Nội soi đại tràng sigma là gì và khi nào cần thực hiện

Nội soi đại tràng sigma là gì?

Nội soi đại tràng sigma là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng một ống soi mềm nhỏ có gắn đèn và camera ở đầu ống để đưa qua hậu môn vào thăm khám niêm mạc trực tràng và đại tràng sigma. Đại tràng sigma là phần cuộn của ruột già tiếp giáp với trực tràng, nằm ở khu vực hố chậu trái.

So với nội soi toàn bộ đại tràng, nội soi đại tràng sigma chỉ khảo sát khoảng 50 đến 60 cm cuối của ống tiêu hóa dưới. Do phạm vi thăm khám ngắn hơn, quy trình này thường diễn ra nhanh chóng, ít gây khó chịu hơn và yêu cầu làm sạch ruột đơn giản hơn. Kết quả nội soi giúp phát hiện các tổn thương niêm mạc, tình trạng viêm rát, chảy máu, polyp đại tràng hoặc dấu hiệu cảnh báo ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm.

Chỉ định thực hiện nội soi đại tràng sigma

Nội soi đại tràng sigma được bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa chỉ định trong nhiều tình huống lâm sàng khác nhau nhằm chẩn đoán và theo dõi bệnh lý. Các trường hợp phổ biến bao gồm người bệnh có triệu chứng đại tiện ra máu tươi, thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài như tiêu chảy hoặc táo bón không rõ nguyên nhân, đau bụng vùng hạ vị hoặc hố chậu trái.

Bên cạnh đó, kỹ thuật này còn được áp dụng để tầm soát ung thư đại trực tràng ở người trên 45 tuổi hoặc nhóm đối tượng có nguy cơ trung bình. Kỹ thuật này cũng dùng để theo dõi sau điều trị polyp, phát hiện các ổ viêm nhiễm trong bệnh viêm đại tràng mạn tính, hoặc sinh thiết lấy mẫu mô xét nghiệm vi thể khi phát hiện bất thường niêm mạc.

Các trường hợp chống chỉ định nội soi đại tràng sigma

Dù là thủ thuật tương đối an toàn, nội soi đại tràng sigma vẫn có những trường hợp chống chỉ định tuyệt đối và tương đối nhằm bảo vệ sức khỏe người bệnh. Chống chỉ định tuyệt đối bao gồm nghi ngờ hoặc xác định thủng ruột, viêm đại tràng cấp tính nặng, phình đại tràng độc hại, thủng ổ bụng hoặc nhồi máu cơ tim cấp, sốc tụt huyết áp.

Các trường hợp chống chỉ định tương đối gồm người bệnh mới phẫu thuật đại tràng gần đây, dính ruột nhiều, túi thừa đại tràng đang viêm cấp, người có rối loạn đông máu nặng hoặc phụ nữ mang thai 3 tháng giữa và 3 tháng cuối. Trong các trường hợp này, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro trước khi quyết định thực hiện hoặc chọn phương pháp chẩn đoán thay thế.

Quy trình thực hiện và ưu điểm của phương pháp

Quy trình nội soi đại tràng sigma bắt đầu bằng bước làm sạch đoạn cuối ruột già. Người bệnh thường chỉ cần bơm dung dịch thụt tháo qua hậu môn khoảng 1 đến 2 giờ trước khi soi, thay vì phải uống lượng lớn thuốc tẩy ruột như nội soi toàn bộ đại tràng.

Thủ thuật diễn ra trong khoảng 10 đến 15 phút. Bác sĩ đưa ống soi mềm nhẹ nhàng qua hậu môn, bơm một lượng khí nhỏ để làm căng lòng ruột giúp quan sát rõ niêm mạc. Kỹ thuật này có ưu điểm là thời gian chuẩn bị và thực hiện ngắn, ít đau, người bệnh thường không nhất thiết phải gây mê toàn thân và có thể về nhà ngay sau khi hoàn tất kiểm tra.

Hạn chế và những điều cần lưu ý khi thực hiện

Hạn chế lớn nhất của nội soi đại tràng sigma là chỉ khảo sát được đoạn ruột già phía dưới, không thể phát hiện các tổn thương hay polyp nằm sâu ở đại tràng góc gan, đại tràng ngang hoặc đại tràng lên. Do đó, nếu bác sĩ nghi ngờ có bất thường ở các đoạn ruột cao hơn, người bệnh vẫn cần tiến hành nội soi toàn bộ đại tràng.

Trước khi thực hiện, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu, thuốc chống đĩa cầu hoặc tiền sử dị ứng. Sau khi nội soi, người bệnh có thể cảm thấy đầy hơi nhẹ do khí bơm vào lòng ruột, triệu chứng này sẽ nhanh chóng biến mất sau khi trung tiện.

Lưu ý an toàn

Nội soi đại tràng sigma là thủ thuật y khoa cần được thực hiện tại các cơ sở y tế uy tín có đầy đủ trang thiết bị và bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Người bệnh tuyệt không tự mua thuốc thụt tháo hoặc tự chuẩn bị ruột tại nhà khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau soi như đau bụng dữ dội, sốt cao, đi tiêu ra máu nhiều hoặc rát hậu môn kéo dài, người bệnh cần liên hệ ngay với bác sĩ để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Nội soi đại tràng sigma là công cụ chẩn đoán hiệu quả, nhanh chóng giúp phát hiện các bệnh lý vùng trực tràng và đại tràng dưới. Việc hiểu rõ chỉ định và chống chỉ định giúp người bệnh chủ động thăm khám an toàn. Khi có các biểu hiện rối loạn tiêu hóa kéo dài, người bệnh nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được tư vấn phương pháp thăm khám phù hợp nhất.