Sau sinh ăn thịt mỡ được không và những lưu ý dinh dưỡng quan trọng

Sau sinh ăn thịt mỡ được không là gì?

Thịt mỡ là phần mô mỡ của gia súc, gia cầm, cung cấp chủ yếu là triglyceride chứa các chuỗi axit béo bão hòa và cholesterol động vật. Đây là nhóm chất béo có cấu trúc phân tử phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian và năng lượng tiêu hóa hơn so với các nhóm dưỡng chất khác.

Đối với phụ nữ sau sinh, việc nạp một lượng nhỏ chất béo động vật lẫn trong các món thịt nạc thông thường không gây hại tức thời. Dẫu vậy, nếu dùng thịt mỡ như một món chính hoặc tiêu thụ thường xuyên thì hoàn toàn không có lợi cho sức khỏe hậu sản. Thịt mỡ mang lại mật độ calo rỗng cao nhưng lại thiếu hụt các vitamin, khoáng chất thiết yếu cho quá trình tái tạo máu và lành vết thương. Do đó, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo phụ nữ trong thời kỳ nuôi con nhỏ không nên sử dụng thịt mỡ để bồi bổ.

Ảnh hưởng của thịt mỡ đến hệ tiêu hóa còn non yếu của sản phụ

Ngay sau quá trình sinh nở, hoạt động của đường tiêu hóa ở người mẹ thường có xu hướng chậm lại do sự sụt giảm hormone đột ngột, việc ít vận động trong những ngày đầu và tác động của thuốc tê hoặc thuốc giảm đau. Trong khi đó, thịt mỡ chứa lượng lớn chất béo bão hòa đòi hỏi gan, túi mật và tuyến tụy phải tiết nhiều dịch tiêu hóa cùng men lipase để phân giải.

Khi hệ tiêu hóa chưa hồi phục hoàn toàn, lượng mỡ động vật dư thừa sẽ lưu lại lâu trong dạ dày và ruột, dẫn đến tình trạng đầy hơi, ợ trớ, khó tiêu và chướng bụng. Đặc biệt, tình trạng phân khô cứng gây táo bón sau sinh sẽ trở nên trầm trọng hơn nếu khẩu phần ăn quá nhiều mỡ và thiếu chất xơ. Điều này làm tăng áp lực lên vùng sàn chậu, gây đau đớn dữ dội cho sản phụ có vết khâu tầng sinh môn hoặc vết mổ lấy thai.

Tác động bất lợi của mỡ động vật tới chất lượng và dòng chảy của sữa mẹ

Chất lượng và thành phần các loại axit béo trong sữa mẹ chịu tác động một phần từ chế độ ăn uống hằng ngày của người mẹ. Khi sản phụ nạp quá nhiều chất béo bão hòa từ thịt mỡ, độ nhớt của sữa mẹ có xu hướng tăng lên, khiến sữa trở nên đặc quánh hơn bình thường.

Độ sánh đặc tăng cao làm cho các giọt cầu mỡ dễ vón cục và bám dính vào thành các nang sữa, ống dẫn sữa. Nếu trẻ bú không hết hoặc lực bú yếu, hiện tượng ứ đọng sữa rất dễ xảy ra, phát triển thành tắc tia sữa kèm sưng nóng, đau nhức cục bộ và có thể tiến triển thành viêm tuyến vú hoặc áp xe vú. Ngoài ra, nguồn sữa chứa quá nhiều mỡ bão hòa cũng có thể khiến hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện của trẻ sơ sinh bị quá tải, gây ra hiện tượng phân sống, sôi bụng hoặc nôn trớ sau bú.

Nguy cơ rối loạn mỡ máu và cản trở quá trình phục hồi vóc dáng sau sinh

Thịt mỡ là nhóm thực phẩm có mật độ năng lượng rất cao nhưng lại nghèo nàn vi chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình sửa chữa tế bào. Nạp nhiều năng lượng từ mỡ động vật trong giai đoạn hậu sản khi nhu cầu vận động thể lực chưa cao sẽ dẫn đến tích lũy mỡ thừa nhanh chóng, đặc biệt là vùng bụng và nội tạng.

Bên cạnh vấn đề cân nặng khó kiểm soát gây tâm lý tự ti và áp lực cho mẹ bỉm sữa, lượng cholesterol xấu và chất béo bão hòa cao còn làm tăng nguy cơ rối loạn lipid máu. Đối với những sản phụ từng có tiền sử tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật hoặc đái tháo đường thai kỳ, thói quen tiêu thụ nhiều thịt mỡ sau sinh có thể cản trở sự hồi phục của hệ thống tim mạch và gia tăng nguy cơ biến chứng chuyển hóa về sau.

Các nguồn chất béo lành mạnh nên ưu tiên thay thế cho mỡ động vật

Cơ thể sản phụ sau sinh rất cần chất béo để hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E, K và hỗ trợ cấu trúc tế bào thần kinh, nhưng nguồn chất béo này nên đến từ các axit béo chưa bão hòa thay vì mỡ động vật.

Sản phụ nên thay thế thịt mỡ bằng các loại thực phẩm giàu axit béo Omega-3, Omega-6 và chất béo không bão hòa đơn. Các nguồn dinh dưỡng tiêu biểu bao gồm cá hồi, cá trích, quả bơ, dầu hạt cải, dầu ô liu nguyên chất cùng các loại hạt dinh dưỡng như hạt óc chó, hạt hạnh nhân và hạt chia. Nhóm chất béo này không gây ứ trệ tiêu hóa, hỗ trợ làm giảm phản ứng viêm tại các mô tổn thương sau sinh và cung cấp DHA quý giá cho sự phát triển não bộ, thị giác của trẻ thông qua dòng sữa mẹ.

Nguyên tắc xây dựng bữa ăn cân bằng và thanh đạm cho phụ nữ sau sinh

Để vừa phục hồi sức khỏe nhanh chóng vừa có nguồn sữa dồi dào, sản phụ cần duy trì nguyên tắc ăn chín uống sôi và cân đối đủ bốn nhóm chất dinh dưỡng bao gồm chất bột đường, chất đạm, chất béo và vitamin khoáng chất. Nguồn đạm nên được cung cấp từ thịt nạc lợn, thịt bò nạc, ức gà, trứng, đậu phụ và các loại thủy hải sản nước ngọt lành tính.

Phương pháp chế biến món ăn nên ưu tiên luộc, hấp, hầm nhạt hoặc kho ít dầu mỡ, hạn chế tối đa các món chiên xào ngập dầu hoặc nướng cháy. Bên cạnh đó, mẹ sau sinh cần tích cực bổ sung rau xanh có độ nhớt lành mạnh như rau mồng tơi, rau đay, rau ngót, uống đủ 2 đến 2,5 lít nước ấm mỗi ngày để kích thích nhu động ruột, phòng ngừa táo bón và duy trì lượng dịch cần thiết cho hoạt động tiết sữa.

Lưu ý an toàn

Bài viết cung cấp kiến thức giáo dục sức khỏe tổng quát và không mang tính chất thay thế cho chỉ định dinh dưỡng cá nhân hóa từ nhân viên y tế. Phụ nữ sau sinh có bệnh lý kèm theo như đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp, viêm tụy hoặc sỏi mật cần tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn do bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp giảm cân cấp tốc, nhịn ăn chất béo hoàn toàn hoặc dùng thuốc tiêu mỡ khi đang trong giai đoạn cho con bú.

Tóm tắt

Tóm lại, phụ nữ sau sinh nên hạn chế tối đa thịt mỡ động vật và không nên xem các món béo ngậy là giải pháp bồi bổ lợi sữa. Việc lựa chọn nguồn đạm nạc kết hợp chất béo lành mạnh từ cá và thực vật, ăn nhiều rau quả và uống đủ nước ấm sẽ giúp sản phụ phục hồi thể trạng nhanh chóng và bảo đảm nguồn sữa dồi dào, an toàn cho trẻ sơ sinh.