Những lưu ý quan trọng người dân cần biết khi đi xét nghiệm Covid-19
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Xét nghiệm Covid-19 đóng vai trò then chốt trong việc xác định sự hiện diện của virus SARS-CoV-2, giúp người bệnh và cơ sở y tế đưa ra biện pháp theo dõi, chăm sóc phù hợp và ngăn chặn chuỗi lây truyền trong cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều người vẫn cảm thấy bối rối về việc cần chuẩn bị những gì, nên chọn loại xét nghiệm nào và làm sao để đảm bảo an toàn khi đến các điểm lấy mẫu tập trung.
Việc nắm vững các lưu ý khi đi xét nghiệm Covid-19 từ khâu chuẩn bị thông tin cá nhân, sinh hoạt trước khi lấy mẫu cho đến việc tuân thủ quy tắc phòng dịch sẽ giúp quy trình diễn ra thuận lợi, giảm thiểu cảm giác khó chịu và bảo đảm kết quả đạt độ chính xác cao nhất.
Lưu ý khi đi xét nghiệm covid-19 là gì?
Xét nghiệm Covid-19 là phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng nhằm phát hiện virus SARS-CoV-2 thông qua mẫu bệnh phẩm đường hô hấp, phổ biến nhất là dịch ngoáy mũi, dịch tỵ hầu hoặc dịch hầu họng. Kết quả xét nghiệm không chỉ là cơ sở pháp lý cho các thủ tục y tế, công việc hay xuất nhập cảnh mà còn giúp nhận diện sớm người nhiễm bệnh để có kế hoạch cách ly và can thiệp y tế đúng lúc. Để mẫu bệnh phẩm phản ánh trung thực tải lượng virus, người đi xét nghiệm cần thực hiện đúng các khuyến cáo chuyên môn, đồng thời ý thức được rằng mỗi điểm lấy mẫu đều tiềm ẩn nguy cơ phơi nhiễm nếu lơ là các biện pháp bảo vệ cá nhân. Hiểu đúng bản chất của từng loại xét nghiệm và chuẩn bị tâm lý thoải mái sẽ giúp quá trình thu thập mẫu diễn ra an toàn, hạn chế tối đa cảm giác đau rát hay kích ứng đường thở.
Lựa chọn phương pháp xét nghiệm Covid-19 phù hợp với nhu cầu
Hiện nay, hai phương pháp xét nghiệm Covid-19 được áp dụng phổ biến nhất là xét nghiệm nhanh kháng nguyên và xét nghiệm sinh học phân tử RT-PCR. Test nhanh kháng nguyên có ưu điểm cho kết quả nhanh chóng sau khoảng 15 đến 30 phút, quy trình thực hiện đơn giản, thích hợp để sàng lọc sơ bộ cho các trường hợp nghi ngờ hoặc tiếp xúc gần. Trong khi đó, xét nghiệm Real-time RT-PCR được xem là tiêu chuẩn vàng nhờ độ nhạy và độ đặc hiệu vượt trội, có khả năng phát hiện vật liệu di truyền của virus SARS-CoV-2 ngay cả khi tải lượng virus còn thấp. Tùy thuộc vào mục đích di chuyển, yêu cầu của cơ quan y tế hoặc tình trạng lâm sàng, người dân nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để chọn hình thức xét nghiệm thích hợp, tránh lãng phí thời gian và chi phí.
Những việc cần chuẩn bị trước khi đến cơ sở lấy mẫu xét nghiệm
Trước khi đến điểm xét nghiệm, người dân cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ tùy thân như căn cước công dân hoặc thẻ bảo hiểm y tế để hoàn tất thủ tục đăng ký. Bạn nên mặc trang phục thoải mái, mang theo dung dịch sát khuẩn tay cá nhân và luôn đeo khẩu trang y tế đúng quy cách trong suốt hành trình. Người đi xét nghiệm nên tránh ăn quá no hoặc sử dụng các loại nước súc miệng sát khuẩn mạnh trong vòng 1 đến 2 giờ trước khi lấy mẫu dịch tỵ hầu hay họng, vì điều này có thể ảnh hưởng đến nồng độ dịch tiết và độ chính xác của mẫu phẩm. Ngoài ra, việc chủ động khai báo y tế điện tử trước từ nhà cũng giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và tránh tụ tập đông người tại cơ sở y tế.
Nguyên tắc đảm bảo an toàn phòng chống lây nhiễm tại điểm xét nghiệm
Khu vực lấy mẫu xét nghiệm thường là nơi tập trung nhiều người có triệu chứng hô hấp hoặc tiếp xúc với nguồn lây, do đó nguy cơ lây nhiễm chéo là rất đáng kể. Người dân cần chủ động duy trì khoảng cách tối thiểu với người xung quanh theo hướng dẫn của biển báo hoặc nhân viên điều phối. Trong suốt quá trình chờ đợi, tuyệt đối không tự ý tháo khẩu trang, không sờ tay lên mắt, mũi, miệng và thực hiện sát khuẩn tay thường xuyên sau khi chạm vào các bề mặt dùng chung. Khi đến lượt lấy mẫu dịch ngoáy mũi hoặc họng, người được xét nghiệm cần hợp tác ngửa đầu đúng tư thế theo chỉ dẫn của kỹ thuật viên, thả lỏng cơ mặt để thao tác diễn ra êm dịu, chuẩn xác và hạn chế phản xạ hắt hơi làm phát tán giọt bắn ra môi trường xung quanh.
Hướng xử trí sau khi nhận kết quả xét nghiệm Covid-19
Sau khi hoàn thành lấy mẫu và nhận phiếu kết quả, người dân cần nắm rõ cách xử trí tương ứng với từng tình huống. Nếu nhận kết quả dương tính, bạn cần bình tĩnh liên hệ ngay với trạm y tế cơ sở hoặc bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn cách ly điều trị tại nhà hoặc chuyển tuyến khi cần thiết, không tự ý mua thuốc đặc trị trôi nổi. Trường hợp kết quả âm tính nhưng bản thân đang có các triệu chứng sốt, ho, đau họng hoặc mệt mỏi, người bệnh vẫn không nên chủ quan vì có thể đang ở giai đoạn ủ bệnh hoặc mắc các bệnh lý viêm đường hô hấp khác như cúm mùa. Khi đó, việc tiếp tục theo dõi thân nhiệt, hạn chế đến nơi đông người và làm lại xét nghiệm sau vài ngày là điều rất cần thiết.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất hướng dẫn thường thức y tế và không thay thế cho chỉ định chuyên môn của nhân viên y tế tại điểm xét nghiệm. Người dân không nên tự ý lạm dụng thuốc kháng virus hoặc thuốc ức chế miễn dịch khi chưa có chẩn đoán chính xác từ bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nặng như khó thở, đau tức ngực liên tục hoặc li bì, cần liên hệ cấp cứu y tế ngay lập tức thay vì chỉ trông chờ vào kết quả xét nghiệm.
Tóm tắt
Việc nắm rõ các lưu ý khi đi xét nghiệm Covid-19 giúp quy trình kiểm tra diễn ra nhanh chóng, kết quả có độ tin cậy cao và giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo. Mỗi người cần chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng, tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế tại cơ sở thực hiện và bình tĩnh xử lý dựa trên kết luận chuyên môn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có cần nhịn ăn uống trước khi đi xét nghiệm Covid-19 không?
Người dân không cần nhịn ăn trước khi lấy mẫu dịch tỵ hầu. Tuy nhiên, nên tránh ăn quá no hoặc uống đồ ngọt, cà phê, rượu bia ngay trước giờ xét nghiệm để hạn chế cảm giác buồn nôn, khó chịu hoặc kích ứng vòm họng.
Sau khi lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 bao lâu thì có kết quả?
Thời gian cho kết quả phụ thuộc vào phương pháp thực hiện. Test nhanh kháng nguyên thường có kết quả sau 15 đến 30 phút, trong khi xét nghiệm RT-PCR cần quy trình phân tích chuyên sâu tại phòng xét nghiệm nên thường mất từ vài giờ đến một ngày.
Kết quả test nhanh âm tính có đảm bảo hoàn toàn không nhiễm bệnh không?
Nếu test nhanh âm tính nhưng cơ thể có triệu chứng nghi ngờ hoặc tiếp xúc gần ca nhiễm, bạn vẫn nên tự cách ly, theo dõi sức khỏe và có thể làm lại xét nghiệm sau 24 đến 48 giờ hoặc thực hiện RT-PCR để khẳng định.
Cần làm gì ngay khi nhận kết quả xét nghiệm Covid-19 dương tính?
Người bệnh cần giữ bình tĩnh, đeo khẩu trang liên tục, tránh tiếp xúc gần với người xung quanh và chủ động thông báo cho cơ sở y tế địa phương hoặc bác sĩ theo dõi để được hướng dẫn cách ly, đánh giá triệu chứng và chăm sóc y tế an toàn.
Có nên dùng nước súc miệng sát khuẩn trước khi lấy mẫu không?
Nước súc miệng sát khuẩn có thể làm thay đổi môi trường vi sinh và giảm tải lượng virus tạm thời tại hầu họng, dẫn đến sai lệch kết quả mẫu xét nghiệm dịch họng hoặc tỵ hầu. Do đó, nên tránh súc họng sát khuẩn sát giờ lấy mẫu.
