Quy trình xử lý ống nội soi tai mũi họng chuẩn y tế

Quy trình xử lý ống nội soi tai mũi họng là gì?

Xử lý ống nội soi tai mũi họng là chuỗi các thao tác kỹ thuật y tế được thực hiện ngay sau khi kết thúc một ca nội soi nhằm loại bỏ hoàn toàn dịch tiết, tế bào và vi sinh vật bám trên bề mặt thiết bị. Ống nội soi tai mũi họng, đặc biệt là loại ống soi mềm, có cấu trúc tinh vi với các kênh dẫn nhỏ nên đòi hỏi phương pháp làm sạch và khử khuẩn mức độ cao chuyên biệt.

Nếu không được xử lý đúng quy trình, ống nội soi có thể trở thành trung gian truyền nhiễm các tác nhân gây bệnh nguy hiểm như vi rút việm gan B, vi rút viêm gan C, vi khuẩn HP hoặc các chủng vi khuẩn kháng thuốc. Do đó, các cơ sở y tế đều áp dụng quy chuẩn xử lý thiết bị nghiêm ngặt với các hóa chất khử khuẩn đạt chuẩn để đảm bảo an toàn tối đa cho mỗi lượt khám.

Tẩy lau ban đầu và kiểm tra độ kín của ống nội soi

Ngay sau khi rút ống nội soi khỏi cơ thể người bệnh, kỹ thuật viên y tế cần thực hiện ngay bước làm sạch sơ bộ tại phòng soi. Bề mặt bên ngoài của ống soi được lau bằng gạc mềm thấm dung dịch làm sạch chuyên dụng nhằm loại bỏ chất nhầy, dịch tiết và máu bám dính. Đồng thời, kênh hút của ống soi cũng được hút rửa liên tục bằng dung dịch enzym để tránh chất bẩn khô cứng lại bên trong lòng ống.

Sau khi làm sạch sơ bộ, thiết bị được chuyển sang khu vực xử lý tập trung để tiến hành kiểm tra độ kín hay còn gọi là thử rò rỉ. Kỹ thuật viên bơm áp lực khí vào bên trong ống soi và ngâm ngập thiết bị trong nước sạch để quan sát xem có hiện tượng bọt khí sủi ra hay không. Bước này giúp phát hiện kịp thời các vết thủng nhỏ trên vỏ bọc, ngăn ngừa hóa chất khử khuẩn ngấm vào linh kiện điện tử bên trong gây hư hỏng thiết bị và đảm bảo thiết bị an toàn trước khi chuyển sang bước ngâm rửa tiếp theo.

Làm sạch sâu ống soi bằng dung dịch tẩy rửa enzym

Làm sạch cơ học là bước quan trọng nhất trong toàn bộ quy trình tái xử lý thiết bị nội soi, quyết định hiệu quả của quá trình khử khuẩn sau đó. Ống nội soi tai mũi họng được tháo rời các phụ kiện đi kèm và ngâm ngập hoàn toàn trong dung dịch tẩy rửa có chứa enzym sinh học. Enzym giúp phân hủy nhanh chóng các mảng bám protein, chất béo và dịch sinh học bám chặt trong các kênh dẫn nhỏ.

Kỹ thuật viên sử dụng các chổi quét chuyên dụng có kích thước tương ứng để cọ rửa kỹ lưỡng từng kênh nội soi, bao gồm kênh hút và kênh nước. Mọi ngóc ngách, van điều khiển và đầu nối cũng được chà rửa cẩn thận dưới mặt nước để tránh tạo ra aerosol chứa vi sinh vật gây hại. Sau khi cọ rửa cơ học, toàn bộ các kênh dẫn được xả rửa sạch bằng nước RO hoặc nước vô khuẩn để loại bỏ hoàn toàn chất bẩn và dư lượng enzym trước khi đưa vào công đoạn khử khuẩn mức độ cao.

Khử khuẩn mức độ cao bằng dung dịch hóa chất chuyên dụng

Sau khi làm sạch hoàn toàn, ống nội soi tai mũi họng được chuyển sang bước khử khuẩn mức độ cao nhằm tiêu diệt hầu hết các vi sinh vật gây bệnh, vi rút, nấm và vi khuẩn lao. Các hóa chất thường được sử dụng bao gồm glutaraldehyde, peracetic acid hoặc ortho-phthalaldehyde với nồng độ đạt chuẩn y tế. Ống nội soi và các kênh dẫn phải được lấp đầy dung dịch khử khuẩn và ngâm trong khoảng thời gian quy định theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Trong suốt quá trình ngâm hóa chất, nồng độ hoạt chất của dung dịch khử khuẩn phải được kiểm tra thường xuyên bằng que thử chuyên dụng để đảm bảo hiệu lực tiêu diệt vi sinh vật. Việc tuân thủ đúng thời gian và nhiệt độ ngâm giúp loại bỏ các tác nhân truyền nhiễm mà không làm tổn hại đến bề mặt chất liệu dẻo của ống soi mềm Tai – Mũi – Họng.

Xả sạch hóa chất khử khuẩn và làm khô thiết bị

Kết thúc thời gian ngâm khử khuẩn mức độ cao, ống nội soi được vớt ra và xả rửa nhiều lần bằng nước cất vô khuẩn hoặc nước lọc đạt chuẩn vi sinh. Việc xả sạch triệt để giúp loại bỏ hoàn toàn dư lượng hóa chất khử khuẩn còn sót lại trên bề mặt và trong các kênh dẫn, tránh gây kích ứng hoặc tổn thương niêm mạc tai, mũi, họng của người bệnh trong lần sử dụng tiếp theo.

Sau bước xả rửa bằng nước, các kênh dẫn của ống nội soi được bơm rửa bằng cồn y tế 70 độ để hỗ trợ quá trình bốc hơi nước nhanh chóng. Kỹ thuật viên tiếp tục dùng khí nén đã qua bộ lọc vi khuẩn để thổi khô hoàn toàn cả bên trong lẫn bên ngoài thiết bị. Việc làm khô tuyệt đối là yêu cầu bắt buộc vì môi trường ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn thủy sinh phát triển và tái nhiễm khuẩn thiết bị.

Bảo quản ống nội soi tai mũi họng trong tủ chuyên dụng

Ống nội soi tai mũi họng sau khi đã làm khô hoàn toàn sẽ được kiểm tra lại bề mặt và chuyển vào lưu trữ trong tủ bảo quản chuyên dụng. Tủ bảo quản phải đảm bảo điều kiện thông thoáng, trang bị hệ thống ánh sáng cực tím hoặc không khí lưu thông qua bộ lọc HEPA để duy trì môi trường vô khuẩn. Ống soi được treo theo chiều thẳng đứng, không đè nén hay gập góc để bảo vệ các sợi quang học và thân ống dẻo.

Mỗi thiết bị nội soi sau khi hoàn tất quy trình đều được ghi chép nhật ký xử lý chi tiết, bao gồm mã số máy, thời gian khử khuẩn, người thực hiện và mã định danh người bệnh sử dụng. Nếu ống nội soi đã khử khuẩn nhưng không được sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định theo quy định của cơ sở y tế, thiết bị phải được đưa đi tái xử lý lại từ đầu trước khi dùng cho ca khám tiếp theo.

Lưu ý an toàn

Quy trình xử lý ống nội soi tai mũi họng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực y tế và phải được thực hiện bởi nhân viên kỹ thuật đã qua đào tạo chuyên sâu. Người bệnh khi thực hiện nội soi có quyền tìm hiểu thông tin về quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế. Nếu có tiền sử dị ứng hóa chất, bệnh lý truyền nhiễm hoặc các lo lắng về an toàn thiết bị, người bệnh nên chủ động thảo luận trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa Tai – Mũi – Họng để được giải đáp và hỗ trợ chu đáo.

Tóm tắt

Quy trình xử lý ống nội soi tai mũi họng đạt chuẩn là yếu tố then chốt bảo vệ an toàn sức khỏe cho người bệnh và nâng cao chất lượng thăm khám y khoa. Việc thực hiện đầy đủ các bước làm sạch, kiểm tra rò rỉ, khử khuẩn và bảo quản giúp ngăn ngừa hiệu quả nguy cơ lây nhiễm chéo. Người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám khi chọn lựa các cơ sở y tế uy tín áp dụng quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ.