Phương pháp phẫu thuật đoạn nhũ trong điều trị ung thư vú và những điều cần biết

Phẫu thuật đoạn nhũ là gì?

Phẫu thuật đoạn nhũ, hay cắt bỏ tuyến vú, là phẫu thuật loại bỏ mô tuyến vú nhằm mục đích điều trị triệt căn hoặc phòng ngừa bệnh ung thư vú. Tùy theo giai đoạn bệnh, kích thước khối u và các yếu tố vi thể, phẫu thuật có thể chỉ loại bỏ mô tuyến vú hoặc kết hợp lấy bỏ hạch bạch huyết vùng nách để kiểm soát sự lan tràn của tế bào ung thư.

Trong y học hiện đại, phẫu thuật đoạn nhũ không còn đơn thuần là việc loại bỏ tổn thương mà đã có nhiều cải tiến để tối ưu hóa việc bảo tồn da, quầng núm vú và kết hợp kỹ thuật tái tạo hình thể. Đây là phương pháp can thiệp ngoại khoa quan trọng, thường được phối hợp đồng bộ với các liệu pháp điều trị toàn thân khác như hóa trị, xạ trị, liệu pháp nội tiết hoặc liệu pháp nhắm trúng đích theo phác đồ cá thể hóa do hội đồng đa chuyên khoa ung bướu thiết lập.

Các hình thức phẫu thuật đoạn nhũ phổ biến trong điều trị ung thư vú

Tùy thuộc vào vị trí khối u, giai đoạn ung thư vú và giải phẫu cá nhân, phẫu thuật đoạn nhũ được chia thành nhiều kỹ thuật khác nhau. Phẫu thuật đoạn nhũ đơn giản hay toàn phần là phương pháp cắt bỏ toàn bộ mô tuyến vú, quầng vú và núm vú nhưng bảo tồn các hạch bạch huyết nách và cơ ngực bên dưới.

Trong khi đó, phẫu thuật đoạn nhũ triệt căn biến đổi bao gồm việc cắt bỏ toàn bộ tuyến vú kết hợp vét hạch bạch huyết nách nhằm đánh giá chính xác mức độ di căn của tế bào ác tính. Một số kỹ thuật hiện đại hơn như phẫu thuật đoạn nhũ tiết kiệm da hoặc phẫu thuật bảo tồn núm vú cho phép giữ lại phần lớn da ngực hoặc phức hợp quầng núm vú, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái tạo tuyến vú thẩm mỹ ngay sau đó. Mỗi kỹ thuật đều đòi hỏi chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa ngoại ung bướu để đảm bảo an toàn về mặt ung thư học trước khi tính đến yếu tố thẩm mỹ.

Trường hợp nào được chỉ định phẫu thuật đoạn nhũ

Phẫu thuật đoạn nhũ thường được chỉ định khi khối u vú có kích thước lớn so với thể tích ngực, hoặc ung thư xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong cùng một bên vú. Những trường hợp người bệnh mang đột biến gen BRCA1, BRCA2 có nguy cơ tái phát rất cao, hoặc người bệnh từng xạ trị vùng ngực trước đó không thể tiếp tục xạ trị bảo tồn cũng thường được tư vấn phương pháp này.

Ngoài ra, phẫu thuật đoạn nhũ phòng ngừa có thể được cân nhắc cho bên vú đối diện ở những phụ nữ có nguy cơ di truyền đặc biệt cao. Quyết định can thiệp không chỉ dựa trên kết quả giải phẫu bệnh, chẩn đoán hình ảnh như nhũ ảnh, siêu âm tuyến vú, chụp cộng hưởng từ mà còn cần sự thảo luận kỹ lưỡng giữa bác sĩ và người bệnh về mục tiêu điều trị cũng như mong muốn cá nhân.

Chăm sóc vết mổ và phục hồi chức năng sau phẫu thuật đoạn nhũ

Sau ca phẫu thuật đoạn nhũ, người bệnh thường được đặt ống dẫn lưu tại vùng vết mổ để thoát dịch và máu đọng. Việc theo dõi màu sắc, số lượng dịch dẫn lưu và chăm sóc băng gạc vô khuẩn theo hướng dẫn của điều dưỡng là yếu tố then chốt giúp hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng tụ thanh dịch.

Trong những tuần đầu, cảm giác đau nhẹ, căng tức ngực và giảm cảm giác vùng da mổ là phản ứng thường gặp. Người bệnh cần thực hiện các bài tập vận động cánh tay và khớp vai nhẹ nhàng theo hướng dẫn của nhân viên y tế để tránh tình trạng cứng khớp, co rút cơ hoặc hạn chế tầm vận động. Tuyệt đối không đo huyết áp, lấy máu hoặc mang vác vật nặng ở bên tay cùng phía phẫu thuật nếu có nạo vét hạch nách, nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ phù bạch huyết kéo dài.

Lựa chọn tái tạo tuyến vú sau phẫu thuật đoạn nhũ

Tái tạo tuyến vú là một bước phục hồi quan trọng giúp tái lập hình thể ngực, giảm bớt sang chấn tâm lý và nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ sau phẫu thuật đoạn nhũ. Phương pháp tái tạo có thể thực hiện tức thì ngay trong cuộc mổ cắt tuyến vú, hoặc trì hoãn sau khi hoàn thành các liệu pháp điều trị toàn thân như hóa trị, xạ trị.

Hai kỹ thuật tái tạo vú chính bao gồm sử dụng chất liệu nhân tạo như túi độn ngực, túi giãn mô, hoặc sử dụng mô tự thân lấy từ vạt da cơ lưng rộng, vạt da cơ thẳng bụng của chính người bệnh. Bác sĩ phẫu thuật tạo hình sẽ phối hợp chặt chẽ với bác sĩ ung bướu để đánh giá thể trạng, mô sẹo sau xạ trị và cấu trúc giải phẫu nhằm tư vấn giải pháp an toàn, thẩm mỹ và phù hợp nhất cho từng trường hợp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục y khoa và không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Sau phẫu thuật đoạn nhũ, nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường như vết mổ sưng nóng đỏ đau dữ dội, chảy dịch mủ hôi, sốt cao, tụ dịch căng phồng vùng ngực hoặc cánh tay cùng bên phù nề đột ngột, người bệnh cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, không tự ý dùng thuốc đắp dân gian hoặc tự chỉnh sửa ống dẫn lưu.

Tóm tắt

Phẫu thuật đoạn nhũ là một phần quan trọng trong kế hoạch kiểm soát ung thư vú toàn diện. Việc trang bị kiến thức y khoa chuẩn xác, chuẩn bị tâm lý vững vàng và trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ phẫu thuật cùng bác sĩ ung bướu sẽ giúp người bệnh an tâm lựa chọn phương án điều trị, tối ưu hóa quá trình hồi phục và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.