Những nguyên nhân phổ biến khiến tóc gãy rụng nhiều

Tóc gãy rụng nhiều là gì?

Chu kỳ phát triển của sợi tóc bình thường trải qua ba giai đoạn chính gồm giai đoạn tăng trưởng (anagen), giai đoạn thoái hóa (catagen) và giai đoạn nghỉ ngơi chờ rụng (telogen). Ở người khỏe mạnh, khoảng 85% đến 90% nang tóc luôn ở pha tăng trưởng, trong khi chỉ khoảng 10% ở pha nghỉ ngơi, tương ứng với lượng tóc rụng tự nhiên từ 50 đến 100 sợi mỗi ngày.

Hiện tượng tóc gãy rụng nhiều trên thực tế được chia thành hai nhóm cơ chế khác nhau: gãy rụng thân tóc và rụng tóc từ gốc. Gãy thân tóc là tình trạng sợi tóc bị đứt ngang đoạn giữa do cấu trúc vỏ ngoài suy yếu vì hóa chất hoặc nhiệt độ, trong khi chân tóc vẫn nằm trong da đầu. Ngược lại, rụng tóc từ gốc xảy ra khi nang tóc teo nhỏ hoặc chu kỳ sinh trưởng bị rút ngắn, khiến cả sợi tóc kèm theo phần gốc màu trắng bong rời hoàn toàn khỏi nang tóc.

Tác động từ nhiệt độ, hóa chất và thói quen tạo kiểu

Các phương pháp làm đẹp như sấy nhiệt độ cao, uốn, duỗi, nhuộm tẩy thường xuyên làm tổn thương lớp biểu bì bảo vệ bên ngoài sợi tóc. Khi lớp sừng này bị bào mòn, thân tóc trở nên xơ xác, mất độ ẩm tự nhiên và rất dễ đứt gãy ngang thân. Ngoài ra, thói quen buộc tóc quá chặt tạo lực kéo căng liên tục lên chân tóc, dễ dẫn đến tình trạng rụng tóc do lực kéo. Thao tác chải đầu mạnh khi tóc còn ướt cũng khiến các liên kết sợi suy yếu và gãy rụng nhiều hơn bình thường.

Thiếu hụt dinh dưỡng và vi chất cần thiết cho nang tóc

Mỗi sợi tóc được cấu tạo chủ yếu từ protein keratin và cần nguồn máu dồi dào mang vi chất tới nuôi dưỡng nhú chân tóc. Chế độ ăn kiêng quá mức, thiếu hụt chất đạm, thiếu máu do thiếu sắt, hoặc thiếu hụt kẽm, selen, vitamin nhóm B và vitamin D đều khiến nang tóc suy dinh dưỡng. Khi không được cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết, chu kỳ phát triển của tóc bị rút ngắn lại, thân tóc mọc ra mảnh mai, yếu ớt và dễ gãy rụng trước khi đạt độ dài tối đa.

Rối loạn nội tiết tố và thay đổi sinh lý cơ thể

Sự biến động của các hormone trong cơ thể có ảnh hưởng sâu sắc đến mật độ tóc. Ở phụ nữ sau khi sinh con, nồng độ estrogen sụt giảm đột ngột khiến một lượng lớn nang tóc cùng chuyển sang giai đoạn nghỉ ngơi và rụng đồng loạt. Giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh cũng gây mất cân bằng giữa estrogen và androgen, làm nang tóc teo nhỏ dần. Bên cạnh đó, các bệnh lý nội tiết như suy giáp, cường giáp hoặc hội chứng buồng trứng đa nang đều có thể gây rụng tóc lan tỏa hoặc tóc thưa mỏng vùng đỉnh đầu.

Căng thẳng kéo dài và hội chứng ngừng nghỉ nang tóc

Căng thẳng tâm lý kéo dài, sang chấn tinh thần hoặc sau các biến cố sức khỏe lớn như phẫu thuật, sốt cao có thể kích hoạt hiện tượng rụng tóc thể telogen effluvium. Khi cơ thể chịu áp lực lớn, một tỷ lệ cao các nang tóc đang phát triển sẽ bị đẩy sớm vào pha ngừng nghỉ. Khoảng 2 đến 3 tháng sau biến cố căng thẳng, người bệnh sẽ nhận thấy tóc rụng ồ ạt từng nắm khi gội hoặc chải đầu, dù bản thân nang tóc không hề bị sẹo tổn thương vĩnh viễn.

Bệnh lý da đầu và viêm nhiễm nang tóc

Môi trường da đầu đóng vai trò nền tảng cho sự bám giữ và phát triển của chân tóc. Những bệnh lý phổ biến như viêm da tiết bã, nấm da đầu hoặc vảy nến gây tăng tiết bã nhờn, tích tụ tế bào chết, ngứa ngáy và viêm nhiễm cục bộ. Phản ứng viêm quanh cổ nang tóc làm tổn hại cấu trúc neo giữ, khiến tóc lỏng gốc và rụng nhiều. Thói quen gãi mạnh khi ngứa còn gây trầy xước bề mặt da, làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và làm gãy các sợi tóc non mới nhú.

Lưu ý an toàn

Người bệnh không nên tự ý tìm mua các loại thuốc điều hòa nội tiết tố hoặc thuốc đặc trị rụng tóc khi chưa có chẩn đoán xác định từ bác sĩ chuyên khoa da liễu. Việc lạm dụng các thực phẩm chức năng bổ sung vi chất không rõ nguồn gốc có thể gây quá liều và ảnh hưởng xấu đến gan, thận. Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa trực tiếp.

Tóm tắt

Hiện tượng tóc gãy rụng nhiều là tín hiệu phản ánh sức khỏe của da đầu, nang tóc cũng như trạng thái dinh dưỡng và nội tiết tổng thể. Việc phân biệt rõ tóc bị gãy ngang thân hay rụng nguyên sợi từ gốc sẽ giúp lựa chọn hướng chăm sóc thích hợp. Khi nhận thấy tóc rụng quá mức, kéo dài hoặc xuất hiện mảng hói rõ rệt, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân và tư vấn giải pháp an toàn.