Phụ nữ có bị gout không và cách hỗ trợ giảm đau tại nhà

Phụ nữ có bị gout không?

Bệnh gout là một dạng viêm khớp chuyển hóa xảy ra khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao kéo dài, dẫn đến sự lắng đọng của các tinh thể monosodium urate tại các khớp xương. Ở phụ nữ trẻ tuổi, nội tiết tố estrogen đóng vai trò như một chất hỗ trợ thận bài tiết axit uric ra ngoài qua đường tiểu. Nhờ cơ chế này, tỷ lệ nữ giới mắc bệnh gout trước độ tuổi 45 là khá thấp. Tuy nhiên, sau khi kinh nguyệt dừng hẳn, lượng estrogen suy giảm rõ rệt làm khả năng đào thải axit uric kém đi, khiến nguy cơ mắc gout ở phụ nữ sau mãn kinh tương đương với nam giới. Ngoài ra, việc sử dụng lâu dài một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu trị cao huyết áp, thói quen ăn uống nhiều nhân purin hoặc mắc các bệnh lý nền như suy thận, đái tháo đường cũng là những yếu tố khiến phụ nữ dễ đối mặt với bệnh lý này.

Lý do phụ nữ gia tăng nguy cơ mắc bệnh gout sau tuổi mãn kinh

Hormone estrogen ở nữ giới có khả năng thúc đẩy quá trình tái hấp thu và bài tiết axit uric tại ống thận, giữ cho lượng axit uric trong máu luôn ở mức an toàn. Khi phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh, buồng trứng giảm sản xuất estrogen khiến hoạt động đào thải này suy giảm đáng kể. Axit uric tích tụ dần trong máu đến ngưỡng vượt quá khả năng hòa tan sẽ kết tinh thành các hạt tinh thể sắc nhọn bám vào màng bao khớp.

Bên cạnh sự thay đổi nội tiết tố, phụ nữ lớn tuổi thường kèm theo các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay suy giảm chức năng thận. Việc sử dụng thuốc lợi tiểu kéo dài để điều trị huyết áp cũng làm giảm khả năng loại bỏ axit uric của thận. Do đó, phụ nữ sau tuổi 50 hoặc đã phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng cần chú ý theo dõi chỉ số axit uric định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ.

Đặc điểm biểu hiện bệnh gout ở nữ giới khác gì so với nam giới

Ở nam giới, cơn gout cấp tính thường khởi phát đột ngột tại khớp ngón chân cái với cảm giác đau dữ dội, sưng nóng đỏ rực vào ban đêm. Ở phụ nữ, biểu hiện của bệnh gout có thể đa dạng và khó nhận biết hơn. Cơn đau thường bắt đầu ở nhiều khớp nhỏ như khớp ngón tay, cổ tay, đầu gối hoặc khớp cổ chân, thay vì chỉ tập trung ở ngón chân cái.

Do triệu chứng ban đầu lặp đi lặp lại mạn tính và lan rộng ở nhiều khớp nhỏ, nhiều người phụ nữ dễ nhầm lẫn bệnh gout với viêm khớp dạng thấp hay thoái hóa khớp. Sự nhầm lẫn này khiến việc điều chỉnh chế độ ăn uống và theo dõi y khoa bị trì hoãn. Ngoài ra, phụ nữ bị gout lâu năm có xu hướng hình thành các hạt tophi ở các khớp ngón tay nhanh hơn, gây biến dạng khớp và ảnh hưởng đến thẩm mỹ cũng như khả năng vận động sinh hoạt hằng ngày.

Biện pháp hỗ trợ giảm đau và kiểm soát cơn gout tại nhà cho phụ nữ

Khi xuất hiện dấu hiệu sưng đau khớp nghi ngờ do gout, việc áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà đúng cách sẽ hỗ trợ làm dịu cảm giác khó chịu. Người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi, kê cao vùng khớp bị đau để giảm áp lực dồn lên khớp. Chườm lạnh quanh khu vực sưng đau bằng khăn mềm bọc đá trong khoảng 15-20 phút mỗi lần giúp co mạch và giảm phản ứng viêm tại chỗ. Tuy nhiên, không chườm đá trực tiếp lên da để tránh gây bỏng lạnh.

Uống đủ từ 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày giúp thận tăng cường lọc và đào thải axit uric ra khỏi cơ thể qua đường tiết niệu. Người bệnh cần điều chỉnh khẩu phần ăn bằng cách hạn chế thịt đỏ, hải sản, nội tạng động vật và đồ uống có cồn hay nước ngọt chứa nhiều đường fructose. Thay vào đó, hãy bổ sung các loại rau xanh, trái cây giàu vitamin C, ngũ cốc nguyên hạt và sữa ít béo. Việc duy trì cân nặng hợp lý cũng giúp giảm tải trọng lượng lên các khớp tổn thương.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc và điều chỉnh lối sống tại nhà chỉ mang tính chất hỗ trợ làm giảm nhẹ triệu chứng và phòng ngừa đợt cấp, không thể thay thế cho quá trình chẩn đoán và điều trị y khoa chuyên sâu. Phụ nữ không tự ý mua các loại thuốc giảm đau, thuốc hạ axit uric hoặc dùng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng. Việc lạm dụng thuốc giảm đau có thể gây tổn thương dạ dày, gan và thận. Mọi thay đổi trong điều trị hoặc sử dụng thực phẩm hỗ trợ cần được tư vấn kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp.

Tóm tắt

Phụ nữ hoàn toàn có nguy cơ mắc bệnh gout, đặc biệt là giai đoạn sau mãn kinh do sự suy giảm hormone estrogen. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường tại khớp, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và thói quen sinh hoạt khoa học sẽ giúp chị em chủ động kiểm soát nồng độ axit uric. Khi nghi ngờ mắc bệnh, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và hướng dẫn phương án xử trí an toàn.