Sâu răng hàm trong cùng là răng nào và cách xử trí

Sâu răng hàm trong cùng là gì?

Răng hàm trong cùng thường là răng số 8 (còn gọi là răng khôn) nếu người bệnh đã mọc đủ răng vĩnh viễn, hoặc là răng hàm lớn thứ hai (răng số 7) trong trường hợp răng số 8 chưa mọc hoặc không có mầm răng. Cả hai chiếc răng này đều đóng vai trò lớn trong cấu trúc hàm, trong đó răng số 7 giữ chức năng nghiền nát thức ăn chính, còn răng số 8 thường mọc muộn ở độ tuổi từ 17 đến 25 và có nhiều biến thể về hướng mọc.

Hiện tượng sâu răng hàm trong cùng xảy ra khi axit do vi khuẩn chuyển hóa từ cặn thức ăn phá hủy dần các mô cứng của răng, khởi đầu từ lớp men răng, lan xuống ngà răng và sâu hơn là tủy răng. Vì nằm ở vị trí khuất, tổn thương sâu răng tại đây thường âm thầm tiến triển, chỉ được phát hiện khi xuất hiện các lỗ sâu màu đen, cảm giác buốt nhói hoặc sưng đau nướu.

Cách xác định răng hàm trong cùng là răng số mấy

Để biết chính xác chiếc răng hàm trong cùng đang bị sâu là răng nào, nha sĩ thường dựa vào số lượng răng và phim chụp X-quang cung hàm. Cung hàm người trưởng thành đầy đủ sẽ có 32 chiếc răng, chia đều cho bốn góc phần tư. Tính từ vị trí răng cửa chính giữa đếm dần về phía sau, chiếc răng hàm lớn thứ nhất là răng số 6, tiếp theo là răng số 7 và răng cuối cùng là răng số 8.

Nếu bạn chưa từng mọc răng khôn hoặc mầm răng khôn vẫn nằm hoàn toàn dưới xương hàm, chiếc răng hàm trong cùng lộ diện trên cung hàm chính là răng số 7. Ngược lại, nếu răng khôn đã nhú lên một phần hoặc mọc hoàn chỉnh, đó chính là răng số 8. Việc phân định chính xác hai răng này rất có ý nghĩa y khoa, bởi răng số 7 luôn được ưu tiên bảo tồn tối đa để duy trì lực nhai, trong khi răng số 8 thường được cân nhắc nhổ bỏ nếu mọc lệch hoặc gây biến chứng.

Những nguyên nhân phổ biến khiến răng hàm trong cùng dễ bị sâu

Nguyên nhân trực tiếp gây sâu răng hàm trong cùng xuất phát từ sự tương tác giữa vi khuẩn trong khoang miệng và màng sinh học thức ăn dư thừa, đặc biệt là tinh bột và đường. Do nằm sâu sát khớp cắn và má trong, lông bàn chải đánh răng thông thường rất khó tiếp cận để chải sạch hoàn toàn bề mặt rãnh răng và các kẽ tiếp giáp giữa răng số 7 và số 8.

Bên cạnh yếu tố giải phẫu khó làm sạch, hình thể răng khôn mọc lệch hoặc mọc nghiêng đâm vào răng số 7 tạo thành những khe giắt thức ăn kín đáo. Phần vạt nướu trùm viêm nhiễm quanh thân răng chưa mọc hết cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn kỵ khí sinh sôi mạnh mẽ. Ngoài ra, thói quen ít dùng chỉ nha khoa, tiêu thụ nhiều đồ ngọt hoặc lượng nước bọt tiết ra giảm vào ban đêm cũng đẩy nhanh tốc độ ăn mòn khoáng chất men răng tại vùng hàm trong.

Các phương pháp điều trị nha khoa cho răng hàm trong cùng bị sâu

Hướng can thiệp y tế đối với răng hàm trong cùng bị sâu phụ thuộc chặt chẽ vào việc đó là răng số 7 hay răng số 8, cùng với mức độ tổn thương thực tế của mô răng. Nếu răng bị sâu là răng số 7, bác sĩ luôn cố gắng áp dụng các giải pháp bảo tồn cấu trúc răng thật. Ở giai đoạn chớm sâu hoặc tổn thương chưa chạm tủy, nha sĩ sẽ nạo sạch mô hoại tử rồi tiến hành hàn trám thẩm mỹ bằng vật liệu chuyên dụng. Trường hợp sâu răng đã lan vào tủy gây đau nhức dữ dội, người bệnh cần được điều trị tủy triệt để trước khi bọc răng sứ để bảo vệ thân răng chịu lực.

Ngược lại, nếu tổn thương nằm ở răng khôn số 8, đặc biệt là khi răng mọc lệch ngầm, chèn ép xương hàm hoặc làm hỏng răng số 7 kế cận, giải pháp tối ưu thường là chỉ định nhổ bỏ. Răng số 8 không giữ vai trò nhai thiết yếu, nên việc nhổ bỏ sẽ giúp triệt tiêu ổ viêm nhiễm và bảo vệ an toàn cho toàn bộ cung hàm.

Cách chăm sóc và phòng ngừa sâu răng hàm hiệu quả tại nhà

Để ngăn ngừa sâu răng hàm tiến triển hoặc tái phát sau điều trị, việc thiết lập quy trình vệ sinh răng miệng tỉ mỉ là yếu tố then chốt. Người bệnh nên sử dụng bàn chải đầu nhỏ hoặc bàn chải kẽ chuyên dụng để dễ dàng đưa sâu vào góc hàm trong cùng, chải nhẹ nhàng xoay tròn ít nhất hai lần mỗi ngày bằng kem đánh răng có chứa fluoride nhằm hỗ trợ tái khoáng men răng.

Cùng với đó, thói quen dùng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước sau mỗi bữa ăn sẽ giúp loại bỏ mảng bám ở các kẽ răng chật hẹp mà bàn chải không với tới. Việc súc miệng bổ sung bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ hỗ trợ kiểm soát tải lượng vi khuẩn trong khoang miệng. Đồng thời, duy trì lịch khám nha khoa và lấy cao răng định kỳ sáu tháng một lần giúp phát hiện sớm các tổn thương men răng vi thể trước khi chúng chuyển biến nặng.

Lưu ý an toàn

Sâu răng hàm trong cùng là tổn thương mô cứng thực thể không thể tự khỏi bằng các biện pháp dân gian hay mẹo ngậm thảo mộc tại nhà. Việc trì hoãn thăm khám nha khoa có thể khiến vi khuẩn ăn sâu vào buồng tủy, dẫn tới áp xe quanh cuống răng, viêm mô tế bào vùng mặt hoặc tiêu xương hàm. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các vật nhọn để khều chọc vào lỗ sâu hoặc tự mua thuốc giảm đau, kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt.

Tóm tắt

Nhận biết sớm sâu răng hàm trong cùng là răng số mấy đóng vai trò quyết định trong việc lựa chọn bảo tồn trám răng hay can thiệp nhổ bỏ an toàn. Việc chủ động thăm khám nha khoa sớm và duy trì thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách mỗi ngày sẽ giúp bạn bảo vệ khớp cắn vững chắc, phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng và duy trì sức khỏe răng miệng lâu dài.