Phụ nữ mang thai bị cảm có tiêm uốn ván được không và những lưu ý

Bà bầu bị cảm có tiêm uốn ván được không là gì?

Tiêm phòng uốn ván trong thai kỳ là bước chăm sóc tiền sản thiết yếu giúp bảo vệ mẹ bầu trước nguy cơ nhiễm trùng uốn ván trong quá trình sinh nở, đồng thời truyền miễn dịch thụ động cho thai nhi phòng bệnh uốn ván rốn sơ sinh. Vắc xin uốn ván sử dụng giải độc tố uốn ván bất hoạt, có độ an toàn cao và được chỉ định rộng rãi cho phụ nữ mang thai từ tam cá nguyệt thứ hai trở đi.

Tuy nhiên, trong suốt thai kỳ, hệ thống miễn dịch của người mẹ có những thay đổi sinh lý tự nhiên, khiến mẹ bầu dễ bị cảm lạnh hoặc cảm cúm khi thời tiết thay đổi. Khi ngày hẹn tiêm chủng trùng với thời điểm xuất hiện các triệu chứng viêm đường hô hấp, nhiều thai phụ băn khoăn về tính an toàn của vắc xin. Đánh giá đúng tình trạng sốt, mức độ mệt mỏi và tuân thủ bước khám sàng lọc y khoa trước tiêm là nguyên tắc then chốt giúp đưa ra quyết định tiêm phòng chính xác nhất.

Tầm quan trọng của vắc xin uốn ván đối với phụ nữ mang thai

Vắc xin uốn ván là một trong những biện pháp dự phòng quan trọng hàng đầu được khuyến cáo cho phụ nữ mang thai nhằm ngăn ngừa bệnh uốn ván cho mẹ và uốn ván rốn ở trẻ sơ sinh. Trực khuẩn uốn ván Clostridium tetani tồn tại phổ biến trong đất cát, bụi bẩn và có thể xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở hoặc trong quá trình chuyển dạ sinh nở.

Khi được tiêm chủng đầy đủ, cơ thể người mẹ sẽ sản xuất kháng thể đặc hiệu truyền qua nhau thai để bảo vệ bé yêu ngay từ những tháng đầu đời, giai đoạn mà hệ miễn dịch non nớt của trẻ chưa tự sản sinh đủ kháng thể. Lịch tiêm phòng uốn ván thường bắt đầu từ tam cá nguyệt thứ hai, chia thành các mũi tiêm giãn cách phù hợp nhằm duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ cao nhất trước thời điểm dự sinh. Do đó, việc tuân thủ lịch tiêm theo tư vấn của bác sĩ là nền tảng bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và con.

Bà bầu bị cảm nhẹ không sốt có tiêm uốn ván được không

Nhiều mẹ bầu lo lắng khi đến ngày hẹn tiêm phòng nhưng cơ thể lại xuất hiện các dấu hiệu cảm lạnh thông thường như nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, hắt hơi hoặc đau rát họng nhẹ. Về mặt nguyên tắc tiêm chủng, các bệnh lý nhẹ đường hô hấp không kèm theo sốt cao, không gây kiệt sức và không ảnh hưởng đến sinh hiệu toàn thân thì không thuộc diện chống chỉ định tiêm chủng vắc xin uốn ván.

Nếu thai phụ chỉ bị cảm lạnh nhẹ, thân nhiệt dưới 37,5 độ C, ăn uống bình thường và tinh thần tỉnh táo, bác sĩ khám sàng lọc tại điểm tiêm vẫn có thể chỉ định tiêm vắc xin theo đúng kế hoạch. Các thành phần kháng nguyên bất hoạt trong vắc xin uốn ván hoàn toàn an toàn, không nhân lên trong cơ thể và không làm tăng nặng thêm tình trạng viêm mũi họng nhẹ hiện có của thai phụ. Mẹ bầu không nên quá căng thẳng mà hãy để bác sĩ trực tiếp đánh giá.

Những trường hợp cảm sốt cần tạm hoãn tiêm phòng uốn ván

Trường hợp thai phụ mắc cảm cúm kèm theo sốt từ 38 độ C trở lên, người ớn lạnh, đau nhức cơ bắp dữ dội, mệt lả hoặc đang trong đợt nhiễm trùng hô hấp cấp tính, quyết định an toàn nhất là tạm hoãn tiêm vắc xin uốn ván. Việc hoãn tiêm trong tình huống này xuất phát từ nhiều lý do y khoa thận trọng nhằm bảo vệ sức khỏe mẹ bầu.

Thứ nhất, khi cơ thể đang phải chống đỡ với phản ứng viêm và sốt cao, hệ thống miễn dịch đang bị phân tán, việc đưa thêm kháng nguyên có thể khiến phản ứng sau tiêm khó phân biệt với triệu chứng nhiễm khuẩn nguyên phát. Thứ hai, tiêm vắc xin vào thời điểm đang sốt có thể làm gia tăng mức độ mệt mỏi, khó theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường. Bác sĩ sẽ tư vấn thai phụ theo dõi điều trị cảm dứt điểm, hạ sốt an toàn và hẹn lịch tiêm bù ngay khi thể trạng bình phục hoàn toàn.

Dời lịch tiêm uốn ván khi bị cảm có ảnh hưởng đến thai kỳ không

Tâm lý chung của các bà mẹ khi phải hoãn tiêm vì ốm sốt là sợ lỡ mất thời điểm vàng tạo miễn dịch cho con. Tuy nhiên, vắc xin uốn ván cho phụ nữ mang thai có khoảng thời gian tiêm tương đối linh hoạt, thường kéo dài suốt tam cá nguyệt thứ hai và đầu tam cá nguyệt thứ ba của thai kỳ.

Nếu lịch hẹn bị chậm lại từ vài ngày đến hai tuần do điều trị cảm cúm, hiệu quả sinh kháng thể bảo vệ của mũi tiêm uốn ván hoàn toàn không bị suy giảm. Yếu tố cốt lõi là mũi tiêm uốn ván cuối cùng cần được hoàn tất tối thiểu ba mươi ngày trước ngày chuyển dạ để cơ thể kịp tạo kháng thể nồng độ cao truyền sang thai nhi. Do đó, mẹ bầu hoàn toàn yên tâm nghỉ ngơi cho lại sức, không cần vội vàng tiêm chủng khi cơ thể còn đang mệt mỏi hoặc sốt cao.

Quy trình chuẩn bị và theo dõi an toàn khi đi tiêm chủng

Để buổi tiêm chủng diễn ra an toàn và thuận lợi, thai phụ cần chú ý chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đến cơ sở y tế. Mẹ bầu nên ăn một bữa nhẹ, uống đủ nước ấm, tránh để bụng đói nhằm hạn chế tình trạng tụt đường huyết hoặc chóng mặt do tâm lý hồi hộp. Mẹ cũng nên mang theo sổ khám thai định kỳ và phiếu theo dõi tiêm chủng cá nhân.

Điều đặc biệt quan trọng là mẹ bầu cần trao đổi trung thực và chi tiết với bác sĩ khám sàng lọc về mọi triệu chứng bản thân đang gặp phải, bao gồm mức độ sốt đo tại nhà, tình trạng ho đờm, nghẹt mũi và danh sách các loại thuốc, vitamin hay thảo dược đang sử dụng. Sau khi tiêm, sản phụ cần nán lại khu vực theo dõi ít nhất ba mươi phút để nhân viên y tế kiểm tra phản ứng tức thì và tiếp tục tự theo dõi tại nhà trong hai mươi tư đến bốn mươi tám giờ tiếp theo.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay quyết định điều trị y khoa. Mọi quyết định tiêm phòng hoặc hoãn tiêm uốn ván phải dựa trên kết quả khám sàng lọc trực tiếp của bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng. Mẹ bầu tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc hạ sốt, thuốc trị cảm cúm hay kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ sản khoa. Nếu xuất hiện dấu hiệu sốt cao liên tục, khó thở hoặc cử động thai bất thường, thai phụ cần đến ngay bệnh viện để được kiểm tra.

Tóm tắt

Phụ nữ mang thai bị cảm nhẹ không sốt thường vẫn có thể tiêm uốn ván, trong khi trường hợp sốt hoặc mệt nhiều nên tạm hoãn theo chỉ định y khoa. Việc trao đổi kỹ với bác sĩ khám sàng lọc giúp mẹ bầu vừa bảo vệ an toàn thai kỳ, vừa đạt hiệu quả miễn dịch tối ưu.