Những điều cần biết về kỹ thuật hỗ trợ sinh con bằng forceps

Sinh con bằng forceps là gì?

Kỹ thuật sinh bằng forceps là một can thiệp sản khoa có lịch sử lâu đời, sử dụng một dụng cụ bằng kim loại y tế gồm hai cành cong kẹp nhẹ nhàng vào hai bên thái dương của thai nhi. Thiết bị này hoạt động như một cánh tay đòn kéo hỗ trợ, giúp định hướng và đưa đầu thai nhi di chuyển qua khung chậu của người mẹ khi sức rặn tự nhiên không còn đủ hiệu quả. Khác với phẫu thuật mổ lấy thai mở qua thành bụng, phương pháp này vẫn bảo tồn quá trình sinh nở tự nhiên qua đường âm đạo nhưng rút ngắn thời gian em bé nằm trong ống sinh. Can thiệp chỉ được thực hiện bởi các bác sĩ sản phụ khoa có tay nghề vững vàng tại các bệnh viện có đầy đủ phòng mổ dự phòng.

Các trường hợp cần chỉ định kỹ thuật sinh bằng forceps

Kỹ thuật sinh bằng kẹp forceps được chỉ định chủ yếu khi giai đoạn rặn đẻ kéo dài vượt mức thông thường khiến sản phụ kiệt sức, mất sức rặn hoặc có bệnh lý nền nặng như bệnh tim mạch, huyết áp cao, suy hô hấp không được phép gắng sức quá mức. Về phía thai nhi, thủ thuật được cân nhắc khẩn cấp khi tim thai có dấu hiệu suy giảm nghiêm trọng, thai thiếu oxy cần được đưa ra ngoài nhanh chóng để hạn chế di chứng thần kinh.

Ngoài ra, một số trường hợp ngôi thai cúi không tốt hoặc đầu thai nhi không tự xoay được ở đáy chậu cũng có thể cần đến sự hỗ trợ của kẹp chuyên dụng. Bác sĩ sản khoa sẽ luôn cân nhắc giữa lợi ích việc đưa bé ra đời ngay lập tức với nguy cơ rủi ro trước khi đưa ra quyết định thực hiện thủ thuật này.

Điều kiện cần thiết để thực hiện thủ thuật forceps an toàn

Để đảm bảo an toàn tối đa cho mẹ và thai nhi, kỹ thuật forceps chỉ được tiến hành khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn y khoa nghiêm ngặt. Cổ tử cung của sản phụ bắt buộc phải mở trọn vẹn mười phân, màng ối đã vỡ hoàn toàn và bàng quang của người mẹ cần được làm trống trước đó để tránh tổn thương niệu đạo hoặc cản trở đường ra của thai.

Về phương diện thai nhi, đầu bé phải lọt thấp trong khung chậu người mẹ và bác sĩ cần xác định chính xác kiểu thế, vị trí thóp của thai để đặt cành kẹp ôm vừa vặn vào hai bên thái dương. Nếu đầu thai nhi còn ở vị trí quá cao, xương chậu của mẹ bị hẹp rõ rệt hoặc thai có kích thước quá lớn so với khung chậu, can thiệp forceps sẽ bị chống chỉ định tuyệt đối để tránh biến chứng nguy hiểm.

Quy trình từng bước tiến hành sinh con bằng forceps

Trước khi tiến hành, bác sĩ sẽ chuẩn bị giảm đau cho sản phụ bằng cách bổ sung thuốc tê qua ống gây tê ngoài màng cứng có sẵn hoặc tiến hành gây tê thần kinh thẹn kết hợp gây tê tại chỗ vùng tầng sinh môn. Bác sĩ thường phải cắt mở rộng tầng sinh môn một cách chủ động nhằm tạo không gian đưa dụng cụ vào dễ dàng và hạn chế nguy cơ rách cơ vòng hậu môn phức tạp.

Tiếp theo, từng cành kẹp trái và phải sẽ được đưa vào âm đạo một cách nhẹ nhàng, ôm sát lấy xương thái dương của đầu thai nhi rồi khóa cố định hai cành lại với nhau. Bác sĩ sẽ phối hợp lực kéo nhịp nhàng theo đúng chiều của cơn co tử cung và hướng rặn của sản phụ để dẫn dắt đầu bé từ từ đi qua đường sinh. Khi đầu thai đã sổ an toàn ra ngoài, kẹp sẽ được tháo bỏ cẩn thận để thân bé ra đời tự nhiên.

Những rủi ro tiềm ẩn cho mẹ và bé cùng cách theo dõi sau thủ thuật

Sau khi sinh, sản phụ có thể phải đối mặt với nguy cơ rách tầng sinh môn sâu lan đến cơ vòng hậu môn, tổn thương bàng quang, tụ máu âm đạo hoặc tiểu tiện không tự chủ tạm thời. Ở trẻ sơ sinh, áp lực từ kẹp kim loại có thể gây nên các vết bầm tím, xây xước ngoài da, sưng phù vùng đầu hoặc hiếm gặp hơn là tổn thương dây thần kinh mặt thoáng qua gây méo miệng tạm thời khi khóc.

Để theo dõi biến chứng, bác sĩ sẽ kiểm tra kỹ lưỡng đường sinh dục của mẹ sau sổ thai, xử lý khâu phục hồi các vết rách và theo dõi lượng máu mất. Bé sơ sinh cũng được bác sĩ nhi khoa thăm khám toàn diện phản xạ thần kinh, trương lực cơ và theo dõi các dấu hiệu tổn thương sọ não nhằm can thiệp kịp thời nếu có bất thường xảy ra.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sản khoa tổng quát và không thể thay thế cho quyết định xử trí chuyên môn của bác sĩ tại phòng sinh. Khi bước vào giai đoạn chuyển dạ, sản phụ cần tuyệt đối lắng nghe và tuân thủ hướng dẫn rặn thở của nữ hộ sinh cùng bác sĩ sản khoa. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau sinh như sốt cao, đau vết may dữ dội, sản dịch hôi hoặc tiểu tiện mất kiểm soát, sản phụ cần báo ngay cho nhân viên y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Kỹ thuật sinh bằng forceps là một giải pháp sản khoa hữu hiệu giúp cuộc chuyển dạ kết thúc an toàn khi mẹ hoặc thai nhi gặp trở ngại ở giai đoạn cuối. Dù phương pháp này tiềm ẩn một số rủi ro tổn thương mô mềm, việc bác sĩ chuyên khoa thăm khám kỹ lưỡng, chỉ định đúng thời điểm và theo dõi sát sao sau sinh sẽ giúp bảo vệ tối đa sức khỏe của sản phụ và trẻ sơ sinh.