Rối loạn nhổ tóc: Nhổ tóc có mọc lại được không?

Rối loạn nhổ tóc là gì?

Rối loạn nhổ tóc, tên khoa học là trichotillomania, là tình trạng người bệnh có thôi thúc không thể cưỡng lại dẫn đến hành vi tự nhổ lông, tóc trên cơ thể, phổ biến nhất là tóc trên da đầu, lông mày và lông mi. Đây không đơn thuần là một thói quen xấu nhất thời mà là một vấn đề sức khỏe tâm thần thực sự, thường khởi phát ở giai đoạn thanh thiếu niên và có thể kéo dài nếu không được điều trị đúng hướng.

Hành vi nhổ tóc thường diễn ra trong vô thức khi người bệnh đang tập trung làm việc, học tập, xem phim, hoặc diễn ra có chủ ý nhằm xoa dịu cảm xúc lo âu, căng thẳng nội tâm. Việc nhổ tóc lặp đi lặp lại không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng về mặt thẩm mỹ với các mảng rụng tóc loang lổ, không đều, mà còn dẫn đến tâm lý tự ti, mặc cảm, khiến người bệnh ngại giao tiếp xã hội và rơi vào vòng xoáy căng thẳng sâu hơn.

Khả năng mọc lại của tóc phụ thuộc vào tình trạng nang tóc

Khả năng mọc lại của sợi tóc phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ toàn vẹn của nang tóc dưới da đầu. Khi một sợi tóc bị nhổ cưỡng bức, nang tóc sẽ bị kéo căng và rơi vào trạng thái tổn thương tạm thời. Nếu hành vi chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và ngắt quãng, nang tóc vẫn giữ được cấu trúc tế bào mầm và sẽ bắt đầu chu kỳ mọc tóc mới sau một thời gian nghỉ ngơi.

Ngược lại, thói quen nhổ tóc liên tục tại cùng một vị trí trong nhiều tháng hoặc nhiều năm sẽ gây viêm mạn tính quanh chân tóc. Tình trạng viêm kéo dài kích thích hình thành mô xơ sẹo, bít tắc lỗ chân lông và tiêu hủy hoàn toàn các tế bào mầm tóc. Khi nang tóc đã bị xơ hóa vĩnh viễn, vùng da đầu đó sẽ mất khả năng tái tạo sợi tóc tự nhiên, tạo thành các mảng hói nhẵn bóng tương tự như rụng tóc có sẹo.

Kiểm soát tâm lý bằng liệu pháp đảo ngược thói quen

Rối loạn nhổ tóc là một rối loạn kiểm soát xung động thuộc nhóm rối loạn ám ảnh cưỡng chế và các rối loạn liên quan. Người mắc thường trải qua cảm giác căng thẳng, bồn chồn tăng dần trước khi nhổ tóc và cảm thấy nhẹ nhõm, giải tỏa tạm thời ngay sau khi thực hiện hành vi. Do đó, chỉ dựa vào ý chí tự kiểm soát thường mang lại hiệu quả rất thấp và dễ gây thất vọng.

Liệu pháp đảo ngược thói quen, một nhánh của liệu pháp hành vi nhận thức, hiện được xem là phương pháp can thiệp tâm lý hàng đầu. Chuyên gia tâm lý sẽ hướng dẫn người bệnh nhận diện sớm các yếu tố khởi phát như căng thẳng, buồn chán hoặc môi trường kích thích thói quen. Từ đó, người bệnh học cách thay thế hành vi nhổ tóc bằng các phản ứng đối ứng như nắm chặt bóng giảm stress, đan lát hoặc mang đồ bọc đầu ngón tay để ngăn chặn xung động tự động.

Phục hồi da đầu và bảo vệ nang tóc còn sống sót

Song song với can thiệp tâm lý, việc tạo môi trường thuận lợi cho da đầu hồi phục là yếu tố cần thiết giúp kích thích nang tóc tái sinh. Người bệnh cần tránh gãi, chà xát mạnh hoặc sử dụng các hóa chất uốn, nhuộm, tẩy tóc lên vùng da đầu đang bị tổn thương. Giữ vệ sinh da đầu sạch sẽ bằng các sản phẩm dịu nhẹ giúp giảm thiểu nguy cơ viêm nhiễm nang lông thứ phát do vi khuẩn xâm nhập qua các vết rách chân tóc.

Bác sĩ chuyên khoa da liễu có thể thăm khám bằng kính soi da đầu dermoscopy để đánh giá chính xác số lượng nang tóc còn sống sót và mật độ mô sẹo. Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể hướng dẫn phác đồ bôi ngoài da nhằm hỗ trợ giãn mạch, tăng tuần hoàn nuôi dưỡng chân tóc hoặc kê đơn thuốc chống viêm tại chỗ nếu có dấu hiệu viêm da đầu kèm theo.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc bôi kích thích mọc tóc hoặc thuốc điều hòa cảm xúc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu vùng da đầu có dấu hiệu sưng đau, chảy mủ, hoặc hành vi nhổ lông tóc đi kèm với việc nuốt sợi tóc, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám ngay lập tức.

Tóm tắt

Tóc hoàn toàn có cơ hội mọc lại nếu nang tóc chưa bị xơ hóa và hành vi nhổ tóc được can thiệp kịp thời. Quá trình phục hồi đòi hỏi sự kiên nhẫn kết hợp giữa chăm sóc da đầu và điều trị tâm lý chuyên sâu. Người bệnh không nên tự ti hoặc tự tìm cách đối phó một mình mà cần tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn sớm để đạt hiệu quả tốt nhất.