Những điều cần biết về nội soi tán sỏi niệu quản

Nội soi tán sỏi niệu quản là gì?

Nội soi tán sỏi niệu quản là kỹ thuật ngoại khoa sử dụng ống soi chuyên dụng đưa ngược dòng từ niệu đạo, qua bàng quang để tiến thẳng vào niệu quản đến vị trí có sỏi. Khi tiếp cận được viên sỏi, bác sĩ sẽ sử dụng năng lượng cơ học hoặc phổ biến nhất là laser Holmium để tán vụn viên sỏi. Các mảnh sỏi lớn sẽ được gắp ra ngoài bằng rọ chuyên dụng, trong khi các mảnh vụn nhỏ li ti như hạt cát sẽ theo dòng nước tiểu thoát ra tự nhiên.

Kỹ thuật này được áp dụng rộng rãi tại các khoa tiết niệu nhờ khả năng tiếp cận chuẩn xác, không tạo vết mổ hở ngoài da, giúp giảm thiểu tổn thương cho các mô xung quanh niệu quản. Đây là giải pháp can thiệp hàng đầu giúp giải phóng tình trạng ứ nước tại thận và hạn chế biến chứng suy giảm chức năng thận do sỏi gây tắc nghẽn kéo dài.

Chỉ định và chống chỉ định của phương pháp

Phương pháp này thường được chỉ định cho các trường hợp sỏi niệu quản đoạn giữa và đoạn dưới, hoặc sỏi đoạn trên khi tán sỏi ngoài cơ thể không đạt hiệu quả. Những viên sỏi có kích thước trên 5mm gây cản trở dòng chảy nước tiểu, sỏi gây ứ nước thận hoặc gây đau quặn thận dai dẳng thường cần can thiệp sớm để bảo vệ nhu mô thận.

Ngược lại, thủ thuật không được chỉ định hoặc phải hoãn lại ở bệnh nhân đang có nhiễm khuẩn đường tiết niệu cấp tính chưa kiểm soát, người có bất thường giải phẫu đường tiểu gây hẹp niệu quản nặng hoặc người có rối loạn đông máu nghiêm trọng. Bác sĩ chuyên khoa thận – tiết niệu sẽ thăm khám kỹ lưỡng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết trước khi quyết định can thiệp.

Quy trình thực hiện nội soi tán sỏi niệu quản

Trước can thiệp, người bệnh được làm xét nghiệm máu, tổng phân tích nước tiểu, chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp X-quang hệ tiết niệu để đánh giá chính xác vị trí và độ cứng của viên sỏi. Người bệnh cũng cần nhịn ăn uống theo đúng hướng dẫn gây mê của bệnh viện.

Trong quá trình thực hiện, bác sĩ đưa ống nội soi mềm hoặc bán cứng qua ngả niệu đạo vào bàng quang rồi tiếp cận trực tiếp viên sỏi trong niệu quản. Năng lượng laser sẽ tán sỏi thành các mảnh vụn nhỏ như hạt cát để gắp ra ngoài hoặc để sỏi tự thoát tự nhiên theo nước tiểu. Sau khi sạch sỏi, một ống thông JJ thường được đặt vào niệu quản để dẫn lưu nước tiểu thông suốt và hỗ trợ niêm mạc hồi phục.

Ưu điểm của can thiệp nội soi qua đường tự nhiên

So với phương pháp mổ mở kinh điển, nội soi tán sỏi qua đường tự nhiên mang lại nhiều ưu điểm nổi bật như không để lại vết mổ trên da, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và giảm đáng kể mức độ đau đớn sau phẫu thuật. Tỷ lệ sạch sỏi qua một lần can thiệp tương đối cao.

Thời gian nằm viện thường chỉ kéo dài từ một đến hai ngày, giúp người bệnh nhanh chóng trở lại nhịp sinh hoạt và làm việc bình thường. Bên cạnh đó, việc bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu và nhu mô thận xung quanh giúp giảm nguy cơ để lại sẹo xơ hẹp đường dẫn nước tiểu so với các phẫu thuật xâm lấn truyền thống.

Chăm sóc và theo dõi sức khỏe sau can thiệp

Sau thủ thuật, người bệnh cần uống đủ từ hai đến hai lít rưỡi nước mỗi ngày để tăng lưu lượng nước tiểu, giúp tống xuất các mảnh sỏi vụn còn sót lại và làm sạch đường dẫn niệu. Tránh nhịn tiểu, không làm việc quá sức hoặc mang vác vật nặng trong hai tuần đầu sau can thiệp.

Một số triệu chứng nhẹ như tiểu lắt nhắt, cảm giác mót tiểu hoặc đau tức nhẹ vùng hông lưng khi đi tiểu có thể xuất hiện do sự hiện diện của ống thông JJ. Người bệnh cần dùng thuốc theo đơn hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đúng lịch hẹn để rút ống thông an toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa tiết niệu. Sau khi can thiệp, nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao, rét run, đau quặn hông lưng dữ dội, tiểu máu đỏ tươi liên tục hoặc bí tiểu hoàn toàn, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Nội soi tán sỏi niệu quản là kỹ thuật hiện đại giúp loại bỏ sỏi nhanh chóng, ít xâm lấn và bảo tồn chức năng thận tốt. Người bệnh cần thảo luận kỹ với bác sĩ chuyên khoa tiết niệu để đánh giá mức độ phù hợp, hiểu rõ các bước can thiệp và tuân thủ đúng hướng dẫn sau thủ thuật nhằm đạt kết quả phục hồi an toàn.