Phụ nữ đang cho con bú nên uống bao nhiêu nước mỗi ngày?

Uống nước khi cho con bú là gì?

Nước đóng vai trò nền tảng đối với mọi chức năng sinh lý của cơ thể, từ điều hòa thân nhiệt, bôi trơn khớp đến vận chuyển chất dinh dưỡng và đào thải chất cặn bã qua thận. Đối với phụ nữ sau sinh, đặc biệt là người nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ, nước còn là thành phần chính cấu thành nên sữa mẹ, chiếm gần 90 phần trăm thể tích sữa tiết ra mỗi ngày.

Khi trẻ bú mẹ, tuyến yên sẽ giải phóng hai hormone chủ đạo là prolactin để kích thích tạo sữa và oxytocin để kích thích phản xạ tống xuất sữa. Phản xạ này thường đi kèm cảm giác khát nước xuất hiện gần như ngay lập tức ở người mẹ. Do đó, duy trì trạng thái đủ nước không chỉ giúp các cơ quan của mẹ vận hành trơn tru mà còn hỗ trợ quá trình tiết sữa diễn ra thuận lợi, giảm thiểu cảm giác kiệt sức và phòng ngừa táo bón sau sinh.

Nhu cầu nước khuyến nghị cho phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ

Theo các hướng dẫn dinh dưỡng phổ quát, phụ nữ trong giai đoạn cho con bú thường cần khoảng 2,5 đến 3 lít chất lỏng mỗi ngày, tương đương khoảng 10 đến 12 cốc nước. Con số này bao gồm toàn bộ lượng nước lọc, nước canh, sữa và nước từ thực phẩm tươi. Cơ thể người mẹ sử dụng một phần nước đáng kể để tạo sữa mẹ, vốn có thành phần nước chiếm gần 90 phần trăm.

Tuy nhiên, nhu cầu này không cố định cho tất cả mọi người. Lượng nước thực tế phụ thuộc vào trọng lượng cơ thể, mức độ vận động hàng ngày, điều kiện thời tiết cũng như tần suất trẻ bú mẹ. Trong những ngày thời tiết nóng ẩm hoặc khi mẹ vận động thể chất nhiều hơn, lượng nước cần bổ sung sẽ tăng lên để bù đắp lượng mồ hôi thất thoát. Thay vì đếm từng cốc nước một cách căng thẳng, mẹ nên uống nước rải đều trong ngày theo phản xạ tự nhiên của cơ thể.

Dấu hiệu nhận biết cơ thể đang thiếu nước hoặc thừa nước

Cách tin cậy nhất để phụ nữ cho con bú biết mình đã uống đủ nước hay chưa là theo dõi màu sắc của nước tiểu và phản xạ khát của bản thân. Nước tiểu có màu vàng nhạt hoặc trong suốt thường phản ánh trạng thái cân bằng nước tốt. Ngược lại, nếu nước tiểu có màu vàng sẫm, kèm theo mùi nồng, đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể đang cần bổ sung thêm chất lỏng.

Các biểu hiện khác của tình trạng thiếu nước bao gồm khô môi, khô miệng, mệt mỏi, đau đầu nhẹ hoặc cảm giác chóng mặt khi đứng lên đột ngột. Một số phụ nữ cũng cảm thấy táo bón nặng hơn khi không uống đủ nước. Ở chiều ngược lại, nếu mẹ uống quá nhiều nước vượt xa nhu cầu sẽ có thể gặp phải tình trạng đi tiểu quá nhiều lần, đầy trướng bụng hoặc loãng các chất điện giải cần thiết trong tuần hoàn.

Những nguồn chất lỏng lành mạnh nên ưu tiên trong chế độ ăn

Nước lọc tinh khiết hoặc nước đun sôi để nguội vẫn là nguồn cung cấp chất lỏng quan trọng và an toàn nhất cho người mẹ. Mẹ nên duy trì thói quen để một bình nước cạnh nơi ngồi cho con bú để có thể uống từng ngụm nhỏ ngay khi xuất hiện phản xạ khát, bởi hormone oxytocin tiết ra trong quá trình tiết sữa thường kích thích cơn khát rất nhanh.

Bên cạnh nước lọc, người mẹ có thể đa dạng hóa nguồn chất lỏng từ các loại canh rau củ thanh đạm, nước luộc thịt nạc, súp lỏng hoặc sữa tươi không đường. Nước dừa tươi hoặc các loại nước ép trái cây ít đường cũng là nguồn bổ sung vitamin và khoáng chất tốt, nhưng nên sử dụng ở mức độ vừa phải để tránh nạp quá nhiều calo hoặc đường đơn. Các loại trà thảo mộc lành tính không chứa caffein cũng có thể được dùng xen kẽ để tạo cảm giác dễ chịu.

Các loại đồ uống cần hạn chế hoặc thận trọng khi cho con bú

Trong thời kỳ nuôi con bằng sữa mẹ, một số loại đồ uống cần được sử dụng hết sức thận trọng hoặc loại bỏ hoàn toàn để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé. Đồ uống có cồn như rượu, bia có thể đi vào sữa mẹ, làm giảm phản xạ tiết sữa và gây ảnh hưởng bất lợi tới sự phát triển hệ thần kinh của trẻ sơ sinh. Các chuyên gia y tế khuyến cáo mẹ nên kiêng hoàn toàn rượu bia trong suốt thời gian cho con bú.

Các loại đồ uống chứa caffeine như cà phê đậm đặc, trà đặc và nước tăng lực cũng cần hạn chế nghiêm ngặt. Caffeine có thể bài tiết qua sữa mẹ khiến trẻ trở nên bứt rứt, khó ngủ và quấy khóc nhiều hơn. Ngoài ra, nước ngọt có ga và các loại thức uống đóng chai nhiều đường hóa học cung cấp lượng calo rỗng, làm tăng nguy cơ tăng cân mất kiểm soát và gây cản trở hấp thu các dưỡng chất thiết yếu khác.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe phổ quát và không thay thế cho chẩn đoán hay tư vấn y khoa cá nhân. Nếu người mẹ mắc các bệnh lý đặc thù cần kiểm soát dịch như suy tim, bệnh thận hoặc tiền sản giật sau sinh, lượng nước nạp vào cần tuân thủ nghiêm ngặt theo chỉ định của bác sĩ điều trị. Khi nhận thấy các dấu hiệu mất nước nghiêm trọng như tiểu rất ít, chóng mặt dữ dội, sốt cao hoặc ngực sưng đau kèm giảm sữa đột ngột, mẹ cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Bổ sung nước hợp lý là một phần thiết yếu trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ đang cho con bú. Thay vì gượng ép uống quá mức, người mẹ nên lắng nghe cơn khát của cơ thể, quan sát màu sắc nước tiểu và duy trì thói quen uống nước đều đặn. Nếu gặp các biểu hiện mất nước kéo dài hoặc băn khoăn về lượng sữa, mẹ nên chủ động tham vấn ý kiến từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.