Sau khi tiêm mũi lao có sốt không và cách theo dõi chăm sóc trẻ

Tiêm mũi lao có sốt không là gì?

Vắc xin BCG là chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn lao sống đã được làm giảm độc lực, dùng để tạo miễn dịch chủ động phòng bệnh lao cho trẻ em. Sau khi được tiêm trong da ở phần trên cánh tay trái, vắc xin kích thích hệ thống miễn dịch sản sinh tế bào bảo vệ mà không gây bệnh cho cơ thể khỏe mạnh. Vì hệ thống phòng vệ của trẻ sơ sinh bắt đầu hoạt động để tiếp nhận kháng nguyên mới, cơ thể có thể sinh ra một số phản ứng tại chỗ hoặc toàn thân mức độ nhẹ. Phổ biến nhất trong số các đáp ứng toàn thân là hiện tượng tăng thân nhiệt nhẹ trong một thời gian ngắn. Phần lớn các trường hợp này không gây nguy hiểm và là tín hiệu cho thấy cơ thể trẻ đang bước đầu làm quen và tạo phản ứng phòng vệ cần thiết trước tác nhân gây bệnh.

Khả năng xuất hiện phản ứng sốt ở trẻ sơ sinh sau khi tiêm vắc xin lao

Vắc xin BCG phòng bệnh lao là loại vắc xin sống giảm độc lực, được khuyến cáo tiêm cho trẻ sơ sinh càng sớm càng tốt trong tháng đầu đời. Sau khi tiếp nhận vắc xin, hệ thống miễn dịch của trẻ sẽ được kích hoạt để nhận diện và tạo kháng thể bảo vệ cơ thể trước vi khuẩn lao. Quá trình này có thể kích thích phản ứng viêm tự nhiên, dẫn đến hiện tượng sốt nhẹ ở một số trẻ sơ sinh.

Theo ghi nhận lâm sàng, phần lớn trẻ sơ sinh sau khi tiêm phòng lao không bị sốt hoặc chỉ xuất hiện cơn sốt nhẹ thoáng qua dưới 38,5 độ C. Cơn sốt thường bắt đầu trong ngày đầu tiên hoặc ngày thứ hai sau tiêm. Trẻ có thể hơi quấy khóc, bứt rứt nhẹ, bú kém hơn bình thường đôi chút nhưng vẫn tỉnh táo. Đây là đáp ứng miễn dịch sinh lý bình thường của cơ thể non nớt và thường sẽ tự hết sau 24 đến 48 giờ mà không cần can thiệp y khoa phức tạp.

Các phản ứng tại chỗ thường gặp tại vết tiêm phòng lao

Bên cạnh phản ứng sốt nhẹ, vị trí tiêm vắc xin BCG ở bắp tay trái của trẻ cũng trải qua một quá trình biến đổi đặc trưng kéo dài vài tháng. Ngay sau khi tiêm, nốt tiêm có thể sưng nhẹ rồi lặn đi trong vòng vài ngày đầu. Phụ huynh không cần lo lắng nếu thấy vết tiêm ban đầu hoàn toàn biến mất như chưa từng can thiệp.

Khoảng hai đến bốn tuần sau, tại vị trí tiêm bắt đầu xuất hiện một nốt đỏ nhỏ gồ lên mặt da, sau đó tổn thương này lớn dần và mưng mủ nhẹ. Vài tuần kế tiếp, nốt mủ sẽ tự vỡ ra, rỉ một ít dịch rồi đóng vảy và liền miệng thành sẹo nhỏ có đường kính khoảng vài milimet. Toàn bộ tiến trình này khẳng định cơ thể trẻ đang tạo miễn dịch bảo vệ hiệu quả chống lại bệnh lao, hoàn toàn không phải là ổ nhiễm trùng nguy hiểm.

Cách chăm sóc và theo dõi thân nhiệt cho trẻ tại nhà

Khi trẻ bị sốt nhẹ sau tiêm, phụ huynh cần ưu tiên đo thân nhiệt bằng nhiệt kế định kỳ mỗi 2 đến 3 giờ để theo dõi sát diễn biến. Hãy cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt và để trẻ nằm trong phòng thoáng khí, tránh gió lùa trực tiếp nhưng không được ủ quá ấm.

Mẹ nên tăng cường cữ bú để bổ sung đủ nước và dưỡng chất, giúp trẻ hạ nhiệt nhanh hơn và tránh mất nước. Có thể dùng khăn mềm nhúng nước ấm có nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt của trẻ khoảng một đến hai độ C để lau nhẹ nhàng ở nách, bẹn và trán. Giữ vùng da quanh vết tiêm luôn sạch sẽ, khô ráo, không tự ý đắp bất kỳ loại lá cây hay thuốc mỡ nào lên vị trí này.

Những dấu hiệu bất thường cần đưa trẻ đến cơ sở y tế khám ngay

Dù sốt nhẹ là phản ứng thông thường, cha mẹ vẫn cần cảnh giác trước các biểu hiện quá mức. Nếu trẻ sốt cao từ 38,5 độ C trở lên liên tục, sốt kéo dài trên hai ngày hoặc không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc thông thường, gia đình cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa nhi ngay.

Những dấu hiệu nguy hiểm khác bao gồm trẻ li bì, khó đánh thức, co giật, thở nhanh nông, bỏ bú hoàn toàn hoặc quấy khóc liên tục không thể dỗ dành. Ngoài ra, nếu vùng nốt tiêm sưng tấy lan rộng, nốt mủ vỡ kèm theo chảy mủ vàng nhiều mùi hôi, hoặc xuất hiện hạch sưng to ở nách hay hõm trên đòn bên tiêm kéo dài, trẻ cần được khám y tế chuyên sâu để xử trí kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin y tế trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa nhi. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ sơ sinh uống thuốc hạ sốt, kháng sinh hoặc các loại thuốc dân gian khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Không nặn, bóp mủ, chườm lạnh hay đắp lá thuốc lên nốt tiêm lao để tránh nguy cơ nhiễm trùng máu và áp xe vị trí tiêm. Khi có biểu hiện bất thường, gia đình cần đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất.

Tóm tắt

Sốt sau tiêm phòng lao là hiện tượng có thể gặp nhưng thường nhẹ và tự thuyên giảm nhanh chóng. Cha mẹ không nên quá lo lắng nhưng cần theo dõi sát thân nhiệt và các biểu hiện toàn thân của trẻ. Việc chăm sóc đúng cách, giữ vệ sinh vết tiêm và chủ động đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của trẻ an toàn và hiệu quả.