Phụ nữ đang cho con bú có tiêm vắc xin sởi được không?

Tiêm vắc xin sởi khi đang cho con bú là gì?

Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi gây ra, lây lan rất nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy cấp và viêm não, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa có miễn dịch.

Vắc xin sởi hiện nay chủ yếu được sử dụng dưới dạng vắc xin đơn hoặc phối hợp như vắc xin sởi quai bị rubella. Khác với giai đoạn mang thai cần tránh tiêm vắc xin sống giảm độc lực, giai đoạn sau sinh và cho con bú không thuộc nhóm chống chỉ định của vắc xin sởi. Cơ thể người mẹ sau khi tiêm sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch tạo ra kháng thể đặc hiệu, giúp mẹ phòng ngừa hiệu quả sự xâm nhập của virus sởi từ cộng đồng.

Mức độ an toàn của vắc xin sởi đối với trẻ bú mẹ

Nhiều nghiên cứu y khoa và hướng dẫn tiêm chủng quốc tế đã khẳng định vắc xin sởi an toàn cho phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ. Chủng virus được sử dụng trong vắc xin là virus sống giảm độc lực, có nghĩa là chúng đã được biến đổi để kích hoạt hệ miễn dịch sinh kháng thể mà không gây bệnh cho người có hệ miễn dịch bình thường.

Các dữ liệu theo dõi lâm sàng cho thấy virus sởi trong vắc xin không bài tiết vào sữa mẹ ở mức độ có thể gây bệnh cho trẻ sơ sinh hay trẻ nhỏ. Ngay cả khi một lượng rất nhỏ thành phần vắc xin đi vào hệ tiêu hóa của trẻ qua sữa, dịch vị dạ dày của bé cũng sẽ vô hiệu hóa chúng dễ dàng mà không gây ra bất kỳ tổn thương nào. Do đó, người mẹ không cần phải vắt bỏ sữa hay tạm ngừng cho con bú sau khi tiêm phòng vắc xin sởi.

Lợi ích khi mẹ tiêm phòng sởi trong giai đoạn cho con bú

Trẻ sơ sinh và trẻ dưới chín tháng tuổi thường chưa đủ độ tuổi chỉ định để tiêm mũi vắc xin sởi đầu tiên theo chương trình tiêm chủng mở rộng. Trong khoảng thời gian này, sức đề kháng của bé phụ thuộc nhiều vào lượng kháng thể thụ động truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ và nguồn bảo vệ từ môi trường sống xung quanh.

Nếu người mẹ chưa có kháng thể bảo vệ và không may mắc sởi, khả năng lây truyền virus trực tiếp sang con trong quá trình bế ẵm, chăm sóc là cực kỳ cao. Tiêm vắc xin sởi giúp người mẹ tạo dựng lá chắn miễn dịch vững chắc, ngăn chặn nguồn lây truyền virus sởi trong gia đình. Hơn nữa, một số kháng thể bảo vệ từ mẹ có thể truyền qua sữa mẹ, hỗ trợ một phần củng cố hệ miễn dịch tự nhiên của bé trước các tác nhân gây bệnh hô hấp ngoài môi trường.

Các phản ứng phụ thường gặp sau khi tiêm vắc xin sởi

Tương tự như các đối tượng tiêm chủng khác, phụ nữ cho con bú sau khi tiêm vắc xin sởi có thể xuất hiện một số phản ứng nhẹ và thoáng qua. Các dấu hiệu phổ biến nhất bao gồm đau nhẹ, sưng đỏ hoặc cảm giác căng tức tại vị trí tiêm bắp ở cánh tay, thường tự biến mất sau một đến hai ngày.

Khoảng từ ngày thứ năm đến ngày thứ mười hai sau tiêm, một số người có thể bị sốt nhẹ, mệt mỏi toàn thân, đau nhức cơ hoặc phát ban dạng sởi nhẹ không ngứa. Đây là phản ứng đáp ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể khi tiếp nhận kháng nguyên và tự khỏi mà không cần can thiệp y tế phức tạp. Người mẹ vẫn có thể tiếp tục cho con bú bình thường trong suốt thời gian xuất hiện các phản ứng nhẹ này mà không lo ngại ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Những trường hợp cần hoãn hoặc thận trọng khi tiêm vắc xin sởi

Mặc dù đang cho con bú không phải là chống chỉ định của vắc xin sởi, người mẹ vẫn cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ lưỡng trước khi tiêm. Phụ nữ sau sinh đang có tình trạng sốt cao, mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính hoặc đợt cấp của bệnh mạn tính nên tạm hoãn tiêm chủng cho đến khi sức khỏe hồi phục hoàn toàn.

Những trường hợp có tiền sử dị ứng nghiêm trọng hoặc phản vệ với các thành phần của vắc xin như gelatin, neomycin cần thông báo chi tiết cho nhân viên y tế. Người bị suy giảm miễn dịch nặng bẩm sinh hoặc mắc phải, người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch liều cao, hoặc người mới truyền máu và chế phẩm chứa globulin miễn dịch cũng cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và chỉ định thời điểm tiêm chủng phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả sinh kháng thể.

Lưu ý an toàn

Người mẹ cần thông báo đầy đủ tiền sử bệnh lý, tiền sử dị ứng và các loại thuốc đang sử dụng cho bác sĩ trong buổi khám sàng lọc trước tiêm. Sau khi tiêm vắc xin sởi, cần ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất ba mươi phút để theo dõi các phản ứng tức thì. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, phát ban lan rộng toàn thân hoặc sưng phù mặt, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Phụ nữ đang cho con bú có thể tiêm vắc xin sởi an toàn để bảo vệ sức khỏe bản thân và ngăn ngừa lây nhiễm cho con nhỏ. Việc chủ động tiêm phòng giúp tạo miễn dịch vững chắc mà không làm gián đoạn việc nuôi con bằng sữa mẹ. Chị em nên đến các trung tâm tiêm chủng uy tín để được bác sĩ thăm khám và tư vấn lịch tiêm phù hợp.