cung. Nhờ đó, người bệnh nhận được chẩn đoán chính xác về mặt tế bào học, làm nền tảng vững chắc cho kế hoạch điều trị tiếp theo.

Mục đích y khoa của sinh thiết nội mạc tử cung

Mục đích chính của sinh thiết nội mạc tử cung là thu thập tế bào và mẫu mô niêm mạc để quan sát dưới kính hiển vi. Qua phân tích giải phẫu bệnh, các bác sĩ có thể đánh giá cấu trúc mô, phát hiện tình trạng viêm nhiễm mạn tính, tình trạng tăng sinh tế bào nội mạc lành tính hoặc phát hiện sớm các tế bào loạn sản, tiền ung thư và ung thư nội mạc tử cung.

Ngoài việc chẩn đoán ung thư, thủ thuật này còn hỗ trợ đánh giá tác động của hormone nội tiết lên lớp niêm mạc trong các giai đoạn khác nhau của chu kỳ kinh nguyệt. Đối với những trường hợp hiếm muộn hoặc vô sinh không rõ nguyên nhân, sinh thiết nội mạc tử cung đôi khi được chỉ định nhằm xác định xem niêm mạc có phát triển đồng bộ và sẵn sàng cho quá trình phôi làm tổ hay không. Nhờ cung cấp kết quả mô học chính xác, thủ thuật giúp định hướng phác đồ can thiệp phù hợp cho từng cá nhân.

Những trường hợp được chỉ định thực hiện thủ thuật

Bác sĩ chuyên khoa phụ sản thường chỉ định sinh thiết nội mạc tử cung khi người bệnh có những dấu hiệu rối loạn phụ khoa kéo dài hoặc bất thường trên hình ảnh siêu âm. Trường hợp phổ biến nhất là tình trạng xuất huyết tử cung bất thường, bao gồm rong kinh, rong huyết, chu kỳ kinh nguyệt quá ngắn hoặc xuất huyết giữa kỳ kinh mà không rõ lý do.

Đặc biệt, tình trạng chảy máu âm đạo ở phụ nữ sau giai đoạn mãn kinh là dấu hiệu cảnh báo quan trọng bắt buộc phải sinh thiết để loại trừ nguy cơ ác tính. Thủ thuật cũng được chỉ định khi kết quả siêu âm đầu dò cho thấy lớp niêm mạc tử cung dày bất thường, xuất hiện polyp trong lòng tử cung, hoặc tế bào cổ tử cung bất thường có nguồn gốc từ nội mạc. Phụ nữ đang sử dụng liệu pháp nội tiết thay thế hoặc thuốc điều trị ung thư vú cũng có thể được chỉ định định kỳ để theo dõi tình trạng lớp niêm mạc.

Quy trình thực hiện sinh thiết diễn ra như thế nào

Sinh thiết nội mạc tử cung thường được thực hiện trực tiếp tại phòng khám phụ khoa mà không cần gây mê toàn thân. Người bệnh nằm trên bàn khám theo tư thế phụ khoa tương tự như khi khám định kỳ. Bác sĩ sẽ đặt mỏ vịt vào âm đạo để mở rộng tầm nhìn và sát khuẩn sạch sẽ vùng cổ tử cung.

Tiếp theo, một ống hút chuyên dụng rất nhỏ, mềm và vô trùng gọi là ống Pipelle sẽ được đưa nhẹ nhàng qua lỗ cổ tử cung vào trong buồng tử cung. Bác sĩ tạo áp lực âm bằng pít-tông để hút lấy một lượng nhỏ mô niêm mạc từ các vị trí khác nhau trong lòng tử cung. Quá trình hút mô thường diễn ra nhanh chóng. Mẫu mô sau đó được bảo quản trong dung dịch cố định chuyên dụng và gửi đến khoa giải phẫu bệnh để phân tích. Sau khi hoàn thành, người bệnh được nghỉ ngơi tại chỗ vài phút trước khi ra về.

Lưu ý chuẩn bị và chăm sóc sau khi sinh thiết

Trước khi thực hiện, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về tiền sử dị ứng, các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu, cũng như khả năng đang mang thai vì thủ thuật này chống chỉ định tuyệt đối ở phụ nữ có thai. Bác sĩ có thể yêu cầu làm xét nghiệm thử thai trước khi tiến hành. Thời điểm tốt nhất để làm sinh thiết thường phụ thuộc vào mục đích chẩn đoán và đặc điểm chu kỳ kinh nguyệt của từng người.

Sau khi sinh thiết, người bệnh có thể cảm thấy đau quặn nhẹ ở bụng dưới và ra chút máu thấm giọt trong vài ngày. Để hỗ trợ hồi phục, phụ nữ nên sử dụng băng vệ sinh hàng ngày thông thường, không dùng băng vệ sinh dạng tampon, không thụt rửa sâu trong âm đạo và kiêng quan hệ tình dục theo hướng dẫn của bác sĩ. Nghỉ ngơi hợp lý và tránh mang vác vật nặng trong 24 đến 48 giờ đầu sẽ giúp tử cung nhanh chóng ổn định.

Lưu ý an toàn

Sinh thiết nội mạc tử cung là thủ thuật an toàn nhưng vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ hiếm gặp như nhiễm trùng vùng chậu, chảy máu nhiều hoặc thủng tử cung. Thủ thuật tuyệt đối không được thực hiện nếu nghi ngờ hoặc đang mang thai, hay đang có viêm nhiễm cấp tính ở âm đạo và cổ tử cung. Nếu sau khi làm thủ thuật xuất hiện sốt cao, đau bụng dữ dội, tiết dịch âm đạo có mùi hôi hoặc ra máu nhiều, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức.

Tóm tắt

Sinh thiết nội mạc tử cung là một thủ thuật y khoa thiết yếu giúp làm rõ nguyên nhân của nhiều rối loạn phụ khoa phức tạp. Việc hiểu rõ mục đích, quy trình và cách chăm sóc sẽ giúp phụ nữ chủ động hơn khi được bác sĩ đề nghị thực hiện. Nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường như xuất huyết âm đạo kéo dài hoặc chảy máu sau mãn kinh, người bệnh nên sớm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kịp thời.