Phá ối và khởi phát chuyển dạ: Mục đích, thời điểm và những điều sản phụ cần biết

Phá ối và khởi phát chuyển dạ là gì?

Khởi phát chuyển dạ là quá trình chủ động kích thích các cơn co thắt tử cung trước khi chuyển dạ tự nhiên xảy ra, nhằm mục đích hoàn thành cuộc sinh qua đường âm đạo. Thủ thuật này thường được cân nhắc khi việc tiếp tục duy trì thai kỳ mang lại nhiều rủi ro hơn là cho thai nhi chào đời sớm.

Trong số các phương pháp hỗ trợ chuyển dạ, phá ối nhân tạo hay còn gọi là bấm ối là kỹ thuật dùng dụng cụ y tế chuyên dụng để làm rách màng ối có chủ đích. Khi màng ối vỡ, dịch ối thoát ra ngoài sẽ tạo điều kiện cho ngôi thai áp sát vào cổ tử cung, đồng thời kích thích cơ thể sản xuất prostaglandin tự nhiên nhằm làm gia tăng tần số và cường độ của cơn co tử cung. Bấm ối có thể được thực hiện độc lập hoặc kết hợp cùng truyền dịch chứa oxytocin để nâng cao hiệu quả thúc đẩy sinh.

Các trường hợp chỉ định phá ối và khởi phát chuyển dạ

Can thiệp khởi phát chuyển dạ và phá ối không được chỉ định tùy tiện mà luôn dựa trên tình trạng lâm sàng cụ thể. Các trường hợp phổ biến bao gồm thai kỳ quá ngày dự sinh, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ không kiểm soát, thiểu ối hoặc thai chậm tăng trưởng trong tử cung. Ngoài ra, việc can thiệp cũng được áp dụng khi ối đã vỡ tự nhiên trước đó nhưng chưa xuất hiện cơn co chuyển dạ thực sự.

Trước khi tiến hành phá ối, bác sĩ sản khoa luôn kiểm tra độ mở và độ mềm của cổ tử cung thông qua thang điểm Bishop, đồng thời xác định chắc chắn ngôi thai đã lọt tốt vào khung chậu. Nếu ngôi thai còn cao hoặc bất thường như ngôi ngang hay ngôi mông, việc phá ối sẽ bị trì hoãn hoặc chống chỉ định nhằm phòng tránh biến chứng sa dây rốn nguy hiểm.

Quy trình thực hiện bấm ối và theo dõi chuyển dạ

Quy trình bấm ối thường diễn ra nhanh chóng ngay trên bàn khám sản khoa và ít gây đau đớn cho sản phụ ngoài cảm giác hơi khó chịu lúc thăm khám âm đạo. Bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sử dụng một dụng cụ vô khuẩn có móc nhỏ chuyên dụng, nhẹ nhàng đưa qua cổ tử cung để chọc một lỗ nhỏ trên màng ối và giải phóng một lượng nước ối vừa đủ.

Ngay sau khi màng ối được mở, nhân viên y tế sẽ kiểm tra màu sắc và tính chất của dịch ối để tầm soát dấu hiệu suy thai như nước ối lẫn phân su hoặc màu sắc bất thường. Đồng thời, tim thai được theo dõi liên tục bằng máy monitor sản khoa trong suốt quá trình trước, trong và sau thủ thuật nhằm đảm bảo thai nhi đáp ứng tốt với sự thay đổi của áp lực buồng tử cung.

Các phương pháp phối hợp thúc đẩy chuyển dạ

Bên cạnh việc bấm ối cơ học, các bác sĩ có thể phối hợp thêm các biện pháp nội khoa hoặc cơ học khác tùy thuộc vào tình trạng cổ tử cung của thai phụ. Nếu cổ tử cung chưa chín muồi, các biện pháp làm mềm và mở cổ tử cung như đặt thuốc prostaglandin hoặc đặt bóng cơ học Foley sẽ được ưu tiên thực hiện trước để tránh thất bại chuyển dạ.

Khi cổ tử cung đã thuận lợi và màng ối đã vỡ, truyền tĩnh mạch oxytocin có thể được chỉ định với liều lượng điều chỉnh cẩn thận để tạo ra các cơn co tử cung đều đặn tương tự như chuyển dạ tự nhiên. Trong suốt thời gian này, sản phụ được hướng dẫn các kỹ thuật thở, thay đổi tư thế phù hợp và theo dõi chặt chẽ tiến triển của cuộc sinh.

Lưu ý an toàn

Phá ối và khởi phát chuyển dạ là thủ thuật y tế chỉ được thực hiện tại các cơ sở y tế chuyên khoa sản có đầy đủ trang thiết bị cấp cứu và phòng phẫu thuật sẵn sàng. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng để gây chuyển dạ tại nhà vì có thể đe dọa tính mạng của mẹ và con. Sau khi bấm ối, sản phụ cần hạn chế di chuyển khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế và báo ngay nếu thấy sốt, dịch ối có mùi hôi hoặc đau bụng dữ dội.

Tóm tắt

Phá ối và khởi phát chuyển dạ là những can thiệp sản khoa hữu ích giúp bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi khi thai kỳ gặp trở ngại. Việc lắng nghe tư vấn, tuân thủ hướng dẫn chuyên môn và giữ vững tâm lý thoải mái sẽ giúp sản phụ có một cuộc chuyển dạ an toàn và thuận lợi.