Phụ nữ sau sinh bị viêm họng nên xử trí thế nào để an toàn cho mẹ và bé

Phụ nữ sau sinh bị viêm họng là gì?

Viêm họng ở phụ nữ sau sinh là hiện tượng viêm nhiễm niêm mạc vùng hầu họng xảy ra trong những tuần hoặc tháng đầu sau khi sinh con. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các loại virus đường hô hấp như rhinovirus, adenovirus hoặc vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A. Sau khi vượt cạn, cơ thể người phụ nữ mất đi một lượng máu và dịch thể đáng kể, kèm theo sự sụt giảm nồng độ nội tiết tố khiến hàng rào phòng thủ của hệ miễn dịch tạm thời suy yếu.

Thêm vào đó, việc thức đêm chăm sóc trẻ nhỏ thường xuyên dẫn đến tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng thể chất và tinh thần kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh xâm nhập và bùng phát. Nhận biết đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp can thiệp thích hợp là chìa khóa giúp bảo vệ tối đa sức khỏe của người mẹ cũng như đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của trẻ sơ sinh.

Các biện pháp hỗ trợ làm dịu đau rát họng tự nhiên tại nhà

Trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ, các biện pháp không dùng thuốc luôn được ưu tiên hàng đầu để hạn chế nguy cơ hoạt chất tiết qua sữa gây ảnh hưởng đến trẻ nhỏ. Một trong những biện pháp cơ bản và hữu hiệu nhất là súc miệng bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9 phần trăm từ 3 đến 4 lần mỗi ngày. Nước muối giúp làm sạch chất nhầy, giảm phù nề niêm mạc họng và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn cư trú tại vùng hầu họng.

Bên cạnh đó, việc uống nhiều nước ấm giúp giữ ẩm cho niêm mạc đường hô hấp trên và làm loãng đờm nhầy hiệu quả. Phụ nữ sau sinh có thể dùng một ly nước ấm pha cùng mật ong nguyên chất và vài giọt nước cốt chanh tươi hoặc gừng đập dập. Hỗn hợp này giúp kích thích tiết nước bọt, bôi trơn cổ họng và mang lại cảm giác dịu nhẹ tự nhiên. Ngoài ra, việc duy trì độ ẩm không khí trong phòng ngủ bằng máy tạo ẩm cũng giúp ngăn ngừa hiện tượng khô rát họng vào ban đêm, đặc biệt là khi mẹ phải thức giấc nhiều lần để chăm sóc trẻ.

Nguyên tắc sử dụng thuốc điều trị an toàn cho phụ nữ nuôi con bú

Nếu các biện pháp chăm sóc tại nhà không làm giảm triệu chứng hoặc tình trạng đau rát gây cản trở việc ăn uống, người mẹ có thể cần đến sự hỗ trợ của thuốc. Tuy nhiên, việc lựa chọn bất kỳ hoạt chất nào cũng phải dựa trên nguyên tắc an toàn cho trẻ đang bú mẹ. Đối với triệu chứng đau họng và sốt, paracetamol thường là hoạt chất giảm đau hạ sốt được ưu tiên lựa chọn hàng đầu vì có độ an toàn cao và tỷ lệ bài tiết qua sữa mẹ rất thấp.

Đối với các triệu chứng ho và đau họng tại chỗ, mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để sử dụng các loại siro ho thảo dược chứa thành phần từ lá thường xuân, quất, húng chanh hoặc kẹo ngậm thảo mộc tự nhiên. Những sản phẩm này thường có tác dụng cục bộ, ít hấp thu toàn thân và an toàn hơn cho phụ nữ sau sinh. Cần tránh tự ý mua các loại viên ngậm chứa chất sát khuẩn mạnh hoặc hoạt chất chống viêm dạng xịt khi chưa có tư vấn y khoa. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ chẩn đoán xác định viêm họng do nhiễm khuẩn và sẽ được kê đơn bằng những nhóm thuốc kháng sinh an toàn cho phụ nữ cho con bú.

Biện pháp hạn chế lây nhiễm mầm bệnh từ mẹ sang trẻ sơ sinh

Viêm họng thường do các loại virus hoặc vi khuẩn lây truyền qua đường hô hấp hoặc giọt bắn khi ho và hắt hơi. Trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch còn non nớt, rất dễ bị nhiễm bệnh nếu không có biện pháp phòng ngừa gián tiếp từ người mẹ. Khi chăm sóc hoặc cho trẻ bú, người mẹ bị viêm họng cần đeo khẩu trang y tế liên tục để ngăn chặn giọt bắn chứa mầm bệnh phát tán sang trẻ.

Người mẹ cần thực hiện rửa tay bằng xà phòng sát khuẩn hoặc dung dịch cồn y tế trước khi chạm vào trẻ, trước khi bế ẵm và sau khi ho hoặc xì mũi. Phòng ngủ của hai mẹ con cần được giữ thông thoáng, hạn chế bụi bẩn và không mở máy điều hòa ở nhiệt độ quá lạnh hoặc để gió điều hòa phả thẳng vào giường ngủ. Những người thân khác trong gia đình cũng cần hạn chế tiếp xúc quá gần với trẻ nếu đang có biểu hiện viêm đường hô hấp nhằm tạo môi trường bảo vệ toàn diện nhất cho bé.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt giúp tăng cường sức đề kháng cho mẹ

Quá trình hồi phục niêm mạc họng phụ thuộc rất lớn vào sức đề kháng tự nhiên của người mẹ. Sau quá trình chuyển dạ, cơ thể phụ nữ cần được bù đắp năng lượng và các vi chất thiết yếu để tái tạo mô và tăng cường hệ miễn dịch. Chế độ ăn uống cần ưu tiên các món mềm, dễ nuốt như cháo loãng, súp gà, canh hầm rau củ để tránh gây cọ xát và tổn thương thêm cho niêm mạc hầu họng đang viêm đỏ.

Người mẹ nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C tự nhiên từ rau ngót, súp lơ, ổi, cam ngọt hoặc kiwi nhằm hỗ trợ củng cố hàng rào miễn dịch. Đồng thời, cần kiêng các loại đồ uống ướp lạnh, thức ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn quá cay nồng hoặc thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất bảo quản vì chúng có thể kích ứng niêm mạc họng khiến cơn ho kéo dài hơn. Mặc dù việc chăm sóc trẻ sơ sinh chiếm nhiều thời gian, người mẹ nên tranh thủ nghỉ ngơi tối đa khi bé ngủ để cơ thể có đủ thời gian phục hồi sinh lực.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên khoa. Mẹ sau sinh đang cho con bú không được tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay các dung dịch xịt họng chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao liên tục, khó thở, cứng hàm, nuốt đau dữ dội hoặc xuất hiện các chấm mủ trắng tại amiđan, người mẹ cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Tóm tắt

Viêm họng sau sinh là tình trạng thường gặp nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ trong việc lựa chọn biện pháp chăm sóc nhằm bảo vệ nguồn sữa mẹ. Các phương pháp hỗ trợ tự nhiên kết hợp lối sống lành mạnh là bước tiếp cận ưu tiên giúp giảm bớt khó chịu. Mẹ sau sinh tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị mà cần tham vấn bác sĩ để được hướng dẫn sử dụng phác đồ phù hợp, an toàn cho cả mẹ và bé.