Một số quan niệm sai lầm khi sử dụng kem chống nắng bạn nên biết

Sai lầm khi sử dụng kem chống nắng là gì?

Kem chống nắng là sản phẩm bôi ngoài da chứa các hoạt chất chống nắng vật lý như kẽm oxit, titan dioxit hoặc hoạt chất chống nắng hóa học có khả năng hấp thụ, phản xạ và phân tán bức xạ tia cực tím từ ánh sáng mặt trời. Sản phẩm đóng vai trò như một lớp màng ngăn ngừa tổn thương da, hạn chế tình trạng tăng sắc tố, đứt gãy sợi đàn hồi và giảm nguy cơ ung thư da tích tụ theo thời gian. Mặc dù được sử dụng phổ biến, hiệu quả của kem chống nắng phụ thuộc rất lớn vào cách thoa, liều lượng, tần suất cũng như việc lựa chọn màng lọc phù hợp với từng tình trạng da cụ thể. Khi hiểu sai cơ chế hoạt động và dùng sai phương pháp, người dùng không chỉ lãng phí sản phẩm mà còn vô tình khiến làn da phải chịu thương tổn âm thầm từ môi trường sống xung quanh.

Quan niệm chỉ cần thoa kem chống nắng khi trời nắng gắt

Nhiều người có thói quen chỉ bôi kem chống nắng vào những ngày hè gay gắt hoặc khi đi biển vì nghĩ rằng trời nhiều mây thì không có ánh nắng gây hại. Trên thực tế, bức xạ mặt trời bao gồm tia cực tím A và tia cực tím B. Trong khi tia UVB giảm bớt khi trời râm mát, thì tia UVA vẫn duy trì cường độ quanh năm và có thể xuyên qua mây mù, sương mây cũng như cửa kính văn phòng hay nhà ở.

Tia UVA thâm nhập sâu vào tầng trung bì, phá hủy cấu trúc collagen và sợi elastin, gây lão hóa sớm, nếp nhăn và đốm nâu mà không gây cảm giác bỏng rát ngay lập tức. Ngoài ra, các thiết bị màn hình máy tính, điện thoại cũng phát ra ánh sáng nhìn thấy năng lượng cao có thể kích thích tăng sắc tố da. Vì vậy, việc thoa kem chống nắng phổ rộng là bước bảo vệ cần duy trì đều đặn mỗi ngày, bất kể thời tiết nắng, mưa hay làm việc hoàn toàn trong không gian kín.

Lầm tưởng chỉ số SPF cao bảo vệ da được cả ngày

Một ngộ nhận rất phổ biến là chỉ số SPF càng cao thì làn da càng được bảo vệ tuyệt đối suốt cả ngày dài chỉ với một lần thoa vào buổi sáng. Chỉ số SPF thể hiện khả năng lọc tia UVB gây bỏng nắng, ví dụ SPF 30 ngăn chặn được khoảng 97 phần trăm và SPF 50 ngăn chặn khoảng 98 phần trăm tia UVB, chứ không thể ngăn ngừa hoàn toàn 100 phần trăm tia gây hại.

Quan trọng hơn, màng lọc chống nắng sẽ dần bị suy giảm hiệu quả do tiếp xúc với ánh sáng, mồ hôi, bã nhờn tiết ra và ma sát khi chạm tay lên mặt hoặc đeo khẩu trang. Nếu không thoa dặm lại, lớp màng bảo vệ sẽ bị rách và tia UV dễ dàng xâm nhập gây tổn thương tế bào da. Các chuyên gia da liễu khuyến cáo nên thoa lại kem chống nắng sau mỗi hai đến ba giờ nếu hoạt động ngoài trời, ra nhiều mồ hôi hoặc sau khi bơi lội để duy trì hiệu quả bảo vệ liên tục.

Thoa lượng kem quá ít và không thoa đủ vùng da hở

Để tiết kiệm hoặc vì sợ cảm giác bết dính, nặng mặt, nhiều người chỉ lấy một lượng kem rất nhỏ rồi tán mỏng khắp mặt. Việc bôi lượng sản phẩm không đủ sẽ làm giảm nghiêm trọng chỉ số bảo vệ thực tế của kem chống nắng so với con số ghi trên nhãn chai. Khi thoa quá mỏng, làn da vẫn có nguy cơ bị sạm nám, cháy nắng và tổn thương DNA tế bào do tia tử ngoại.

Theo tiêu chuẩn kiểm nghiệm da liễu, lượng kem chống nắng khuyến nghị cho vùng mặt là khoảng hai miligam trên mỗi centimet vuông da, tương đương một đồng xu nhỏ hoặc khoảng hai đốt ngón tay trỏ đối với dạng kem đặc. Với dạng sữa hoặc gel lỏng, lượng dùng có thể cần nhiều hơn để đảm bảo phủ kín bề mặt. Bạn nên chia kem thành nhiều điểm nhỏ trên gương mặt rồi vỗ nhẹ đều tay, tránh miết mạnh khiến kem bị vón cục hoặc tạo màng không đồng nhất.

Phụ thuộc hoàn toàn vào kem và quên che chắn vật lý

Không ít người phụ thuộc hoàn toàn vào kem chống nắng và tin rằng có thể thoải mái tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gắt vào giữa trưa mà không bị ảnh hưởng. Kem chống nắng chỉ là một tầng bảo vệ giúp giảm bớt tác động tiêu cực của tia cực tím chứ không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp che chắn vật lý. Khi chỉ số UV ở mức cao, ánh nắng vẫn có thể gây tổn thương da dù đã bôi kem cẩn thận.

Bên cạnh đó, nhiều người thường bỏ quên các vùng da nhạy cảm như mí mắt, vành tai, cổ, gáy và mu bàn tay khi chống nắng. Những vùng da này mỏng, ít tuyến bã nhờn và thường xuyên chịu tác động trực tiếp của ánh sáng mặt trời nên rất nhanh bị lão hóa, chùng nhão và xuất hiện đồi mồi. Do đó, việc kết hợp đội mũ rộng vành, đeo kính râm có khả năng lọc tia UV, mặc áo khoác chống nắng chuyên dụng và che chắn toàn diện là biện pháp bảo vệ tối ưu nhất cho cơ thể.

Lưu ý an toàn

Kem chống nắng không thể ngăn chặn hoàn toàn 100 phần trăm tia bức xạ và không thay thế được các biện pháp che chắn cơ học. Người có tiền sử viêm da tiếp xúc, da nhạy cảm hoặc đang trong đợt bùng phát mụn viêm nặng nên thử sản phẩm ở vùng quai hàm trước khi dùng diện rộng. Tránh để kem tiếp xúc trực tiếp vào kết mạc mắt và niêm mạc miệng. Nếu xuất hiện dấu hiệu đỏ rát, ngứa ngáy dữ dội hoặc nổi mụn nước li ti sau khi bôi, hãy ngừng sử dụng ngay lập tức và tham khảo ý kiến chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Tóm tắt

Hiểu đúng vai trò và cách dùng kem chống nắng giúp duy trì hàng rào bảo vệ da bền vững trước tác hại của tia cực tím. Bạn nên lựa chọn sản phẩm phù hợp loại da, thoa đủ lượng và kết hợp các biện pháp che chắn cơ học hằng ngày. Khi xuất hiện phản ứng kích ứng, nổi mụn kéo dài hoặc tổn thương da bất thường, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa da liễu để được hướng dẫn chăm sóc đúng cách.