Nổi hạch ở dưới hàm bên phải đau là dấu hiệu của bệnh gì và có nguy hiểm không

Nổi hạch ở dưới hàm bên phải đau là gì?

Hạch bạch huyết là các cấu trúc nhỏ thuộc hệ miễn dịch, đóng vai trò lọc và ngăn chặn vi khuẩn, virus gây hại. Tại vùng đầu mặt cổ, các nhóm hạch tập trung nhiều ở dưới hàm, hai bên cổ và dưới cằm. Khi cơ thể xuất hiện viêm nhiễm ở các vùng lân cận, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt làm cho hạch bạch huyết sưng to và gây cảm giác đau rát khi sờ vào.

Hiện tượng nổi hạch ở dưới hàm bên phải đau thường phản ánh phản ứng phản ứng viêm nhiễm khu trú ở phía bên phải vùng tai mũi họng hoặc răng hàm mặt. Thông thường, khi nguyên nhân gây viêm nhiễm được kiểm soát dứt điểm, khối hạch dưới hàm sẽ dần thu nhỏ kích thước và tự tiêu biến sau một thời gian mà không gây biến chứng nguy hiểm.

Đặc điểm của hạch sưng lành tính do viêm nhiễm vùng đầu cổ

Hạch sưng lành tính do phản ứng viêm thường có đặc điểm dễ nhận biết khi người bệnh tự sờ kiểm tra. Khối hạch thường có kích thước nhỏ hoặc trung bình, bề mặt mềm hoặc hơi săn, di chuyển linh hoạt dưới da và gây cảm giác đau rõ khi chạm vào.

Nguyên nhân phổ biến dẫn đến sưng hạch lành tính là các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp trên và khoang miệng. Tình trạng này thường gặp ở người bị viêm họng cấp, viêm amidan, sâu răng nặng gây áp xe, viêm nha chu hoặc viêm tuyến nước bọt. Bên cạnh đó, các tổn thương da hay mụn nhọt nhiễm trùng ở vùng mặt bên phải cũng có thể làm hạch dưới hàm bị sưng đau. Khi các nguyên nhân viêm nhiễm này được điều trị triệt để, hạch sẽ thu nhỏ và biến mất hoàn toàn.

Dấu hiệu nghi ngờ hạch bất thường và các bệnh lý ác tính

Mặc dù phần lớn các trường hợp nổi hạch sưng đau là lành tính, người bệnh không nên chủ quan nếu hạch xuất hiện những đặc điểm bất thường. Hạch bạch huyết có nguy cơ liên quan đến bệnh lý ác tính thường có kích thước lớn, mật độ rất cứng khi ấn, không gây đau và dính chặt vào mô xung quanh nên khó di động dưới da.

Sự xuất hiện của hạch bất thường ở vùng dưới hàm có thể do các bệnh ung thư nguyên phát của hệ bạch huyết như bệnh lymphoma. Ngoài ra, đây cũng có thể là dấu hiệu di căn từ các khối u ác tính thuộc vùng đầu cổ như ung thư vòm họng, ung thư lưỡi hay ung thư tuyến nước bọt. Việc khối hạch to nhanh và tồn tại kéo dài là căn cứ quan trọng để người bệnh đi khám chuyên khoa sớm.

Các biểu hiện đi kèm cần theo dõi khi nổi hạch dưới hàm

Khi gặp tình trạng nổi hạch ở dưới hàm bên phải đau, việc theo dõi các triệu chứng toàn thân đi kèm đóng vai trò quan trọng giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân gây bệnh. Người bệnh cần chú ý các biểu hiện bất thường xuất hiện cùng lúc ở vùng tai mũi họng cũng như toàn cơ thể.

Những dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý bao gồm tình trạng khàn tiếng kéo dài nhiều tuần, đau họng dai dẳng, vướng nghẹn khi nuốt hoặc ho mạn tính. Ngoài ra, biểu hiện sốt nhẹ về chiều, mồ hôi đêm, mệt mỏi suy nhược và sụt cân không rõ nguyên nhân cũng là các tín hiệu đáng lo ngại. Nếu nhận thấy các hạch bạch huyết sưng lan rộng ra vùng cổ, sau tai hoặc thượng đòn, người bệnh nên chủ động thăm khám y tế càng sớm càng tốt.

Các phương pháp chẩn đoán y khoa xác định nguyên nhân sưng hạch

Để xác định chính xác nguyên nhân nổi hạch ở dưới hàm bên phải đau, bác sĩ sẽ thực hiện thăm khám lâm sàng kết hợp với các chỉ định cận lâm sàng phù hợp. Việc đánh giá đúng bản chất của hạch giúp đưa ra kế hoạch theo dõi và xử lý an toàn.

Bác sĩ sẽ kiểm tra trực tiếp kích thước, mật độ, tính di động của hạch và quan sát kỹ vùng vòm họng, răng miệng. Trong các trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm vùng cổ để quan sát hình thái hạch, thực hiện xét nghiệm máu hoặc chụp cắt lớp vi tính. Khi có nghi ngờ hạch bất thường, kỹ thuật chọc hút tế bào bằng kim nhỏ hoặc sinh thiết hạch sẽ được tiến hành để phân tích giải phẫu bệnh, giúp đưa ra kết luận chẩn đoán chính xác nhất.

Biện pháp chăm sóc an toàn và thời điểm cần gặp bác sĩ

Khi bị sưng đau hạch dưới hàm, người bệnh nên giữ vệ sinh răng miệng sạch sẽ, súc miệng nước muối sinh lý và nghỉ ngơi hợp lý để hỗ trợ giảm viêm nhiễm nhẹ. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không nên tự ý nắn bóp, chọc đâm vào hạch hoặc đắp các loại lá thuốc dân gian vì có thể gây nhiễm trùng da nguy hiểm.

Người bệnh cũng không tự mua thuốc kháng sinh hay thuốc tiêu hạch khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Cần đến ngay cơ sở y tế thăm khám khi hạch sưng kéo dài trên hai tuần không giảm, khối hạch ngày càng to cứng, không di động hoặc đi kèm các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao, khó nuốt, khó thở và sụt cân đột ngột.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y tế phổ quát, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc tiêu hạch hoặc áp dụng mẹo dân gian để đắp lên khối hạch dưới hàm. Mọi quyết định thăm khám và xử lý y tế cần được thực hiện trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa tại các cơ sở y tế uy tín.

Tóm tắt

Tình trạng nổi hạch ở dưới hàm bên phải đau hầu hết xuất phát từ các phản ứng viêm lành tính của hệ miễn dịch trước nhiễm trùng vùng đầu mặt cổ. Tuy nhiên, việc chủ động quan sát đặc điểm khối hạch và đi khám chuyên khoa kịp thời là giải pháp tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và phát hiện sớm các bất thường tiềm ẩn.