Những tác hại của nha đam với da mặt bạn nên cẩn trọng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nha đam từ lâu đã nổi tiếng với khả năng làm mát, làm dịu vết bỏng nhẹ và cấp ẩm cho làn da. Tuy nhiên, việc tự ý dùng nha đam tươi thoa trực tiếp lên da mặt tại nhà lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho hàng rào bảo vệ da mà không phải ai cũng lường trước được.
Rất nhiều trường hợp sau khi đắp mặt nạ nha đam tươi đã phải đối mặt với tình trạng ngứa ngáy dữ dội, nổi mẩn đỏ, bùng phát mụn mủ hoặc thậm chí là sạm nám nặng nề. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ độc tố trong nhựa vàng của lá cây, kỹ thuật sơ chế chưa đúng chuẩn hoặc do cơ địa da quá nhạy cảm. Hiểu rõ các tác hại này sẽ giúp bạn biết cách sử dụng nha đam an toàn và bảo vệ làn da đúng đắn.
Tác hại của nha đam với da mặt là gì?
Nha đam, hay còn gọi là lô hội, là loại cây mọng nước chứa hàm lượng cao vitamin, khoáng chất, axit amin và nước. Phần thịt trong suốt của lá nha đam có đặc tính làm mát và hỗ trợ làm dịu da. Tuy nhiên, cấu tạo lá nha đam gồm ba phần riêng biệt: vỏ ngoài màu xanh, lớp nhựa mủ màu vàng có mùi hăng và phần gel trong suốt ở trung tâm.
Nhiều người thường có thói quen cắt trực tiếp lá nha đam tươi và chà xát lên mặt với hy vọng làm trắng sáng và căng mịn da tức thì. Trên thực tế, nha đam tự nhiên khi chưa qua tinh chế chứa nhiều tạp chất, enzym hoạt tính cao và các chất gây dị ứng mạnh. Nếu sử dụng sai phương pháp, nha đam tươi không những không mang lại làn da mịn màng mà còn có thể phá hủy lớp màng bảo vệ biểu bì tự nhiên, gây ra các tổn thương da liễu dai dẳng.
Kích ứng và viêm da tiếp xúc do độc tố aloin trong mủ vàng
Nhựa vàng nằm ngay sát lớp vỏ xanh của lá nha đam chứa nồng độ aloin và anthraquinone rất cao. Đây là các hợp chất có tính tẩy mạnh và dễ gây độc tế bào biểu bì khi tiếp xúc trực tiếp. Nếu khâu gọt vỏ và ngâm rửa không loại bỏ hoàn toàn lớp mủ này, da mặt rất dễ xuất hiện phản ứng viêm da tiếp xúc kích ứng. Người dùng sẽ cảm thấy ngứa ngáy, nóng bừng, bề mặt da nổi mẩn đỏ li ti hoặc căng rát khó chịu chỉ sau vài phút đắp mặt nạ.
Phản ứng kích ứng này đặc biệt nghiêm trọng ở những người sở hữu làn da mỏng manh hoặc hàng rào bảo vệ da đang bị tổn thương do mụn trứng cá và treatment. Việc tiếp xúc lặp đi lặp lại với aloin còn có thể làm mỏng lớp màng lipid sinh học, khiến da mất nước qua biểu bì nhanh hơn và trở nên suy yếu trước các tác nhân môi trường bên ngoài.
Gây bít tắc lỗ chân lông và bùng phát mụn trứng cá
Nhiều người lầm tưởng rằng đắp lớp gel nha đam càng dày và để càng lâu trên mặt thì hiệu quả cấp ẩm càng cao. Tuy nhiên, kết cấu gel tự nhiên của nha đam tươi chứa nhiều chuỗi polysaccharide nhớt, khi khô lại sẽ tạo thành một lớp màng bao phủ chặt chẽ trên bề mặt biểu bì. Nếu để qua đêm hoặc không rửa sạch, lớp màng này cùng với bã nhờn tự nhiên sẽ gây bít tắc lỗ chân lông nghiêm trọng.
Sự tích tụ tế bào chết và chất nhờn dưới lớp màng bọc tạo môi trường kỵ khí thuận lợi cho vi khuẩn Cutibacterium acnes sinh sôi nảy nở. Hậu quả là da dễ bùng phát mụn viêm, mụn mủ hoặc hình thành hàng loạt mụn ẩn dưới da. Ngoài ra, việc bôi nha đam tươi lên các nốt mụn đang sưng vỡ còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng thứ phát từ vi khuẩn và nấm bám trên bề mặt lá cây.
Làm tăng độ nhạy cảm của da trước ánh nắng mặt trời
Một trong những tác hại phổ biến nhưng ít người chú ý khi dùng nha đam tươi là hiện tượng tăng nhạy cảm với ánh sáng mặt trời. Trong gel nha đam có chứa một số axit hữu cơ nhẹ đóng vai trò như chất tẩy tế bào chết tự nhiên, làm bong lớp sừng già cỗi ngoài cùng. Khi lớp sừng này mỏng đi, lớp tế bào biểu bì non nớt bên dưới sẽ phải đối diện trực tiếp với bức xạ tia cực tím UVA và UVB.
Nếu người dùng không che chắn kỹ lưỡng và không thoa kem chống nắng phổ rộng đầy đủ sau khi đắp nha đam, tia cực tím sẽ kích thích tế bào hắc tố melanocyte sản sinh melanin quá mức để tự bảo vệ. Quá trình này dẫn đến sự xuất hiện của các vết thâm sạm loang lổ, tàn nhang và nám da khó điều trị, khiến tình trạng lão hóa da diễn ra nhanh hơn so với bình thường.
Phản ứng dị ứng toàn mặt và hiện tượng khô căng da mặt
Gel nha đam tự nhiên chứa nhiều enzym phân giải protein như bradykinase và carboxypeptidase. Ở những người có cơ địa dị ứng nguyên phát với thực vật họ hoa loa kèn như hành, tỏi, hoa tulip thì hệ miễn dịch có thể nhận diện các protein trong nha đam là kháng nguyên lạ. Phản ứng quá mẫn qua trung gian kháng thể IgE có thể xảy ra, gây sưng phù mí mắt, ngứa rát dữ dội toàn mặt hoặc nổi mề đay.
Hiện tượng khô ráp ngược cũng rất hay gặp khi sử dụng gel nha đam nguyên chất không đúng cách. Mặc dù nha đam chứa nhiều nước, nhưng do thiếu các chất khóa ẩm dạng dầu, nước từ gel và từ biểu bì sẽ nhanh chóng bốc hơi vào không khí. Điều này rút cạn độ ẩm tự nhiên của da, khiến da mặt trở nên khô căng, bong tróc vảy nhỏ và nhăn nheo sau khi lau khô mặt.
Lưu ý an toàn
Nội dung bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin thường thức về chăm sóc da, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Tuyệt đối không tự ý dùng nha đam tươi để chữa trị các bệnh lý da liễu nặng như viêm da tiết bã, chàm hoặc mụn bọc sưng viêm. Nếu sau khi dùng nha đam da xuất hiện dấu hiệu sưng nề mặt, khó thở, nóng rát kéo dài hoặc nổi mụn nước li ti, hãy đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Da liễu để được bác sĩ thăm khám và can thiệp kịp thời.
Tóm tắt
Nha đam là thảo dược chăm sóc da tự nhiên hữu ích nhưng không hoàn toàn vô hại nếu dùng sai cách. Việc nhận biết nguy cơ kích ứng, xử lý kỹ lớp nhựa vàng và lắng nghe phản ứng của làn da giúp bạn làm đẹp an toàn, tránh biến chứng không đáng có.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Những ai không nên đắp nha đam tươi lên da mặt?
Người có cơ địa nhạy cảm, người đang bị viêm da cơ địa hoặc da có vết thương hở sâu không nên bôi trực tiếp nha đam tươi lên mặt để tránh kích ứng và nhiễm trùng.
Tại sao đắp nha đam tươi thường bị ngứa ngáy và châm chích?
Nhựa vàng chứa aloin là nguyên nhân chính gây ngứa rát và châm chích. Nếu không gọt sạch vỏ và ngâm rửa kỹ, hoạt chất này sẽ khiến da bị viêm và nổi mẩn đỏ.
Cần làm gì khi da mặt bị ửng đỏ sau khi đắp nha đam?
Bạn nên rửa ngay mặt bằng nước sạch mát, ngưng dùng nha đam và thoa kem dưỡng ẩm phục hồi dịu nhẹ. Nếu da sưng đỏ kéo dài, cần đến gặp bác sĩ da liễu khám.
Có nên đắp nha đam tươi lên mặt mỗi ngày không?
Chỉ nên đắp mặt nạ nha đam đã sơ chế sạch từ một đến hai lần mỗi tuần, mỗi lần tối đa mười lăm phút để tránh làm bít tắc lỗ chân lông hoặc khô da.
Gel nha đam đóng hộp có an toàn hơn nha đam tươi tự nhiên không?
Gel nha đam thương mại thường đã được tách bỏ độc tố aloin và kiểm định độ an toàn, do đó ít gây dị ứng hơn so với việc tự sơ chế nha đam tươi tại nhà.
