Phương pháp chọc dịch khớp gối có nguy hiểm hay không?

Chọc dịch khớp gối là gì?

Chọc dịch khớp gối, hay chọc hút dịch khớp gối, là thủ thuật y khoa sử dụng một kim tiêm chuyên dụng vô khuẩn đưa trực tiếp vào khoang bao hoạt dịch của khớp gối nhằm hút lượng dịch khớp dư thừa ra ngoài. Dịch khớp bình thường có thể tích rất nhỏ, đóng vai trò bôi trơn và nuôi dưỡng sụn khớp. Tuy nhiên, khi khớp gối gặp các vấn đề bất thường như thoái hóa khớp gối tiến triển, chấn thương sụn chêm, viêm khớp dạng thấp, bệnh gút hoặc viêm khớp nhiễm khuẩn, màng hoạt dịch sẽ phản ứng bằng cách tiết ra lượng dịch lớn gây nên tình trạng tràn dịch khớp gối. Việc tích tụ dịch quá mức khiến khớp gối sưng phồng, căng tức, gây đau đớn và hạn chế đáng kể khả năng vận động chân của người bệnh. Thủ thuật chọc dịch ra đời nhằm giải quyết tình trạng áp lực này và hỗ trợ bác sĩ tìm nguyên nhân cốt lõi gây bệnh.

Mục đích và chỉ định y khoa của thủ thuật chọc dịch khớp gối

Chọc hút dịch khớp gối thường được bác sĩ chỉ định trong hai nhóm mục đích chính là chẩn đoán căn nguyên và giảm tải triệu chứng điều trị. Về mặt chẩn đoán, lượng dịch khớp lấy ra sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm để đánh giá màu sắc, độ nhớt, soi tìm tinh thể urat trong bệnh gút, đếm số lượng bạch cầu hoặc cấy vi khuẩn nhằm xác định tình trạng viêm khớp nhiễm khuẩn.

Về mặt hỗ trợ điều trị, khi khớp gối bị tích tụ một lượng dịch quá lớn gây căng tức dữ dội, chọc hút bớt dịch giúp làm giảm áp lực bên trong bao hoạt dịch ngay lập tức. Nhờ đó, người bệnh cảm thấy bớt đau nhức, dễ cử động và co duỗi chân hơn. Ngoài ra, sau khi hút dịch, bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp có thể kết hợp tiêm thuốc kháng viêm hoặc dịch nhầy hỗ trợ trực tiếp vào ổ khớp nếu có chỉ định chuyên môn.

Mức độ an toàn của thủ thuật chọc hút dịch khớp gối

Thủ thuật chọc dịch khớp gối được xếp vào nhóm can thiệp xâm lấn tối thiểu trong thực hành cơ xương khớp. Nhìn chung, phương pháp này được đánh giá là an toàn và ít xảy ra sự cố nghiêm trọng nếu được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn tại cơ sở y tế đủ điều kiện vô khuẩn.

Phần lớn người bệnh chỉ cảm thấy đau nhói thoáng qua tại vị trí đâm kim hoặc có cảm giác tức nhẹ quanh bao khớp trong quá trình dịch được rút ra ngoài. Cảm giác khó chịu này thường giảm dần sau vài giờ nghỉ ngơi. Do sử dụng kim tiêm chuyên dụng mảnh cùng kỹ thuật định vị chuẩn xác, mô mềm và dây chằng xung quanh hầu như không bị tổn thương nghiêm trọng. Do đó, người bệnh không nên quá hoang mang hay lo lắng quá mức khi được bác sĩ chỉ định thủ thuật này.

Những nguy cơ và biến chứng có thể gặp phải khi chọc dịch

Mặc dù là thủ thuật phổ biến và có độ an toàn cao, chọc dịch khớp gối vẫn tiềm ẩn một số rủi ro nhất định nếu quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn không được đảm bảo hoặc người bệnh chăm sóc vết thương sai cách. Biến chứng đáng lo ngại nhất là nhiễm trùng khớp gối, xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập từ bề mặt da vào sâu bên trong khoang khớp.

Bên cạnh nguy cơ nhiễm khuẩn, một số tai biến khác có thể gặp bao gồm chảy máu trong ổ khớp, xuất hiện vết bầm tím xung quanh vùng chọc kim hoặc phản ứng đau nhức tăng tạm thời sau thủ thuật. Ở những người bệnh có bệnh lý rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông máu, nguy cơ tụ máu khớp có thể cao hơn. Ngoài ra, việc tiêm thuốc vào khớp sau khi chọc dịch nếu có cũng đòi hỏi kiểm soát liều lượng chặt chẽ để tránh teo mô mỡ dưới da hoặc tổn thương sụn khớp.

Biện pháp chăm sóc và theo dõi an toàn sau khi chọc dịch khớp gối

Để đảm bảo thủ thuật diễn ra an toàn và phòng ngừa tối đa biến chứng, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chăm sóc y tế sau can thiệp. Trong vòng 24 đến 48 giờ đầu, người bệnh nên giữ băng dán vị trí chọc kim luôn khô ráo, sạch sẽ, không để nước dính vào và tuyệt đối không tự ý bôi các loại thuốc lá, dầu nóng hoặc cao dán lên khớp gối.

Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc đứng lâu, leo cầu thang hay mang vác vật nặng trong những ngày đầu. Chườm lạnh ngắt quãng quanh khớp gối có thể giúp giảm bớt cảm giác tức buốt nếu có. Người bệnh cần đặc biệt chú ý theo dõi các biểu hiện bất thường tại khớp như sưng nề tăng nhanh, vùng da quanh khớp gối tấy đỏ, nóng ran, đau nhức dữ dội hoặc cơ thể có biểu hiện sốt, rét run để kịp thời quay lại cơ sở y tế kiểm tra ngay lập tức.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc thăm khám hoặc chẩn đoán của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý tìm đến các cơ sở không phép để chọc hút dịch hoặc tự tiêm thuốc vào khớp gối. Nếu khớp gối xuất hiện sưng đau, sốt cao hoặc chảy dịch bất thường sau can thiệp, cần đến bệnh viện ngay để được kiểm tra xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Chọc hút dịch khớp gối là thủ thuật y khoa mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho cả chẩn đoán và điều trị tràn dịch khớp gối. Khi được chỉ định đúng và thực hiện tại cơ sở y tế đảm bảo vô khuẩn, thủ thuật này tương đối an toàn với nguy cơ biến chứng rất thấp. Người bệnh nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp khi khớp gối có dấu hiệu sưng đau để được thăm khám và tư vấn phương án xử trí phù hợp nhất.