Nổi hạch ở xương quai hàm trái: Nguyên nhân thường gặp và thời điểm cần thăm khám

Nổi hạch ở xương quai hàm trái là gì?

Hạch bạch huyết nằm rải rác khắp cơ thể, trong đó nhóm hạch vùng cổ và dưới hàm giữ vai trò như bộ lọc bảo vệ khu vực đầu mặt cổ. Ở trạng thái bình thường, các hạch này có kích thước rất nhỏ, nằm sâu dưới mô mềm nên khó nhận biết bằng cách sờ nắn thông thường.

Khi xuất hiện tình trạng nổi hạch ở xương quai hàm trái, điều đó phản ánh các tế bào miễn dịch tại hạch đang tăng cường hoạt động và sản sinh tế bào bạch cầu để tiêu diệt vi khuẩn, virus hoặc tế bào lạ. Độ sưng tấy của hạch phụ thuộc vào mức độ phản ứng của cơ thể và nguyên nhân khởi phát. Việc hiểu rõ cơ chế hoạt động của hạch bạch huyết giúp người bệnh giữ tâm lý bình tĩnh, đồng thời chủ động theo dõi những thay đổi thể trạng để có phản ứng phù hợp.

Các nguyên nhân gây nổi hạch ở xương quai hàm trái

Hiện tượng nổi hạch ở xương quai hàm trái có thể bắt nguồn từ nhiều nhóm nguyên nhân khác nhau trong cơ thể:

Các bệnh lý nhiễm trùng tai mũi họng là nguyên nhân phổ biến nhất. Viêm họng, viêm amidan, viêm tai giữa hoặc các đợt cảm cúm thông thường khiến vi khuẩn và virus xâm nhập niêm mạc hô hấp trên, kích thích hạch góc hàm trái sưng phản ứng.

Các vấn đề về răng hàm mặt cũng trực tiếp gây sưng hạch quai hàm. Tình trạng sâu răng lan rộng gây áp xe tủy, viêm nướu răng, viêm quanh răng hoặc tắc nghẽn viêm tuyến nước bọt đều tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ, làm xuất hiện khối sưng đau ở góc hàm.

Một số bệnh lý đặc hiệu và toàn thân như lao hạch hoặc rối loạn miễn dịch cũng biểu hiện bằng việc xuất hiện hạch vùng cổ hàm. Trong lao hạch, hạch thường phát triển chậm, có thể đứng thành chuỗi và không gây đau rát cấp tính như hạch viêm nhiễm trùng.

Ngoài ra, các bệnh lý ác tính như ung thư vòm họng, ung thư hạch bạch huyết hoặc ung thư di căn từ các cơ quan khác cũng có thể biểu hiện qua khối hạch sưng cứng, ít di động tại vùng quai hàm.

Đặc điểm phân biệt hạch lành tính và hạch cần theo dõi chuyên khoa

Để đánh giá mức độ lo ngại khi bị nổi hạch ở xương quai hàm trái, các bác sĩ thường dựa vào đặc điểm lâm sàng của khối hạch và các triệu chứng toàn thân đi kèm:

Hạch lành tính phản ứng thường có kích thước nhỏ dưới hai centimet, bờ ranh giới rõ ràng, sờ vào thấy mềm hoặc chắc nhẹ và di động dễ dàng dưới da. Người bệnh thường cảm thấy đau hoặc ê tấy khi ấn vào hạch hoặc khi thực hiện thao tác nhai nuốt. Những khối hạch này sẽ nhỏ dần và biến mất sau khoảng hai đến ba tuần khi tình trạng viêm nhiễm nguyên phát được chữa khỏi.

Trái lại, hạch nghi ngờ bất thường thường có mật độ rất cứng, bề mặt thô ráp, dính chặt vào cấu trúc xung quanh nên khó di chuyển khi sờ nắn. Hạch ác tính ở giai đoạn đầu thường không gây đau, phát triển kích thước nhanh chóng theo thời gian. Nếu hạch xuất hiện kèm theo các dấu hiệu toàn thân như sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, sụt cân nhanh, mệt mỏi hoặc khó nuốt, người bệnh cần đi khám chuyên khoa ngay lập tức.

Quy trình thăm khám và chẩn đoán y khoa khi bị nổi hạch

Khi người bệnh đến cơ sở y tế vì triệu chứng nổi hạch ở xương quai hàm trái, bác sĩ sẽ tiến hành quy trình thăm khám toàn diện để xác định nguyên nhân:

Đầu tiên, bác sĩ thực hiện khám lâm sàng bằng cách quan sát, sờ nắn trực tiếp vùng hàm cổ để đánh giá kích thước, độ cứng, độ di động và cảm giác đau của hạch. Đồng thời, bác sĩ kiểm tra kỹ khoang miệng, tai, mũi, họng và nướu răng để tìm kiếm các dấu hiệu nhiễm trùng nguyên phát.

Trong trường hợp cần thiết, các chỉ định cận lâm sàng sẽ được thực hiện như siêu âm vùng cổ để quan sát cấu trúc hạch, xét nghiệm công thức máu kiểm tra chỉ số viêm nhiễm. Nếu hạch có đặc điểm nghi ngờ ác tính hoặc kéo dài không rõ căn nguyên, bác sĩ có thể chỉ định chọc hút tế bào bằng kim nhỏ hoặc sinh thiết hạch để xét nghiệm mô bệnh học, giúp đưa ra kết luận chính xác nhất.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý sờ nắn, đè bóp mạnh hoặc cố gắng chọc hút khối hạch ở xương quai hàm trái tại nhà vì có thể gây tổn thương mô mềm và làm lan rộng nhiễm trùng. Không tự mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay áp dụng các bài thuốc đắp lá dân gian chưa qua kiểm chứng lên vùng sưng. Mọi thông tin y tế chỉ mang tính chất tham khảo chung, việc xác định nguyên nhân và đưa ra hướng xử trí phải do bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thực hiện dựa trên kết quả thăm khám cụ thể của từng cá nhân.

Tóm tắt

Nổi hạch ở xương quai hàm trái là phản ứng miễn dịch thường gặp và đa số đều lành tính. Tuy nhiên, việc chủ động theo dõi kích thước, độ cứng và thời gian tồn tại của hạch là rất quan trọng. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Răng Hàm Mặt để được chẩn đoán chính xác và tư vấn chăm sóc an toàn.