Những lưu ý quan trọng khi tiêm vắc xin thủy đậu cho người lớn

Tiêm vắc xin thủy đậu cho người lớn

Vắc xin thủy đậu cho người lớn chứa virus varicella sống giảm độc lực, hoạt động bằng cách kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể chống lại bệnh. Ở người trưởng thành, biến chứng thủy đậu có thể bao gồm viêm phổi, viêm não, nhiễm trùng da thứ phát và nguy cơ sẹo xấu trên da.

Việc tiêm phòng giúp giảm đến trên 90% nguy cơ mắc bệnh và hầu như ngăn ngừa hoàn toàn các thể bệnh nặng hay tử vong do biến chứng. Người lớn từ 13 tuổi trở lên chưa có miễn dịch cần tiêm đủ 2 mũi vắc xin để đạt được mức độ bảo vệ tối ưu. Do đó, việc nắm vững các lưu ý về đối tượng, chống chỉ định và cách chăm sóc sau tiêm là chìa khóa quan trọng để đảm bảo quy trình tiêm chủng diễn ra an toàn và hiệu quả.

Đối tượng người lớn nên tiêm và trường hợp cần hoãn hoặc chống chỉ định

Vắc xin thủy đậu được khuyến cáo cho tất cả người lớn chưa từng mắc bệnh và chưa được tiêm chủng đầy đủ trước đó. Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao tiếp xúc với nguồn lây như nhân viên y tế, giáo viên, người chăm sóc trẻ em, người sống chung nhà với người có hệ miễn dịch yếu hoặc phụ nữ đang lên kế hoạch mang thai càng nên chủ động tiêm phòng sớm.

Tuy nhiên, vắc xin thủy đậu chứa virus sống giảm độc lực nên có một số trường hợp chống chỉ định tuyệt đối hoặc tạm thời. Phụ nữ đang mang thai tuyệt đối không được tiêm vắc xin này và cần tránh mang thai ít nhất 1 tháng sau khi tiêm. Những người có tình trạng suy giảm miễn dịch nặng như nhiễm HIV giai đoạn tiến triển, người đang điều trị hóa trị ung thư hoặc dùng thuốc corticoid liều cao kéo dài cũng thuộc nhóm chống chỉ định. Ngoài ra, nếu đang sốt cao hoặc mắc bệnh cấp tính, người bệnh nên hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe hồi phục hoàn toàn.

Lịch tiêm vắc xin thủy đậu chuẩn cho người lớn

Lịch tiêm vắc xin thủy đậu dành cho người từ 13 tuổi trở lên gồm tổng cộng 2 mũi tiêm. Mũi thứ hai thường được chỉ định cách mũi thứ nhất từ 4 đến 8 tuần tùy thuộc vào loại vắc xin cụ thể được bác sĩ tư vấn. Việc hoàn thành đủ cả 2 mũi là điều kiện bắt buộc để hệ thống miễn dịch tạo ra đáp ứng bảo vệ đầy đủ và bền vững lâu dài.

Trong trường hợp bị hoãn hoặc quên lịch tiêm mũi thứ hai, người lớn không cần phải thực hiện lại từ mũi đầu tiên. Tuy nhiên, người tiêm nên nhanh chóng đến cơ sở y tế để được tiêm bổ sung mũi thứ hai càng sớm càng tốt. Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, việc lên kế hoạch tiêm phòng cần hoàn thành trước khi bắt đầu thụ thai tối thiểu 1 tháng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của thai nhi.

Những việc cần chuẩn bị trước khi thực hiện tiêm chủng

Trước khi tiêm vắc xin thủy đậu, người lớn cần chủ động thông báo cho bác sĩ khám phân loại về tiền sử sức khỏe cá nhân. Các thông tin quan trọng bao gồm tiền sử dị ứng với vắc xin hoặc các thành phần như neomycin, gelatin; các bệnh lý mãn tính đang điều trị; các loại thuốc đang sử dụng cũng như tình trạng mang thai hoặc dự định mang thai trong thời gian tới.

Người đi tiêm cũng cần chia sẻ nếu mới nhận máu, huyết tương hoặc các chế phẩm chứa kháng thể trong vòng vài tháng qua, vì những yếu tố này có thể làm giảm hiệu quả tạo miễn dịch của vắc xin. Vào ngày tiêm, người lớn nên ăn uống đầy đủ, tránh để bụng quá đói hay quá no, mặc quần áo thoải mái và giữ tâm lý thả lỏng để quá trình khám sàng lọc và tiêm diễn ra thuận lợi.

Phản ứng thường gặp và cách chăm sóc sau khi tiêm vắc xin

Sau khi tiêm vắc xin thủy đậu, người lớn cần ở lại theo dõi tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để kịp thời phát hiện các phản ứng dị ứng tức thì. Khi về nhà, việc tiếp tục theo dõi sức khỏe trong vòng 24 đến 48 giờ tiếp theo là vô cùng cần thiết. Một số tác dụng phụ nhẹ có thể gặp bao gồm đau, sưng, đỏ tại vị trí tiêm, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi toàn thân.

Để giảm bớt cảm giác khó chịu tại chỗ tiêm, có thể chườm mát bằng khăn sạch, tránh đắp các loại lá hay thuốc dân gian lên vết tiêm. Nếu xuất hiện sốt nhẹ, người tiêm nên uống đủ nước và tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng thuốc hạ sốt. Trong một số ít trường hợp, vắc xin có thể gây phát ban dạng mụn nước nhẹ sau vài tuần, khi đó người tiêm cần giữ vệ sinh da sạch sẽ và tránh gãi làm vỡ nốt ban.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho lời khuyên hay chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Người lớn trước khi tiêm vắc xin thủy đậu bắt buộc phải qua khám sàng lọc y tế. Cần đến ngay cơ sở y tế hoặc trung tâm cấp cứu nếu xuất hiện các dấu hiệu phản vệ nghiêm trọng như khó thở, sưng mặt, ngứa toàn thân, sốt cao liên tục không hạ hoặc co giật.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin thủy đậu cho người lớn là giải pháp hiệu quả và an toàn để chủ động phòng bệnh cũng như tránh các biến chứng nguy hiểm. Để đảm bảo tối đa hiệu quả bảo vệ, người trưởng thành nên thực hiện đúng lịch tiêm 2 mũi và tuân thủ các hướng dẫn theo dõi sức khỏe từ nhân viên y tế.