Những điều bạn cần biết về thoát vị bẹn nghẹt và cách xử trí kịp thời

Thoát vị bẹn nghẹt là gì?

Thoát vị bẹn là tình trạng một phần nội tạng trong ổ bụng di chuyển qua điểm yếu của thành cơ bụng tại vùng bẹn để xuống bìu hoặc nếp bẹn. Khi tạng thoát vị bị kẹt lại tại cổ túi và mạch máu nuôi dưỡng bị co thắt gây cản trở tuần hoàn, bệnh lý này tiến triển thành thoát vị bẹn nghẹt. Đây là một tình trạng y khoa khẩn cấp, đòi hỏi sự can thiệp của các bác sĩ chuyên khoa ngoại tổng quát. Thiếu máu nuôi kéo dài sẽ khiến các tế bào mô ruột chết dần, dẫn đến hoại tử và nguy cơ thủng tạng rất cao. Do đó, việc hiểu rõ bản chất của thoát vị bẹn nghẹt giúp người bệnh nâng cao cảnh giác, chủ động tìm kiếm sự trợ giúp y tế ngay khi phát hiện những thay đổi bất thường tại vùng bẹn.

Cơ chế hình thành tình trạng thoát vị bẹn nghẹt

Thoát vị bẹn nghẹt xuất hiện khi một đoạn ruột, mạc treo hoặc tạng nội tạng chui qua khe hở của thành bụng vào ống bẹn nhưng bị vòng thắt cơ siết chặt, khiến tạng đó không thể tự dịch chuyển trở lại ổ bụng. Sự co thắt tại cổ túi thoát vị làm gián đoạn quá trình hồi lưu tĩnh mạch, tiếp theo là cản trở lưu thông động mạch, dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ nghiêm trọng.

Khác với thoát vị bẹn thông thường có thể tự thụt vào khi nằm nghỉ hoặc dùng tay đẩy nhẹ, khối thoát vị nghẹt luôn trong trạng thái cố định và kèm theo những cơn co thắt gây đau đớn dữ dội. Bất kỳ ai có tiền sử thoát vị bẹn hoặc có yếu tố suy yếu cơ thành bụng bẩm sinh hay mắc phải đều có khả năng gặp phải biến chứng này nếu không được phẫu thuật xử trí lỗ thoát vị từ sớm.

Dấu hiệu cảnh báo thoát vị bẹn nghẹt cần lưu ý

Biểu hiện đặc trưng nhất của thoát vị bẹn nghẹt là sự xuất hiện đột ngột của một khối phồng căng tức ở vùng nếp bẹn hoặc bìu, đi kèm cảm giác đau nhức dữ dội tại chỗ. Khối thoát vị này có xu hướng sưng to dần, nóng đỏ, người bệnh không thể dùng tay đẩy trở lại vào trong ổ bụng như những lần trước.

Bên cạnh tổn thương tại vùng bẹn, bệnh nhân thường xuất hiện triệu chứng của hội chứng tắc ruột do quai ruột bị chèn ép. Người bệnh có thể cảm thấy đau bụng quặn từng cơn, chướng bụng, buồn nôn, nôn mửa liên tục và bí trung đại tiện. Khi tình trạng thiếu máu nuôi kéo dài dẫn đến nhiễm độc, toàn thân người bệnh có thể sốt cao, mạch nhanh, tụt huyết áp và mệt lả.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng của thoát vị bẹn nghẹt

Nếu không được can thiệp y tế khẩn cấp, thoát vị bẹn nghẹt có thể gây ra những biến chứng đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Nguy cơ hàng đầu là hoại tử ruột do thiếu máu nuôi dưỡng trong nhiều giờ, dẫn đến thủng thành ruột và giải phóng dịch tiêu hóa, vi khuẩn vào khoang màng bụng gây viêm phúc mạc toàn thể.

Tình trạng viêm phúc mạc nếu tiếp tục tiến triển sẽ dẫn tới nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng rất khó hồi phục. Ở nam giới, sự chèn ép kéo dài của khối thoát vị lên các mạch máu nuôi tinh hoàn đi trong thừng tinh còn có thể gây thiếu máu cục bộ, teo tinh hoàn hoặc hoại tử tinh hoàn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng sinh sản.

Nguyên tắc xử trí và can thiệp y tế khi bị thoát vị bẹn nghẹt

Khi nghi ngờ có biểu hiện thoát vị bẹn nghẹt, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại tổng quát gần nhất. Tại bệnh viện, các bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng cẩn thận kết hợp với kỹ thuật siêu âm bẹn bìu hoặc chụp cắt lớp vi tính bụng để đánh giá tình trạng lưu thông máu và mức độ tổn thương của quai ruột bị kẹt.

Phẫu thuật cấp cứu là giải pháp tối ưu nhằm giải phóng tạng bị thắt nghẹt. Bác sĩ phẫu thuật sẽ rạch mở cổ túi thoát vị, đánh giá sự sống còn của quai ruột. Nếu ruột còn hồng hào và có nhu động, bác sĩ sẽ đưa trở lại ổ bụng và tiến hành tái tạo, gia cố thành bẹn bằng mô tự thân hoặc đặt lưới nhân tạo. Trường hợp quai ruột đã bị hoại tử tím đen, việc cắt bỏ đoạn ruột hoại tử và nối ruột là bắt buộc để cứu sống bệnh nhân.

Biện pháp phòng ngừa biến chứng thoát vị bẹn nghẹt

Để giảm thiểu rủi ro biến chứng nghẹt tạng, những người phát hiện có khối phồng vùng bẹn nên chủ động đến khám chuyên khoa ngoại để được tư vấn phẫu thuật theo kế hoạch trước khi xảy ra sự cố cấp cứu. Việc sửa chữa thành bẹn chủ động luôn an toàn hơn nhiều so với can thiệp trong tình trạng cấp cứu nghẹt ruột.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh lối sống giúp kiểm soát áp lực ổ bụng đóng vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa. Người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ từ rau xanh, trái cây và uống đủ nước để ngăn ngừa chứng táo bón kéo dài. Cần điều trị dứt điểm các bệnh lý gây tăng áp lực ổ bụng thường xuyên như ho mạn tính, hen phế quản hoặc khó tiểu do phì đại tuyến tiền liệt, đồng thời tránh các động tác mang vác vật nặng quá sức.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ thông tin y khoa về thoát vị bẹn nghẹt chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức và không thể thay thế cho quá trình chẩn đoán, điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa ngoại. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng tay bóp, ấn mạnh khối thoát vị bị nghẹt hoặc áp dụng các bài thuốc dân gian đắp ngoài da. Khi xuất hiện dấu hiệu khối sưng đau vùng bẹn kèm buồn nôn, cần gọi cấp cứu hoặc đến ngay khoa cấp cứu của bệnh viện gần nhất.

Tóm tắt

Thoát vị bẹn nghẹt là biến chứng ngoại khoa cấp tính nguy hiểm, đòi hỏi sự can thiệp y tế nhanh chóng để bảo tồn tạng thoát vị và giảm thiểu rủi ro biến chứng. Việc thăm khám sớm khi xuất hiện khối phồng bất thường vùng bẹn, tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa và chủ động theo dõi cơ thể là phương pháp bảo vệ sức khỏe an toàn, lâu dài nhất cho người bệnh.