Phải làm gì khi xuất hiện cơn đau ngực trái đột ngột?

Đau ngực trái đột ngột là gì?

Đau ngực trái đột ngột là tình trạng người bệnh cảm thấy đau nhói, đè nặng, tức nghẹn hoặc bỏng rát xuất hiện bất thình lình ở vùng trước tim bên ngực trái. Triệu chứng này có thể bắt nguồn từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau, trải dài từ các bệnh lý thành ngực, căng cơ, viêm dây thần kinh liên sườn, trào ngược dạ dày thực quản cho đến những biến cố tim mạch nguy hiểm đe dọa trực tiếp tính mạng như thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim cấp, viêm cơ tim hay bóc tách động mạch chủ.

Vì các cấu trúc trong lồng ngực có chung đường dẫn truyền cảm giác thần kinh, người bệnh thông thường rất khó có thể tự phân biệt chính xác mức độ nguy hiểm của cơn đau ngực chỉ qua cảm giác bên ngoài. Do đó, bất kỳ cơn đau ngực trái nào xuất hiện đột ngột, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ tim mạch như cao huyết áp, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá hay đái tháo đường, đều phải được tiếp cận với tinh thần cảnh giác cao nhất. Việc thăm khám kịp thời tại cơ sở y tế là phương thức duy nhất giúp xác định nguyên nhân và loại trừ biến cố nguy kịch.

Các bước xử trí ban đầu tại chỗ khi xuất hiện đau ngực trái

Ngay khi xuất hiện cơn đau ngực trái đột ngột, điều đầu tiên và quan trọng nhất là người bệnh phải ngừng ngay lập tức mọi hoạt động thể lực đang thực hiện. Hãy chọn tư thế ngồi tựa lưng vào tường hoặc mép giường, co nhẹ đầu gối hoặc nằm ở tư thế nửa nằm nửa ngồi nhằm giảm tải áp lực tuần hoàn về tim. Việc nới lỏng cổ áo, thắt lưng và các trang phục bó sát sẽ giúp đường thở thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc thông khí. Người bệnh cần cố gắng hít thở chậm, sâu và giữ bình tĩnh để tránh tình trạng kích thích thần kinh giao cảm làm tim đập nhanh hơn, khiến cơ tim tiêu thụ nhiều oxy hơn. Nếu xung quanh có người hỗ trợ, hãy thông báo ngay tình trạng của bản thân để được trợ giúp, không nên cố chịu đựng một mình.

Thời điểm cần gọi cấp cứu và nhận diện dấu hiệu nguy hiểm

Nếu cơn đau thắt ngực trái kéo dài trên năm phút không có dấu hiệu thuyên giảm, hoặc xuất hiện với cường độ dữ dội, người bệnh hoặc người nhà cần gọi cấp cứu y tế một một năm ngay lập tức. Đặc biệt, phải chú ý tới các triệu chứng đi kèm như đau lan lên cằm, cổ, sau lưng hoặc chạy dọc xuống cánh tay trái; khó thở đột ngột; toát mồ hôi lạnh; chóng mặt, choáng váng hoặc ngất xỉu. Đây là những biểu hiện kinh điển của biến cố thiếu máu cơ tim cục bộ cấp hoặc nhồi máu cơ tim. Trong thời gian chờ đợi xe cấp cứu, người hỗ trợ cần theo dõi sát tri giác và nhịp thở của người bệnh. Nếu người bệnh đột ngột mất ý thức và ngừng thở, cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay lập tức.

Những việc tuyệt đối không nên làm khi bị đau ngực trái cấp tính

Trong cơn đau ngực cấp tính, có những sai lầm phổ biến có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Sai lầm lớn nhất là tự ý lái xe máy hoặc ô tô đến bệnh viện, vì cơn choáng váng hoặc ngừng tuần hoàn có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trên đường. Tuyệt đối không tự ý mua và dùng các loại thuốc hạ huyết áp ngậm dưới lưỡi, thuốc an thần hay aspirin khi chưa có chỉ định rõ ràng của bác sĩ chuyên khoa tim mạch, bởi nếu cơn đau xuất phát từ bóc tách động mạch chủ ngực hoặc tụt huyết áp do sốc tim, việc dùng thuốc tùy tiện có thể dẫn tới tử vong. Ngoài ra, không được thực hiện các biện pháp dân gian như cạo gió, bấm huyệt mạnh, vắt chanh vào miệng hay giật tóc, vì những hành động này gây đau đớn, kích động và làm lãng phí khoảng thời gian vàng cấp cứu cơ tim.

Chuẩn bị thông tin y tế cần thiết khi chờ nhân viên y tế đến

Trong khoảng thời gian chờ nhân viên y tế tiếp cận, người nhà nên chuẩn bị sẵn sàng các thông tin y tế quan trọng để bàn giao nhanh chóng. Hãy thu thập tiền sử bệnh án gần nhất, danh sách các loại thuốc người bệnh đang sử dụng hàng ngày, bao gồm thuốc điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc thuốc chống đông. Bên cạnh đó, cần ghi nhận chính xác thời điểm cơn đau bắt đầu xuất hiện và tính chất đau liên tục hay ngắt quãng. Những thông tin này giúp bác sĩ cấp cứu rút ngắn thời gian chẩn đoán, nhanh chóng chỉ định điện tâm đồ, xét nghiệm men tim troponin và đưa ra quyết định can thiệp tái tưới máu mạch vành kịp thời. Sự phối hợp chuẩn xác từ gia đình sẽ hỗ trợ tối đa cho quá trình cấp cứu chuyên sâu.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và cung cấp kiến thức thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán, đánh giá hay can thiệp y khoa trực tiếp. Khi đối diện với cơn đau ngực trái đột ngột, ưu tiên tuyệt đối là tiếp cận dịch vụ cấp cứu y tế sớm nhất có thể. Người bệnh và gia đình không được tự ý trì hoãn việc đi khám để theo dõi tại nhà, không tự dùng thuốc hoặc nghe theo các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Tóm tắt

Đau ngực trái đột ngột luôn cần được nhìn nhận như một tình huống khẩn cấp cho đến khi loại trừ được các bệnh lý nguy hiểm. Hành động bình tĩnh, dừng ngay mọi hoạt động và liên hệ cơ sở y tế kịp thời là chìa khóa bảo vệ tính mạng người bệnh. Tuyệt đối không tự xử trí tại nhà để tránh bỏ lỡ cơ hội can thiệp sớm.