Quy trình chụp MRI và một số lưu ý an toàn cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Chụp cộng hưởng từ MRI là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng từ trường mạnh và sóng radio để tái tạo cấu trúc chi tiết của các cơ quan bên trong cơ thể. Do không sử dụng bức xạ ion hóa như tia X hay cắt lớp vi tính, kỹ thuật này mang lại tính an toàn cao và độ tương phản mô mềm vượt trội.
Để quá trình ghi hình đạt chất lượng tối ưu và bảo đảm an toàn trước môi trường từ trường mạnh, người bệnh cần nắm vững các bước diễn ra cũng như các lưu ý quan trọng. Việc chuẩn bị đúng cách giúp tiết kiệm thời gian, giảm bớt căng thẳng và nâng cao độ chính xác của kết quả chẩn đoán.
Quy trình chụp MRI là gì?
Chụp cộng hưởng từ hạt nhân hay MRI là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn, sử dụng hiện tượng cộng hưởng giữa từ trường cao và sóng vô tuyến để thu nhận tín hiệu từ các nguyên tử hydro trong cơ thể. Máy tính sau đó xử lý tín hiệu để dựng thành các lát cắt hình ảnh ba chiều có độ phân giải cao.
Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích trong thăm khám sọ não, cột sống, tủy sống, khớp, dây chằng, tim mạch và các cơ quan vùng bụng chậu. Điểm nổi bật của chụp MRI là khả năng phân biệt rõ ràng giữa các tổ chức mô mềm lành mạnh và mô bệnh lý, giúp phát hiện sớm các tổn thương viêm, thoái hóa hoặc khối u mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thông thường khó quan sát đầy đủ.
Chuẩn bị trước khi vào phòng chụp MRI
Trước khi bước vào phòng chụp, người bệnh được nhân viên y tế hướng dẫn điền bảng kiểm an toàn chi tiết. Đây là bước quan trọng nhằm phát hiện các vật liệu kim loại cấy ghép trong cơ thể như van tim nhân tạo, máy tạo nhịp, khớp nhân tạo hoặc mảnh đạn chưa lấy ra.
Người bệnh cần thay trang phục y tế chuyên dụng và tháo bỏ toàn bộ đồ trang sức, đồng hồ, mắt kính, kẹp tóc, răng giả tháo lắp và thẻ từ. Từ trường cực mạnh trong phòng chụp có thể hút các vật bằng kim loại hoặc làm nóng chúng, gây tổn thương mô. Nếu có tiền sử dị ứng, suy thận hoặc hội chứng sợ không gian kín, người bệnh cần báo ngay cho bác sĩ để có phương án hỗ trợ kịp thời.
Các bước thực hiện trong phòng chụp MRI
Tại phòng máy, kỹ thuật viên hỗ trợ người bệnh nằm đúng tư thế trên bàn chụp, sử dụng gối đệm êm để cố định vị trí cần thăm khám. Một cuộn thu tín hiệu chuyên dụng được đặt xung quanh bộ phận cơ thể cần chụp để tăng chất lượng hình ảnh.
Bàn chụp sau đó nhẹ nhàng trượt vào bên trong khoang máy hình trụ. Suốt quá trình phát chuỗi xung, máy sẽ tạo ra các âm thanh lạch cạch hoặc tiếng đập lớn, do đó người bệnh được cung cấp nút tai hoặc tai nghe nhạc để giảm tiếng ồn. Kỹ thuật viên quan sát người bệnh qua cửa sổ kính và hệ thống camera, đồng thời giao tiếp hai chiều qua micro. Người bệnh cầm sẵn một quả bóng bóp báo động để gọi hỗ trợ bất cứ lúc nào nếu cảm thấy bất an.
Quy trình tiêm thuốc đối quang từ khi có chỉ định
Trong một số trường hợp cần làm rõ tổn thương, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thuốc đối quang từ chứa gadolinium qua đường tĩnh mạch. Chất này giúp làm nổi bật mạch máu, khối u hoặc các ổ viêm nhiễm trên phim chụp.
Khi thuốc đi vào cơ thể, người bệnh có thể cảm thấy vị kim loại thoáng qua ở miệng hoặc cảm giác ấm nhẹ dọc theo cánh tay. Đây là những phản ứng thông thường và sẽ nhanh chóng biến mất. Những trường hợp có bệnh thận mạn tính cần được xét nghiệm đánh giá mức lọc cầu thận trước khi tiêm thuốc để phòng ngừa nguy cơ xơ hóa hệ thống do thận. Sau khi tiêm, người bệnh được theo dõi sát các dấu hiệu dị ứng hiếm gặp như mẩn ngứa hay khó thở.
Theo dõi và chăm sóc sau khi chụp MRI
Sau khi hoàn tất quá trình chụp, bàn máy đưa người bệnh ra ngoài và kỹ thuật viên tháo bỏ các cuộn thu tín hiệu. Người bệnh không dùng thuốc đối quang từ có thể thay đồ và quay trở lại sinh hoạt bình thường ngay lập tức.
Đối với người bệnh có tiêm thuốc đối quang từ, nhân viên y tế sẽ yêu cầu ngồi nghỉ theo dõi tại phòng chờ khoảng ba mươi phút để phát hiện sớm các phản ứng dị ứng muộn. Người bệnh nên uống nhiều nước lọc trong ngày nhằm hỗ trợ thận đào thải thuốc ra ngoài nhanh hơn. Kết quả hình ảnh sau đó được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân tích kỹ lưỡng trước khi trả kết quả hội chẩn cho bác sĩ điều trị.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không giấu thông tin về kim loại cấy ghép, mảnh đạn hay thiết bị điện tử trong người vì từ trường cực mạnh có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến tính mạng. Không tự ý mang đồ dùng cá nhân chứa kim loại vào phòng chụp. Mọi quyết định chụp có dùng thuốc đối quang từ phải dựa trên đánh giá chức năng thận và chỉ định cụ thể của bác sĩ.
Tóm tắt
Chụp MRI là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến với độ chính xác cao cho nhiều cơ quan. Tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị và thông báo trung thực tình trạng sức khỏe giúp quy trình diễn ra an toàn, thuận lợi. Người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ để nhận tư vấn phù hợp nhất cho tình trạng của mình.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Chụp MRI mất bao nhiêu thời gian?
Thời gian một ca chụp MRI thường dao động từ mười lăm đến sáu mươi phút, tùy thuộc vào bộ phận thăm khám, số lượng chuỗi xung cần chụp và việc có tiêm chất tương phản từ hay không. Người bệnh cần nằm yên để tránh làm mờ hình ảnh.
Chụp MRI có đau hoặc khó chịu không?
Chụp MRI hoàn toàn không gây đau đớn. Máy phát ra tiếng ồn lớn khi phát xung và khoang máy hẹp có thể gây cảm giác ngột ngạt, nhưng người bệnh sẽ được đeo tai nghe bảo vệ thính lực và phát bóng bóp liên lạc cấp cứu.
Có bắt buộc phải nhịn ăn trước khi chụp MRI không?
Người bệnh chỉ cần nhịn ăn từ bốn đến sáu tiếng nếu được chỉ định khảo sát vùng bụng, chậu hoặc có tiêm thuốc đối quang từ. Với các vị trí như khớp, cột sống không dùng thuốc cản từ, thông thường người bệnh vẫn ăn uống bình thường.
Phụ nữ mang thai có chụp MRI được không?
Phần lớn phụ nữ mang thai được khuyên tránh chụp MRI trong ba tháng đầu trừ trường hợp cấp bách có chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ. Thuốc đối quang từ nhóm gadolinium thường không được khuyến cáo dùng cho thai phụ để bảo đảm an toàn.
Người mang máy tạo nhịp tim có được chụp MRI không?
Người cấy máy tạo nhịp tim hoặc thiết bị điện tử y tế đời cũ thường bị chống chỉ định vì từ trường mạnh có thể làm hỏng thiết bị. Hiện nay một số máy cấy ghép thế hệ mới tương thích MRI nhưng cần kỹ thuật viên kiểm tra kỹ.
