Những thói quen nên và không nên làm để có mái tóc khỏe mạnh
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Chăm sóc tóc đúng cách đóng vai trò then chốt giúp duy trì mái tóc chắc khỏe, hạn chế tình trạng gãy rụng và bảo vệ da đầu trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Tuy nhiên, nhiều người vẫn duy trì những thói quen sinh hoạt hoặc tạo kiểu vô tình làm tổn thương cấu trúc sợi tóc mà không hề hay biết.
Để sở hữu một mái tóc bồng bềnh và bóng mượt, bạn cần hiểu rõ đặc điểm sinh lý của sợi tóc cũng như những nguyên tắc nuôi dưỡng da đầu từ bên trong lẫn bên ngoài. Việc nắm bắt những thói quen nên duy trì cùng những hành động cần tránh sẽ giúp bạn xây dựng chu trình chăm sóc tóc khoa học và hiệu quả lâu dài.
Chăm sóc tóc khỏe mạnh là gì?
Sợi tóc có thành phần cấu tạo chủ yếu từ protein keratin, được bao bọc bởi lớp biểu bì bên ngoài giúp giữ ẩm và tạo độ bóng mượt. Nang tóc nằm sâu dưới lớp trung bì của da đầu, chịu trách nhiệm nuôi dưỡng và quyết định chu kỳ phát triển của từng sợi tóc. Sức khỏe của mái tóc chịu ảnh hưởng trực tiếp từ cả yếu tố bên trong như chế độ dinh dưỡng, cân bằng nội tiết, mức độ căng thẳng thần kinh, lẫn các yếu tố bên ngoài như tần suất gội đầu, tác động nhiệt và hóa chất uốn nhuộm. Khi lớp biểu bì bị tổn thương do ma sát hoặc nhiệt độ cao, sợi tóc sẽ trở nên xơ xác, dễ chẻ ngọn và gãy rụng. Việc chăm sóc tóc đúng khoa học đòi hỏi sự phối hợp hài hòa giữa việc làm sạch da đầu hợp lý, bổ sung dưỡng chất thiết yếu và giảm thiểu các tổn thương vật lý lên thân tóc.
Những việc nên làm trong chu trình chăm sóc tóc hằng ngày
Để bảo vệ nang tóc và sợi tóc, bạn nên lựa chọn dầu gội dịu nhẹ, phù hợp với tính chất da đầu nhờn, khô hay nhạy cảm. Khi gội đầu, hãy dùng phần thịt ở đầu ngón tay mát xa nhẹ nhàng lên da đầu để tăng cường lưu thông máu, tuyệt đối không dùng móng tay cào mạnh gây trầy xước. Sử dụng dầu xả ở phần thân và ngọn tóc sau mỗi lần gội giúp tái tạo màng ẩm tự nhiên, giảm ma sát và hạn chế hiện tượng xơ rối. Khi tóc còn ướt, sợi tóc ở trạng thái yếu nhất và rất dễ đứt gãy, vì vậy bạn nên dùng khăn bông mềm thấm nhẹ nước thay vì vò xát mạnh. Sử dụng lược răng thưa để gỡ rối từ từ từ ngọn tóc lên dần chân tóc sẽ giảm thiểu đáng kể tình trạng giật đứt sợi tóc. Ngoài ra, việc bảo vệ tóc trước ánh nắng mặt trời bằng cách đội mũ rộng vành hoặc dùng xịt chống nắng chuyên dụng cho tóc cũng là thói quen cần thiết để bảo vệ cấu trúc keratin.
Bổ sung dinh dưỡng thiết yếu từ bên trong cho nang tóc
Chế độ ăn uống cân bằng đóng vai trò nền tảng quyết định độ chắc khỏe và tốc độ mọc của sợi tóc. Nang tóc đòi hỏi nguồn cung cấp axit amin dồi dào để tổng hợp keratin, do đó bạn nên bổ sung các nguồn protein chất lượng cao từ thịt nạc, trứng, cá, đậu nành và các loại hạt. Bên cạnh đó, các vi chất dinh dưỡng như kẽm, sắt, biotin và vitamin nhóm B giúp thúc đẩy quá trình phân chia tế bào tại mầm tóc và vận chuyển oxy đến nuôi dưỡng nang tóc. Axit béo omega-3 có nhiều trong cá hồi, hạt chia và hạt lanh giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho da đầu, giảm khô ngứa và hạn chế tình trạng bong tróc. Uống đủ nước mỗi ngày cũng là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giữ ẩm cho sợi tóc từ sâu bên trong cơ thể. Khi cơ thể thiếu hụt vi chất, tóc thường có xu hướng khô xơ, mất đi độ bóng và bước vào giai đoạn rụng sớm hơn bình thường.
Những thói quen xấu cần tránh để hạn chế hư tổn sợi tóc
Nhiều thói quen phổ biến hằng ngày có thể khiến mái tóc nhanh chóng xuống cấp và dễ gãy rụng. Sai lầm đầu tiên là lạm dụng nhiệt độ cao từ máy sấy, máy ép hoặc máy uốn tóc mà không có lớp dưỡng bảo vệ nhiệt, khiến lớp biểu bì ngoài cùng bị nứt vỡ và mất nước trầm trọng. Việc gội đầu quá nhiều lần bằng nước quá nóng cũng làm mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da đầu, dẫn đến tình trạng da đầu khô ráp hoặc tiết dầu bù trừ quá mức. Thêm vào đó, việc thường xuyên buộc tóc quá chặt theo kiểu đuôi ngựa hay búi cao tạo lực kéo căng liên tục lên chân tóc, dễ dẫn đến rụng tóc do lực kéo. Thói quen đi ngủ khi tóc còn ẩm ướt tạo môi trường thuận lợi cho vi nấm phát triển, sinh ra gàu ngứa và viêm da đầu. Bạn cũng nên hạn chế tối đa việc tẩy nhuộm, duỗi uốn tóc liên tục trong thời gian ngắn để sợi tóc có thời gian phục hồi.
Giữ gìn lối sống lành mạnh để ngăn ngừa rụng tóc
Tình trạng căng thẳng kéo dài là một trong những nguyên nhân phổ biến kích hoạt hiện tượng rụng tóc telogen effluvium, khiến một lượng lớn nang tóc đồng loạt chuyển sang giai đoạn nghỉ sớm. Do đó, việc duy trì tinh thần thư thái thông qua tập luyện thể dục thể thao, yoga, thiền định hoặc ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển của tóc. Trong giấc ngủ sâu, cơ thể sẽ tăng cường sửa chữa tế bào và tái tạo các mô bị tổn thương, bao gồm cả nang tóc. Bạn cũng nên hạn chế thói quen hút thuốc lá và tiêu thụ đồ uống chứa cồn, vì các chất độc hại trong khói thuốc có thể làm co thắt vi mạch máu dưới da đầu, cản trở việc vận chuyển dinh dưỡng và oxy đến nuôi sợi tóc. Tạo dựng một nhịp sinh hoạt điều độ chính là chìa khóa duy trì mái tóc khỏe mạnh bền vững theo thời gian.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục phổ quát, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Tình trạng rụng tóc nhiều bất thường, xuất hiện từng mảng da đầu trơ trụi, kèm theo ngứa rát, đỏ rát hoặc vảy tiết có thể là dấu hiệu của các bệnh lý da liễu như nấm da đầu, viêm da tiết bã nhờn, vảy nến hoặc rối loạn nội tiết tố. Người đọc không nên tự ý mua các loại thuốc bôi kích thích mọc tóc hay thuốc nội tiết khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài trên da đầu, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám kỹ lưỡng.
Tóm tắt
Một mái tóc khỏe đẹp là kết quả của quá trình chăm sóc kiên trì kết hợp từ thói quen nâng niu sợi tóc hằng ngày, chế độ dinh dưỡng giàu dưỡng chất và lối sống lành mạnh. Hãy lắng nghe tình trạng da đầu để điều chỉnh phương pháp chăm sóc phù hợp, đồng thời loại bỏ những thói quen gây hại nhằm bảo vệ độ bóng khỏe và sức sống bền bỉ cho mái tóc của bạn.
Nguồn tham khảo
- HEALTHY HAIR TO HAIR DISEASES PROTECTION DIAGNOSIS AND TREATMENT GUIDES: ANDROGENETIC ALOPECIA, TELOGEN EFFLUVIUM AND ANAGEN EFFLUVIUM
- International Journal of Clinical & Experimental Dermatology: A 2% Oleosome-FGF-2 Fusion Extract Scalp Serum Improves Photo-trichogramDerived Hair Density, Anagen/Telogen Ratio, Hair Shaft Thickness, and Scalp Barrier Parameters in Women with Shedding-Prone Hair: A Randomized, SingleBlind, Placebo-Controlled Pilot Study
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên gội đầu hằng ngày để giữ tóc sạch không?
Việc gội đầu hằng ngày không cần thiết cho tất cả mọi người và có thể làm mất lớp dầu tự nhiên của da đầu. Người có da đầu nhiều dầu hoặc thường xuyên vận động mạnh có thể gội mỗi ngày bằng dầu gội dịu nhẹ, trong khi tóc thường và tóc khô chỉ nên gội hai đến ba lần một tuần.
Tóc ướt có nên chải ngay không?
Bạn không nên chải tóc ngay khi tóc còn ướt sũng vì lúc này các liên kết hydro trong sợi tóc bị suy yếu tạm thời, khiến tóc dễ giãn và đứt gãy. Tốt nhất bạn nên thấm khô tóc bằng khăn mềm, để tóc ráo bớt rồi dùng lược răng thưa gỡ nhẹ nhàng từ ngọn tóc.
Chế độ ăn uống ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển của tóc?
Nang tóc cần nguồn cung cấp protein, kẽm, sắt và vitamin liên tục từ tuần hoàn máu để sản sinh tế bào tóc mới. Khi cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài do ăn kiêng quá mức, tóc sẽ trở nên giòn, xơ xác và dễ rụng nhiều hơn do nang tóc không được nuôi dưỡng đầy đủ.
Sử dụng nhiệt độ cao khi sấy tóc có gây rụng tóc vĩnh viễn không?
Nhiệt độ cao từ máy sấy thường làm khô giòn, gãy thân tóc và tổn thương lớp biểu bì ngoài chứ hiếm khi gây rụng tóc vĩnh viễn do nang tóc nằm sâu bên dưới. Tuy nhiên, nếu nhiệt làm bỏng rát da đầu kéo dài, nang tóc vẫn có thể bị suy yếu, do đó nên sấy ở chế độ gió mát.
Khi nào rụng tóc được xem là dấu hiệu bệnh lý cần đi khám?
Thông thường mỗi người rụng từ năm mươi đến một trăm sợi tóc mỗi ngày. Nếu bạn nhận thấy tóc rụng đột ngột từng búi lớn, xuất hiện các mảng rụng tròn nhẵn bóng, da đầu có vảy gàu dày kèm ngứa ngáy dữ dội, bạn nên đến khám bác sĩ da liễu sớm.
