Những lầm tưởng về bệnh tăng huyết áp và sự thật cần biết

Lầm tưởng về bệnh tăng huyết áp là gì?

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch liên tục tăng cao hơn mức bình thường trong thời gian dài. Khi áp lực này không được kiểm soát tốt, hệ thống mạch máu cùng các cơ quan trọng yếu như tim, não, thận và mắt sẽ dần bị tổn thương cấu trúc và suy giảm chức năng.

Trong cộng đồng, nhận thức về căn bệnh này vẫn còn nhiều khoảng trống. Rất nhiều người chỉ dựa vào cảm giác chủ quan của cơ thể để đánh giá tình trạng huyết áp thay vì dùng thiết bị đo y tế, hoặc coi việc dùng thuốc hạ áp là giải pháp tạm thời. Hiểu rõ bản chất bệnh lý là tiền đề quan trọng giúp người bệnh tránh những sai lầm nguy hiểm trong sinh hoạt và điều trị.

Lầm tưởng tăng huyết áp luôn gây ra triệu chứng nhận biết rõ ràng

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi huyết áp tăng vọt thì cơ thể mới xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, đau đầu dữ dội, đỏ mặt hoặc hồi hộp đánh trống ngực. Trên thực tế, phần lớn người mắc bệnh tăng huyết áp giai đoạn đầu và tiến triển không có bất kỳ triệu chứng cảnh báo rõ rệt nào. Tình trạng này khiến huyết áp âm thầm làm tổn thương thành mạch, tim, não, thận và mắt trong nhiều năm mà người bệnh không hề hay biết.

Vì lý do này, tăng huyết áp thường được gọi là kẻ giết người thầm lặng. Việc chờ đợi đến khi xuất hiện triệu chứng khó chịu mới đi đo huyết áp hoặc đi khám thường khiến người bệnh bỏ lỡ giai đoạn can thiệp sớm. Cách duy nhất để phát hiện bệnh kịp thời là chủ động kiểm tra chỉ số huyết áp định kỳ bằng máy đo huyết áp đạt chuẩn tại cơ sở y tế hoặc tại nhà theo đúng kỹ thuật.

Lầm tưởng có thể dừng uống thuốc ngay khi huyết áp đã ổn định

Một sai lầm rất phổ biến là người bệnh ngừng uống thuốc hạ huyết áp ngay khi thấy chỉ số huyết áp đo được đã trở về mức mục tiêu an toàn hoặc khi cảm thấy cơ thể khỏe khoắn. Thực tế, huyết áp ổn định được là nhờ tác động liên tục của thuốc điều trị giúp giãn mạch và điều hòa áp lực dòng máu.

Tăng huyết áp nguyên phát là bệnh lý mạn tính cần được theo dõi và kiểm soát suốt đời. Khi tự ý ngưng thuốc đột ngột mà không có ý kiến của bác sĩ điều trị, huyết áp có thể nhanh chóng tăng vọt trở lại, làm gia tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ não, nhồi máu cơ tim cấp hoặc suy tim cấp tính. Người bệnh chỉ được phép điều chỉnh liều hoặc đổi thuốc khi có đánh giá chuyên khoa từ bác sĩ tim mạch.

Lầm tưởng bệnh tăng huyết áp chỉ xảy ra ở người già

Nhiều người trẻ tuổi có tâm lý chủ quan cho rằng tăng huyết áp là căn bệnh chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Tuy nhiên, xu hướng bệnh lý tim mạch hiện nay đang ngày càng trẻ hóa do ảnh hưởng của lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều thức ăn nhanh, tiêu thụ nhiều đồ uống có cồn, thói quen hút thuốc lá và tình trạng căng thẳng thần kinh kéo dài.

Bên cạnh đó, các yếu tố như béo phì, hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch sớm cũng làm tăng nguy cơ ở người trẻ. Do không nghĩ mình có thể mắc bệnh, nhiều người trẻ chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng tại tim hoặc mạch máu não. Vì vậy, người trưởng thành ở bất kỳ độ tuổi nào cũng cần theo dõi huyết áp định kỳ ít nhất mỗi năm một lần.

Lầm tưởng chỉ cần không thêm muối khi nấu ăn là đủ kiêng mặn

Không ít người bệnh cho rằng chỉ cần hạn chế nêm muối và nước mắm khi nấu nướng là đã đảm bảo kiêng muối hoàn toàn. Thực tế, lượng natri nạp vào cơ thể không chỉ đến từ muối hạt dùng trực tiếp mà còn ẩn chứa rất nhiều trong các loại thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt nguội, đồ hộp, mì ăn liền, các loại nước sốt công nghiệp và đồ muối chua.

Để kiểm soát huyết áp hiệu quả, người bệnh cần học cách đọc nhãn thành phần dinh dưỡng để kiểm tra hàm lượng natri trong thực phẩm đóng gói. Đồng thời, nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống, tăng cường rau củ quả giàu kali, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và giảm dần gia vị mặn trong khẩu phần ăn hàng ngày theo hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

Lầm tưởng có thể dùng chung đơn thuốc hạ huyết áp của người khác

Một số người khi thấy người thân hoặc hàng xóm dùng một loại thuốc hạ huyết áp hiệu quả thì tự ý mua về sử dụng hoặc chia sẻ thuốc cho nhau. Đây là hành vi tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa tính mạng. Thuốc điều trị tăng huyết áp có rất nhiều nhóm với cơ chế hoạt động, chỉ định và chống chỉ định hoàn toàn khác nhau đối với từng đối tượng.

Bác sĩ chuyên khoa tim mạch khi kê đơn phải dựa trên nhiều yếu tố cá nhân như mức độ tăng huyết áp, độ tuổi, chức năng thận, chức năng gan, tình trạng đường huyết và các bệnh lý đi kèm như đái tháo đường hay bệnh mạch vành. Việc dùng sai thuốc có thể dẫn tới hạ huyết áp quá mức, rối loạn điện giải, suy giảm chức năng thận hoặc các phản ứng phụ nghiêm trọng khác. Người bệnh cần thăm khám trực tiếp để được chỉ định loại thuốc phù hợp nhất.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc, không thay đổi liều lượng hoặc ngừng thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ điều trị. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực dữ dội, khó thở, méo miệng hoặc yếu liệt chi, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Hiểu đúng bản chất của bệnh tăng huyết áp là bước mấu chốt để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài. Người bệnh cần duy trì đo huyết áp định kỳ, tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định điều trị và chủ động trao đổi với bác sĩ tim mạch khi có bất kỳ băn khoăn nào về sức khỏe.