Những thói quen âm thầm gây hại cho mái tóc ít người biết

Thói quen gây hại cho tóc là gì?

Sợi tóc người bao gồm phần thân tóc có thể nhìn thấy và phần nang tóc nằm sâu bên dưới lớp trung bì da đầu. Thân tóc được cấu tạo chủ yếu từ các sợi protein keratin gắn kết chặt chẽ và được bao bọc bên ngoài bởi lớp biểu bì gồm các vảy mỏng xếp chồng lên nhau như ngói lợp. Khi lớp biểu bì này còn nguyên vẹn và phẳng mịn, tóc sẽ giữ được độ ẩm tự nhiên, có độ bóng mượt và độ đàn hồi tốt.

Tuy nhiên, phần thân tóc lộ ra ngoài là cấu trúc tế bào không còn hoạt động phân chia, đồng nghĩa với việc khi đã bị tổn thương do các tác nhân bên ngoài, sợi tóc không thể tự tái tạo lại như các mô sống khác. Do đó, bất kỳ tác động tiêu cực nào lặp đi lặp lại từ nhiệt độ, hóa chất, ma sát vật lý cho đến sự thiếu hụt dinh dưỡng tuần hoàn đều có thể làm xơ hóa sợi tóc và suy yếu nang tóc theo thời gian. Hiểu rõ sinh lý tóc là bước quan trọng để bạn phòng ngừa hư tổn hiệu quả.

Thói quen buộc tóc quá chặt và tạo áp lực cơ học liên tục

Nhiều người thường xuyên duy trì kiểu tóc buộc đuôi ngựa cao, thắt bím sát da đầu hoặc búi chặt để tạo sự gọn gàng. Tuy nhiên, áp lực kéo căng cơ học liên tục lên gốc tóc có thể dẫn đến tình trạng rụng tóc do lực kéo. Khi sợi tóc bị kéo căng trong thời gian dài, bao sợi chân tóc dần lỏng lẻo, nang tóc bị tổn thương và teo nhỏ theo thời gian. Thói quen giật mạnh dây thun khi tháo tóc cũng khiến thân tóc bị chẻ ngọn và đứt gãy ngang thân. Để bảo vệ nang tóc, bạn nên ưu tiên sử dụng các loại dây buộc bọc vải mềm, luân phiên thay đổi vị trí buộc và thả tóc buông lỏng tự nhiên khi ở nhà hoặc khi đi ngủ. Việc giảm tải áp lực cơ học giúp chân tóc có thời gian phục hồi và duy trì tuần hoàn máu nuôi dưỡng sợi tóc.

Lạm dụng nhiệt độ cao khi sấy và tạo kiểu tóc

Sử dụng máy sấy ở mức nhiệt cao ngay sau khi gội hoặc thường xuyên dùng máy uốn, máy duỗi tóc là nguyên nhân phổ biến làm hỏng cấu trúc tóc. Lớp biểu bì ngoài cùng bảo vệ sợi tóc chứa các lớp vảy keratin xếp chồng lên nhau. Khi gặp nhiệt độ cao đột ngột, lượng ẩm tự nhiên bên trong thân tóc bốc hơi nhanh chóng, tạo thành các bọt khí nhỏ khiến sợi tóc trở nên giòn xốp và dễ gãy. Ngoài ra, việc đưa máy sấy quá sát da đầu còn gây khô rát và kích ứng bề mặt da. Người chăm sóc tóc nên lau khô tóc bằng khăn bông mềm trước, thoa sản phẩm bảo vệ nhiệt phù hợp, đồng thời giữ máy sấy cách xa da đầu ít nhất mười lăm centimet và ưu tiên chế độ sấy mát hoặc nhiệt độ trung bình.

Gội đầu bằng nước quá nóng và chải tóc khi còn ướt

Gội đầu bằng nước quá nóng là thói quen thường gặp trong mùa lạnh nhưng lại lấy đi lớp màng lipid tự nhiên bao phủ sợi tóc và da đầu. Mất đi lớp dầu bảo vệ, biểu bì tóc dễ bị xơ ráp, da đầu khô ngứa và có xu hướng tăng tiết dầu phản ứng để bù trừ. Bên cạnh đó, khi tóc còn ướt, liên kết hydro trong cấu trúc sợi tóc tạm thời suy yếu khiến sợi tóc có độ co giãn kém và dễ đứt gãy nhất. Thói quen dùng lược dày chải mạnh khi tóc còn ướt sũng hoặc vò xát mạnh bằng khăn thô ráp sẽ làm bong tróc các vảy biểu bì bảo vệ. Thay vào đó, bạn nên gội đầu bằng nước ấm vừa phải, xả lại bằng nước mát để khép biểu bì tóc và chỉ dùng lược răng thưa gỡ nhẹ nhàng khi tóc đã ráo bớt nước.

Chế độ ăn kiêng khem thiếu hụt vi chất dinh dưỡng nuôi tóc

Sợi tóc được cấu tạo chủ yếu từ protein keratin và cần liên tục nhận dưỡng chất từ mạch máu nhỏ dưới da đầu để phân chia tế bào nang tóc. Những chế độ ăn kiêng khem quá mức, cắt giảm đột ngột calo hoặc thiếu hụt protein, sắt, kẽm và các vitamin nhóm B có thể thúc đẩy sợi tóc bước vào giai đoạn thoái hóa sớm. Tình trạng này dẫn đến hiện tượng rụng tóc lan tỏa sau vài tuần hoặc vài tháng ăn kiêng nghiêm ngặt. Để sợi tóc phát triển chắc khỏe từ gốc, khẩu phần ăn mỗi ngày cần cân đối các nhóm thực phẩm giàu đạm như thịt nạc, cá, trứng, kết hợp rau lá xanh đậm, các loại hạt và quả mọng. Dinh dưỡng đầy đủ và cân đối là nền tảng bền vững nuôi dưỡng chu kỳ phát triển của tóc.

Căng thẳng thần kinh kéo dài và thiếu ngủ thường xuyên

Căng thẳng tâm lý mạn tính, thức khuya và thiếu ngủ thường xuyên kích thích tuyến thượng thận giải phóng nồng độ cortisol cao trong cơ thể. Nồng độ hormone căng thẳng tăng cao làm co thắt vi mạch máu nuôi dưỡng da đầu, đồng thời làm gián đoạn chu kỳ phát triển tự nhiên của nang tóc, đẩy nhiều sợi tóc cùng lúc vào pha ngừng phát triển. Điều này gây ra tình trạng rụng tóc phản ứng sau các đợt áp lực tinh thần kéo dài. Ngoài ra, thói quen vô thức đưa tay giật tóc, xoắn tóc khi lo âu cũng gây tổn thương cơ học trực tiếp lên chân tóc. Duy trì giấc ngủ đủ từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm, kết hợp tập thể dục nhẹ nhàng và thực hành thư giãn tinh thần là biện pháp hữu hiệu giúp ổn định nội tiết tố và bảo vệ sức khỏe nang tóc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Tình trạng rụng tóc có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý tiềm ẩn như rối loạn tuyến giáp, thiếu máu thiếu sắt hoặc viêm da đầu. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc bôi kích thích mọc tóc hoặc uống các thực phẩm bổ sung liều cao khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Tóm tắt

Chăm sóc tóc không chỉ dừng lại ở việc chọn dầu gội phù hợp mà đòi hỏi sự điều chỉnh toàn diện từ thói quen sinh hoạt đến dinh dưỡng hằng ngày. Nhận biết và loại bỏ sớm các tác nhân gây hại âm thầm sẽ giúp sợi tóc phục hồi độ bóng khỏe tự nhiên. Nếu tình trạng gãy rụng tiếp diễn kéo dài, người đọc nên chủ động thăm khám chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán và hướng dẫn chăm sóc y khoa an toàn.