Những loại trái cây mẹ cho con bú nên cân nhắc khi sử dụng để tránh giảm tiết sữa

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Nguồn sữa mẹ dồi dào và giàu dinh dưỡng là nền tảng quan trọng cho sự phát triển toàn diện của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trong những tháng đầu đời. Chế độ ăn uống hàng ngày của người mẹ sau sinh ảnh hưởng trực tiếp đến thể tích sữa cũng như hương vị của dòng sữa. Bên cạnh những thực phẩm bồi bổ, nhiều sản phụ thắc mắc liệu có loại trái cây nào gây mất sữa hoặc làm giảm chất lượng sữa mẹ hay không.

Thực tế y khoa cho thấy rất ít loại hoa quả có thể làm mất sữa hoàn toàn ngay lập tức chỉ sau một lần ăn. Tuy nhiên, việc ăn quá nhiều những loại quả có tính nóng đậm, vị quá chua, chứa nhiều nhựa chát hoặc có tính hàn lạnh có thể gây rối loạn tiêu hóa ở mẹ, làm đổi mùi vị sữa và khiến trẻ bú kém, gián tiếp dẫn tới việc giảm tiết sữa. Việc nắm rõ các loại trái cây cần lưu ý sẽ giúp mẹ tự tin hơn trong việc xây dựng thực đơn sau sinh khoa học.

Trái cây gây mất sữa là gì?

Sự tiết sữa mẹ chịu sự điều hòa chặt chẽ của hai hormone chính là prolactin chịu trách nhiệm sản xuất sữa và oxytocin chịu trách nhiệm giải phóng dòng sữa ra ngoài. Hoạt động của hai hormone này phụ thuộc vào phản xạ mút bú thường xuyên của trẻ, tình trạng tinh thần thoải mái, lượng nước đầy đủ và chế độ dinh dưỡng cân đối của người mẹ. Trái cây là nguồn cung cấp dồi dào vitamin, khoáng chất và chất xơ thiết yếu cho quá trình hồi phục thể chất sau sinh. Mặc dù trái cây mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng cơ địa phụ nữ sau sinh thường nhạy cảm hơn bình thường. Việc tiêu thụ một số loại quả không phù hợp về tính vị, chứa nhiều độc tố tự nhiên ở dạng quả xanh hoặc làm rối loạn đường ruột có thể ức chế gián tiếp phản xạ tiết sữa. Hiểu rõ đặc tính của từng nhóm quả giúp sản phụ lựa chọn thực phẩm thông minh mà không phải kiêng khem quá đà gây thiếu hụt chất.

Nhóm trái cây có tính nóng và nhiều đường dễ ảnh hưởng nguồn sữa

Nhóm quả có tính nhiệt cao và hàm lượng đường tự nhiên đậm đặc như nhãn, vải, sầu riêng và mít thường dễ gây cảm giác nóng trong, táo bón hoặc khó chịu cho hệ tiêu hóa của người mẹ sau sinh. Khi mẹ tiêu thụ quá nhiều các loại quả này, đường huyết có thể tăng nhanh khiến cơ thể mệt mỏi, đồng thời mùi vị của sữa mẹ có khả năng bị biến đổi nhẹ. Một số trẻ sơ sinh nhạy cảm với sự thay đổi vị sữa hoặc nhiệt độ cơ thể mẹ có thể quấy khóc, bú kém hơn trong các cữ bú sau đó. Tần suất trẻ bú giảm đi chính là yếu tố phản xạ khiến tuyến vú nhận tín hiệu giảm sản xuất sữa, từ đó dẫn đến tình trạng giảm tiết sữa dần dần. Do đó, người mẹ không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nhưng chỉ nên thưởng thức lượng nhỏ để đảm bảo an toàn cho nguồn sữa.

Nhóm quả chát chứa nhiều nhựa và tanin cản trở hấp thu dinh dưỡng

Các loại quả còn xanh hoặc chứa hàm lượng tannin và nhựa cao như quả hồng xiêm xanh, ổi xanh, mận xanh hay chuối xanh có vị chát đặc trưng. Chất chát tannin khi đi vào đường tiêu hóa có xu hướng làm săn se niêm mạc ruột, làm chậm nhu động ruột và gây táo bón nghiêm trọng cho sản phụ sau sinh. Tình trạng đầy trướng bụng, ứ trệ tiêu hóa làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng tổng thể của cơ thể mẹ, gây căng thẳng mệt mỏi và ức chế phản xạ tiết prolactin cũng như oxytocin. Ngoài ra, việc tiêu hóa thức ăn kém thuận lợi còn khiến cơ thể suy nhược tạm thời, gián tiếp ảnh hưởng đến quá trình tái tạo nguồn sữa mẹ hàng ngày. Mẹ sau sinh nên tránh dùng quả xanh chát và chỉ nên ăn trái cây khi đã chín mềm tự nhiên.

Trái cây quá chua và chứa lượng axit cao dễ gây kích ứng tiêu hóa

Các loại trái cây có vị quá chua như me chua, cóc, khế chua hoặc chanh quất khi ăn với số lượng lớn có thể làm tăng lượng axit trong dạ dày của mẹ. Dù axit từ thực phẩm không đi trực tiếp nguyên vẹn vào bầu sữa, nhưng việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chua gắt có thể gây ợ nóng, cồn cào ruột và làm thay đổi môi trường tiêu hóa của mẹ. Nhiều trẻ bú mẹ gặp tình trạng nôn trớ, sôi bụng, đi ngoài phân lỏng hoặc phát ban quanh hậu môn sau khi mẹ ăn nhiều đồ chua. Khi trẻ bị rối loạn tiêu hóa và đau bụng, trẻ sẽ lười bú hoặc bỏ cữ bú, làm chu kỳ kích thích tạo sữa tự nhiên bị gián đoạn. Người mẹ nên lựa chọn những loại quả có vị ngọt dịu hoặc chua thanh nhẹ để vừa bổ sung vitamin C vừa không gây áp lực lên dạ dày.

Trái cây có tính hàn lạnh và các sản phẩm chế biến sẵn

Một nhóm quả khác cần thận trọng là các loại trái cây có tính hàn và tính lợi tiểu tự nhiên mạnh như dưa hấu, dưa lưới hoặc lê nếu ăn quá nhiều trong thời gian ngắn. Sau sinh, hệ tiêu hóa và khí huyết của phụ nữ còn yếu, việc dung nạp nhiều thực phẩm lạnh dễ gây lạnh bụng, tiêu chảy và mất cân bằng điện giải. Khi người mẹ bị đi ngoài hoặc mất nước qua đường bài tiết nhanh mà không được bù dịch kịp thời, thể tích tuần hoàn giảm sút sẽ tác động tiêu cực đến cơ chế tổng hợp sữa mẹ. Bên cạnh đó, các loại quả chế biến sẵn như hoa quả sấy dẻo tẩm nhiều đường hóa học, hoa quả ngâm ướp phẩm màu hay bảo quản lạnh sâu cũng không phù hợp cho chế độ ăn của người mẹ đang cho con bú.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo dinh dưỡng tổng quát, không thay thế cho chẩn đoán hay tư vấn y khoa cá nhân. Cơ địa của mỗi sản phụ và mức độ dung nạp của từng trẻ sơ sinh là hoàn toàn khác nhau. Khi gặp tình trạng mất sữa đột ngột, tắc tia sữa kèm sốt cao, hoặc trẻ có biểu hiện dị ứng, tiêu chảy phân nhầy máu, người mẹ cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc nam truyền miệng không rõ nguồn gốc.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng đa dạng và cân đối đóng vai trò nền tảng giúp duy trì nguồn sữa dồi dào và bảo vệ sức khỏe người mẹ sau sinh. Thay vì kiêng khem quá mức, phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ nên ăn uống điều độ, theo dõi phản ứng của cơ thể và em bé sau mỗi bữa ăn. Khi nhận thấy lượng sữa sụt giảm kéo dài hoặc có bất kỳ lo lắng nào về dinh dưỡng, người mẹ nên chủ động tham vấn bác sĩ chuyên khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được hướng dẫn phù hợp.