Nước mũi có máu: Nguyên nhân thường gặp và cách xử trí

Nước mũi có máu là gì?

Niêm mạc mũi chứa hệ thống mạch máu nông rất phong phú và nhạy cảm, có nhiệm vụ làm ấm và làm ẩm không khí hít vào. Khi lớp niêm mạc này bị khô, bong tróc hoặc sưng viêm, các mao mạch nông rất dễ bị nứt vỡ, dẫn đến tình trạng nước mũi có lẫn vệt máu tươi, máu đông hoặc dịch mũi màu hồng nhạt.

Hiện tượng này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi. Trong phần lớn các tình huống sinh hoạt thường ngày, lượng máu hòa lẫn trong dịch mũi thường rất ít và tự cầm sau khi áp dụng các biện pháp sơ cứu cơ bản. Mặc dù vậy, người bệnh không nên chủ quan nếu hiện tượng tái diễn liên tục hoặc tiến triển bất thường, bởi đây có thể là biểu hiện của tình trạng nhiễm trùng, dị hình vách ngăn mũi hoặc tổn thương sâu trong hốc mũi.

Các nguyên nhân phổ biến khiến nước mũi có lẫn máu

Nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng nước mũi có máu là môi trường sống có độ ẩm thấp, đặc biệt khi sử dụng điều hòa liên tục hoặc vào thời tiết mùa đông khô lạnh. Không khí khô làm niêm mạc mũi bị mất nước, trở nên nứt nẻ và dễ chảy máu khi tác động nhẹ.

Bên cạnh đó, thói quen ngoáy mũi, xì mũi quá mạnh, hoặc việc lạm dụng các loại thuốc xịt mũi trị nghẹt kéo dài cũng làm tổn thương bề mặt niêm mạc. Các bệnh lý đường hô hấp trên như viêm mũi dị ứng, viêm xoang cấp và mãn tính khiến niêm mạc mũi bị sung huyết, làm các mạch máu nhỏ dễ vỡ hơn. Ngoài ra, chấn thương vùng mũi hoặc các bất thường cấu trúc như lệch vách ngăn mũi cũng là lý do khiến một bên mũi thường xuyên bị rỉ máu.

Hướng dẫn sơ cứu ban đầu khi nước mũi có lẫn máu

Khi phát hiện nước mũi có máu tươi hoặc chảy máu rỉ rả, việc xử trí đúng cách sẽ giúp cầm máu nhanh chóng và tránh các biến chứng không mong muốn. Người bệnh nên ngồi thẳng lưng, đầu cúi nhẹ về phía trước để ngăn máu chảy ngược xuống họng gây sặc hoặc kích thích dạ dày gây nôn mửa.

Dùng ngón tay cái và ngón trỏ ép chặt hai cánh mũi trong khoảng 5 đến 10 phút, kết hợp thở nhẹ nhàng bằng miệng. Không nên nhét bông gòn hay giấy vệ sinh không tiệt trùng vào hốc mũi vì có thể làm tổn thương thêm niêm mạc và gia tăng nguy cơ nhiễm trùng. Đồng thời, có thể chườm lạnh lên vùng cầu mũi để hỗ trợ co mạch. Sau khi máu dừng chảy, người bệnh cần tránh xì mũi hoặc vận động mạnh trong vài giờ đầu.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa tổn thương niêm mạc mũi

Để hạn chế tình trạng nước mũi có máu tái phát, giữ cho niêm mạc mũi luôn đủ ẩm là yếu tố quan trọng nhất. Bạn nên sử dụng dung dịch nước muối sinh lý 0.9% để xịt hoặc rửa mũi hàng ngày, giúp làm sạch dịch nhầy và cấp ẩm cho hốc mũi nhẹ nhàng.

Trong những ngày thời tiết hanh khô hoặc khi làm việc lâu trong phòng điều hòa, việc duy trì độ ẩm không khí bằng máy phun sương là rất cần thiết. Ngoài ra, hãy loại bỏ thói quen ngoáy mũi, chú ý xì mũi nhẹ nhàng từng bên một. Uống đủ nước mỗi ngày, bổ sung thực phẩm giàu vitamin C và vitamin K cũng hỗ trợ tăng độ bền của thành mạch máu. Nếu sử dụng các thuốc xịt mũi điều trị bệnh lý, hãy tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ Tai Mũi Họng.

Thời điểm người bệnh cần đến cơ sở y tế thăm khám

Mặc dù hầu hết các trường hợp dịch mũi lẫn máu là lành tính, người bệnh tuyệt đối không được lơ là khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo bất thường. Bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay nếu lượng máu chảy ra nhiều, máu chảy liên tục không ngừng sau 15-20 phút tự ép cánh mũi.

Cũng cần chú ý thăm khám sớm khi tình trạng nước mũi có máu kéo dài nhiều ngày không rõ nguyên nhân, dịch mũi có mùi hôi khó chịu, hoặc đi kèm các triệu chứng như sốt cao, đau đầu dữ dội, nghẹt mũi một bên tiến triển nặng, giảm thị lực hoặc nổi cục sưng bất thường vùng mặt cổ. Bác sĩ sẽ thực hiện nội soi mũi xoang để xác định chính xác vị trí tổn thương và đưa ra hướng xử trí phù hợp.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo thông tin y khoa tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc cầm máu, thuốc xịt co mạch hoặc tự áp dụng các bài thuốc dân gian chưa qua kiểm chứng để nhỏ vào mũi. Tình trạng nước mũi có máu có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, do đó việc tự điều trị sai cách có thể làm tổn thương niêm mạc nghiêm trọng hơn hoặc bỏ lỡ thời điểm phát hiện bệnh lý nguy hiểm.

Tóm tắt

Hiện tượng nước mũi có máu phần lớn xuất phát từ các tác nhân môi trường hoặc thói quen sinh hoạt và có thể cải thiện tốt nhờ chăm sóc đúng cách. Việc chủ động giữ ẩm niêm mạc, xì mũi nhẹ nhàng và sơ cứu đúng quy trình sẽ giúp bảo vệ sức khỏe đường hô hấp. Khi gặp các triệu chứng kéo dài hoặc bất thường, bạn nên chủ động đến gặp bác sĩ Tai Mũi Họng để được chẩn đoán và tư vấn kịp thời.