Răng khôn mọc lệch hàm trên và những trường hợp cần nhổ bỏ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Răng khôn hay răng số 8 là răng mọc cuối cùng trên cung hàm, thường xuất hiện ở độ tuổi trưởng thành từ 17 đến 25 tuổi. Do xương hàm trên thời điểm này đã phát triển hoàn thiện và không còn đủ khoảng trống, răng khôn hàm trên rất dễ bị mọc lệch, mọc ngầm hoặc đâm vào má và các răng lân cận.
Việc xác định răng khôn mọc lệch hàm trên khi nào cần nhổ phụ thuộc vào hướng mọc, mức độ ảnh hưởng tới răng số 7 kề bên và tình trạng sưng đau, viêm nhiễm của mô nướu. Thấu hiểu các biểu hiện cùng tác hại của răng khôn mọc lệch sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám nha khoa và điều trị kịp thời.
Răng khôn mọc lệch hàm trên là gì?
Răng khôn mọc lệch hàm trên là hiện tượng chiếc răng số 8 trên cung hàm trên không mọc thẳng đứng theo trục chuẩn mà bị lệch hướng về phía má, nghiêng về phía răng số 7 hoặc mọc chúc ra ngoài. Tình trạng này khá phổ biến do thể tích xương hàm trên ở người trưởng thành thường hẹp, không đủ không gian cho chiếc răng lớn cuối cùng trồi lên tự nhiên. Khác với răng khôn hàm dưới thường dễ bị mắc kẹt sâu trong xương hàm và gây tổn thương dây thần kinh, răng khôn hàm trên mọc lệch thường có xu hướng đâm vào niêm mạc má hoặc lấn sang răng bên cạnh. Điều này gây khó khăn đáng kể cho việc vệ sinh răng miệng hàng ngày, dễ tạo thành các hốc tích tụ thức ăn, dẫn đến viêm nhiễm lợi trùm, sâu răng và hôi miệng. Nhận biết sớm đặc điểm của răng khôn hàm trên mọc lệch giúp ngăn ngừa nhiều rủi ro cho sức khỏe nha khoa.
Các hướng mọc lệch phổ biến của răng khôn hàm trên
Răng khôn mọc lệch hàm trên có thể diễn ra theo nhiều hướng khác nhau tùy thuộc vào vị trí mầm răng và khoảng trống xương hàm. Hướng mọc lệch về phía má là tình trạng thường gặp nhất, làm thân răng cọ xát liên tục vào niêm mạc má trong khi ăn uống và nói chuyện, dẫn đến lở loét và đau rát. Hướng mọc lệch nghiêng gần khiến chiếc răng số 8 húc trực tiếp vào răng số 7 kề bên, tạo kẽ hở giắt thức ăn rất khó làm sạch. Ngoài ra, răng khôn hàm trên cũng có thể mọc chúc ra phía sau hoặc mọc ngầm hoàn toàn trong xương hàm. Mỗi hướng mọc lệch đều tiềm ẩn nguy cơ phá hủy cấu trúc các răng xung quanh nếu không được theo dõi chặt chẽ bằng hình ảnh x-quang nha khoa.
Tác hại đối với sức khỏe răng miệng khi răng khôn hàm trên mọc lệch
Tình trạng răng khôn mọc lệch hàm trên nếu kéo dài không được can thiệp có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Vùng kẽ giữa răng số 7 và răng số 8 mọc lệch là vị trí thuận lợi cho vi khuẩn tích tụ, hình thành mảng bám và gây sâu răng ở cả hai răng. Viêm nướu và viêm lợi trùm cũng liên tục tái phát, gây sưng đau, có mủ và hạn chế khả năng cử động cơ hàm. Trong một số trường hợp, lực ép từ răng khôn mọc lệch làm xô lệch toàn bộ hệ thống răng trên cung hàm, ảnh hưởng tiêu chuẩn khớp cắn. Tệ hơn, chấn thương niêm mạc má mạn tính do răng nhọn đâm vào có thể gây viêm nhiễm kéo dài, làm giảm chất lượng cuộc sống.
Trường hợp răng khôn mọc lệch hàm trên được chỉ định nhổ bỏ
Bác sĩ nha khoa thường chỉ định nhổ răng khôn mọc lệch hàm trên khi chiếc răng này gây ra các triệu chứng lâm sàng dai dẳng hoặc có rủi ro biến chứng cao. Các trường hợp bắt buộc can thiệp bao gồm răng khôn gây đau nhức kéo dài, sưng nướu, viêm lợi trùm tái phát nhiều lần hoặc gây sâu răng số 7 kề bên. Trường hợp thân răng cọ xát gây tổn thương mạn tính niêm mạc má hay răng mọc lệch làm cản trở khớp cắn cũng cần được loại bỏ sớm. Ngoài ra, khi chuẩn bị niềng răng hoặc chỉnh nha, việc nhổ răng khôn hàm trên mọc lệch có thể được bác sĩ kiến nghị nhằm tạo khoảng trống di chuyển các răng khác về vị trí mong muốn.
Trường hợp răng khôn mọc lệch hàm trên có thể chưa cần nhổ
Không phải mọi trường hợp răng khôn mọc lệch hàm trên đều cần tiến hành thủ thuật nhổ bỏ ngay lập tức. Nếu chiếc răng mọc lệch ở mức độ nhẹ, hoàn toàn không gây đau nhức, không làm tổn thương niêm mạc má và không ảnh hưởng đến răng số 7, bác sĩ có thể đề xuất tiếp tục theo dõi định kỳ. Những người bệnh đang mắc các bệnh lý toàn thân cấp tính, rối loạn đông máu chưa kiểm soát, tiểu đường đường huyết chưa ổn định hoặc phụ nữ đang mang thai cũng thuộc nhóm hoãn phẫu thuật. Việc quyết định giữ lại hay can thiệp cần dựa trên kết quả thăm khám lâm sàng tỉ mỉ và chụp phim x-quang răng của bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt.
Chăm sóc an toàn sau khi thực hiện nhổ răng khôn hàm trên
Sau khi nhổ răng khôn mọc lệch hàm trên, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò quyết định giúp vết thương mau lành và hạn chế nhiễm trùng. Trong 24 giờ đầu, người bệnh cần cắn chặt gạc y tế tại vị trí nhổ để cầm máu, tránh súc miệng mạnh hoặc chọc tay, chọc tăm vào ổ răng. Chườm lạnh bên ngoài má giúp giảm bớt cảm giác sưng đau hiệu quả. Chế độ ăn uống nên ưu tiên các thực phẩm mềm, nguội, lỏng như cháo, súp và bổ sung đủ nước. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt đơn thuốc do bác sĩ kê khai, đồng thời giữ vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm và quay lại tái khám đúng lịch hẹn để kiểm tra quá trình lành thương.
Lưu ý an toàn
Các thông tin về răng khôn mọc lệch hàm trên trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung. Quyết định nhổ răng hay giữ lại cần được đưa ra sau khi bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt thăm khám trực tiếp và đánh giá qua phim chụp x-quang. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng tại nhà khi xuất hiện triệu chứng sưng đau.
Tóm tắt
Răng khôn mọc lệch hàm trên có thể gây ra nhiều phiền ngoái và biến chứng cho sức khỏe răng miệng nếu không được kiểm soát đúng cách. Việc chủ động khám nha khoa định kỳ giúp phát hiện sớm hướng mọc bất thường của răng số 8, từ đó có giải pháp xử trí an toàn và kịp thời từ bác sĩ chuyên khoa.
Nguồn tham khảo
- Ethiopian Journal of Health Sciences: Rare occurrence of the left maxillary horizontal third molar impaction, the right maxillary third molar vertical impaction and the left mandibular third molar vertical impaction with inferior alveolar nerve proximity in a 30 year old female: a case report
- Transalveolar Extraction of the Mandibular Third Molars: Antiquity and introduction to the third molar or the “wisdom” tooth
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nhổ răng khôn mọc lệch hàm trên có nguy hiểm không?
Nhổ răng khôn hàm trên mọc lệch thường là một tiểu phẫu nha khoa an toàn. Do cấu trúc xương hàm trên xốp hơn hàm dưới và ít liên quan trực tiếp đến các dây thần kinh lớn, thủ thuật này thường diễn ra nhanh chóng và ít gây biến chứng nếu được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn.
Chi phí nhổ răng khôn mọc lệch hàm trên khoảng bao nhiêu?
Chi phí nhổ răng khôn hàm trên phụ thuộc vào độ lệch của răng, phương pháp thực hiện và cơ sở y tế lựa chọn. Người bệnh nên đến trực tiếp các phòng khám hoặc bệnh viện nha khoa uy tín để được bác sĩ thăm khám và tư vấn mức chi phí cụ thể.
Thời gian lành thương sau khi nhổ răng khôn hàm trên mất bao lâu?
Vết thương nhổ răng khôn hàm trên thường bắt đầu khép miệng và bớt đau sau khoảng 3 đến 7 ngày. Quá trình tái tạo mô xương và lấp đầy ổ răng hoàn toàn có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy thuộc vào cơ địa từng người.
Có nên nhổ cùng lúc cả răng khôn hàm trên và hàm dưới không?
Bác sĩ có thể chỉ định nhổ đồng thời răng khôn hàm trên và hàm dưới cùng một bên nếu sức khỏe người bệnh đảm bảo. Việc này giúp tiết kiệm thời gian đi lại và chăm sóc, nhưng cần sự đánh giá kỹ lưỡng của bác sĩ chuyên khoa Răng – Hàm – Mặt.
Sau khi nhổ răng khôn mọc lệch hàm trên cần kiêng ăn gì?
Người bệnh nên kiêng thực phẩm quá cứng, dai, đồ ăn quá nóng hoặc quá cay trong những ngày đầu sau nhổ răng. Ngoài ra, cần tránh hút thuốc lá, uống rượu bia và dùng ống hút vì áp lực hút có thể làm vỡ cục máu đông trong ổ răng.
