Những lầm tưởng phổ biến về virus corona và cách hiểu đúng

Lầm tưởng về virus corona là gì?

Virus corona là một nhóm virus lớn có thể gây nhiễm trùng đường hô hấp ở người, từ các biểu hiện cảm lạnh thông thường đến các hội chứng suy hô hấp cấp tính. Chủng virus SARS-CoV-2 lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp phát tán khi người mang mầm bệnh ho, hắt hơi, trò chuyện, hoặc qua việc chạm tay vào bề mặt dính virus rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.

Do tính chất lây lan nhanh và thông tin thay đổi liên tục, nhiều quan niệm sai lầm về con đường truyền bệnh và cách phòng ngừa đã xuất hiện. Việc nắm vững các nguyên tắc khoa học cơ bản không chỉ giúp ngăn ngừa lây nhiễm hiệu quả mà còn tránh được các tai biến do áp dụng sai phương pháp điều trị.

Hiểu lầm về khả năng sống sót của virus trong thời tiết nóng

Nhiều người tin rằng virus corona chỉ tồn tại ở xứ lạnh, còn nhiệt độ cao hay việc tắm nắng có thể tiêu diệt hoàn toàn mầm bệnh. Trên thực tế, dữ liệu dịch tễ học cho thấy virus SARS-CoV-2 có thể lây truyền ở mọi vùng khí hậu, kể cả những khu vực nắng nóng và có độ ẩm cao.

Việc tắm nước quá nóng hoặc dùng máy sấy nhiệt độ cao không giúp tiêu diệt virus khi mầm bệnh đã xâm nhập vào cơ thể, bởi nhiệt độ bên trong luôn được điều hòa ổn định. Thói quen này thậm chí còn tiềm ẩn rủi ro gây bỏng da và tổn thương niêm mạc. Thay vì trông chờ vào thời tiết, việc đeo khẩu trang nơi đông người và rửa tay thường xuyên mới là biện pháp bảo vệ hiệu quả.

Hiểu lầm về việc sử dụng thuốc kháng sinh để ngừa virus corona

Một sai lầm rất phổ biến là tự ý mua thuốc kháng sinh để uống nhằm phòng ngừa hoặc điều trị khi nghi ngờ nhiễm virus corona. Về bản chất sinh học, thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt hoặc kìm hãm vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu lực đối với virus, bao gồm cả virus SARS-CoV-2.

Tự ý dùng kháng sinh không mang lại tác dụng điều trị virus mà còn gây ra tình trạng rối loạn hệ vi sinh đường ruột, dị ứng thuốc và thúc đẩy vi khuẩn kháng kháng sinh phát triển. Bác sĩ chỉ cân nhắc chỉ định kháng sinh khi người bệnh có biến chứng bội nhiễm vi khuẩn trong quá trình điều trị, tuyệt đối không dùng thuốc bừa bãi khi chưa có chỉ định y khoa.

Hiểu lầm về việc người trẻ khỏe mạnh không có nguy cơ biến chứng

Nhiều người trẻ tuổi cho rằng virus corona chỉ gây nguy hiểm cho người già hoặc người mắc bệnh mạn tính, còn bản thân sẽ chỉ có biểu hiện nhẹ nên không cần cẩn trọng. Thực tế ghi nhận người lớn tuổi và người có bệnh nền có nguy cơ chuyển nặng cao hơn, nhưng người trẻ khỏe mạnh vẫn có thể gặp phải phản ứng viêm quá mức hoặc suy hô hấp cấp tính.

Ngoài ra, người trẻ mắc bệnh không triệu chứng vẫn có thể trở thành nguồn lây lan virus cho những người dễ tổn thương trong gia đình. Sau giai đoạn nhiễm cấp tính, người trẻ cũng có thể đối mặt với hội chứng hậu COVID làm suy giảm thể lực kéo dài. Do đó, việc duy trì ý thức phòng bệnh là cần thiết đối với mọi độ tuổi.

Hiểu lầm về việc tiêm vắc xin giúp cơ thể miễn nhiễm tuyệt đối

Một số người nghĩ rằng sau khi đã tiêm đủ các mũi vắc xin phòng COVID-19, cơ thể sẽ được bảo vệ tuyệt đối và không bao giờ mắc bệnh nữa. Thực tế, mục đích chủ yếu của vắc xin là kích hoạt hệ thống miễn dịch tạo kháng thể, giúp cơ thể nhận diện mầm bệnh để giảm thiểu tối đa nguy cơ chuyển nặng, giảm tỷ lệ nhập viện và tử vong.

Người đã tiêm chủng vẫn có thể bị nhiễm virus và có khả năng truyền bệnh cho người khác, dù nguy cơ diễn tiến nặng giảm đi đáng kể. Vì vậy, bên cạnh việc tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo, mỗi người vẫn cần kết hợp giữ gìn vệ sinh cá nhân và đeo khẩu trang tại nơi công cộng để hạn chế sự lây lan trong cộng đồng.

Hiểu lầm về việc súc miệng bằng cồn hoặc hóa chất để diệt virus

Nhiều người truyền tai nhau việc dùng cồn y tế nồng độ cao hoặc các chất tẩy rửa để súc miệng, xịt vào cơ thể nhằm tiêu diệt virus corona. Đây là một quan niệm hết sức sai lầm và nguy hiểm. Hóa chất khử khuẩn và cồn y tế chỉ được sản xuất để sát khuẩn bề mặt vật dụng hoặc sát khuẩn tay ngoài da theo đúng hướng dẫn.

Việc để hóa chất tiếp xúc với niêm mạc miệng, họng hoặc nuốt vào đường tiêu hóa có thể gây bỏng niêm mạc, ngộ độc cấp tính và tổn thương nội tạng nghiêm trọng. Việc xông hơi tinh dầu ở nhiệt độ quá cao cũng chỉ có tác dụng hỗ trợ thông thoáng đường thở tạm thời, không thể tiêu diệt virus bên trong cơ thể và dễ gây bỏng biểu mô hô hấp.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức khoa học thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ. Người dân tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc ức chế miễn dịch khi chưa có chỉ định chuyên môn. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao kéo dài, ho nhiều hoặc khó thở, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và hướng dẫn xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Hiểu đúng về virus corona giúp loại bỏ những nỗi sợ hãi không đáng có và ngăn chặn các phương pháp phòng bệnh sai lệch gây tổn hại sức khỏe. Việc tiếp nhận thông tin từ các cơ quan y tế chính thống, giữ gìn vệ sinh cá nhân, tiêm chủng đầy đủ và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa bảo vệ an toàn cho bản thân và cộng đồng.