Những dấu hiệu sắp hết nghén mẹ bầu cần lưu tâm

Dấu hiệu sắp hết nghén là gì?

Ốm nghén trong thai kỳ là hiện tượng xuất hiện cảm giác buồn nôn, nôn ói và mệt mỏi, thường bắt đầu từ khoảng tuần thứ 5 hoặc thứ 6 của thai kỳ. Tình trạng này liên quan chặt chẽ đến sự gia tăng nồng độ các nội tiết tố như gonadotropin màng đệm ở người, estrogen và progesterone, làm chậm nhu động dạ dày ruột và tăng độ nhạy cảm của khứu giác.

Khái niệm hết nghén dùng để chỉ quá trình các triệu chứng buồn nôn và chán ăn giảm dần về mức độ lẫn tần suất, cho đến khi mẹ bầu hoàn toàn lấy lại cảm giác thèm ăn và sinh hoạt bình thường. Đây là một cột mốc quan trọng đánh dấu sự thích nghi sinh lý của người mẹ với thai nhi, đồng thời mở ra giai đoạn tam cá nguyệt thứ hai thường được coi là thời điểm dễ chịu nhất trong suốt thai kỳ.

Thời điểm ốm nghén thường bắt đầu thuyên giảm

Tình trạng ốm nghén xảy ra chủ yếu do sự gia tăng nhanh chóng của các hormone thai kỳ như beta hCG và progesterone trong những tuần đầu mang thai. Khi thai nhi đạt khoảng 12 đến 14 tuần tuổi, bánh nhau đã phát triển hoàn thiện và đảm nhận vai trò nuôi dưỡng thai, làm cho nồng độ hormone hCG dần đạt đỉnh rồi giảm xuống mức ổn định hơn.

Chính sự thay đổi sinh lý này giúp cơ thể mẹ bầu dần thích nghi với môi trường nội tiết mới. Đa số thai phụ nhận thấy các triệu chứng buồn nôn, mệt mỏi giảm dần từ tuần thai thứ 12 và chấm dứt hẳn khi bước sang tuần thứ 16. Mặc dù mốc thời gian này có thể dao động nhẹ tùy thể trạng từng người, nhưng việc nghén dịu dần vào cuối quý đầu thai kỳ là diễn tiến tự nhiên và rất phổ biến.

Các dấu hiệu điển hình cho thấy mẹ bầu sắp hết nghén

Biểu hiện rõ ràng nhất khi sắp hết nghén là tần suất và mức độ của các cơn buồn nôn giảm đi đáng kể. Mẹ bầu không còn cảm thấy nôn nao dữ dội vào mỗi buổi sáng sau khi thức dậy hoặc sau các bữa ăn chính như trước.

Bên cạnh đó, khứu giác của thai phụ dần bớt nhạy cảm với các mùi hương từng gây khó chịu như mùi hành tỏi, mùi dầu mỡ, khói xe hay mùi cơm sôi. Cảm giác thèm ăn bắt đầu quay trở lại, mẹ bầu có cảm giác đói tự nhiên và ăn uống ngon miệng hơn. Tình trạng mệt mỏi rã rời, buồn ngủ liên tục cũng dần nhường chỗ cho cảm giác nhẹ nhõm, tinh thần phấn chấn và nhiều năng lượng hơn trong các sinh hoạt thường ngày. Mẹ bầu cũng ít bị tiết nhiều nước bọt hoặc đắng miệng, hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn.

Phân biệt hết nghén tự nhiên và dấu hiệu bất thường thai kỳ

Cần phân biệt rõ giữa việc hết nghén sinh lý bình thường và tình trạng giảm triệu chứng nghén đột ngột do bất thường thai kỳ. Khi hết nghén tự nhiên, các triệu chứng thường giảm từ từ qua từng ngày hoặc từng tuần, cơ thể mẹ bầu cảm thấy khỏe khoắn và nhẹ nhõm hơn rõ rệt.

Ngược lại, nếu triệu chứng nghén đang ở mức độ nặng bỗng nhiên biến mất hoàn toàn chỉ sau một đêm ở giai đoạn thai còn rất nhỏ, kèm theo các dấu hiệu như đau tức bụng dưới, căng tức ngực giảm đột ngột hoặc xuất huyết âm đạo bất thường, thai phụ cần hết sức cảnh giác. Đây có thể là tín hiệu cảnh báo thai ngừng phát triển hoặc dọa sảy thai. Trong tình huống này, việc thăm khám phụ sản và siêu âm kiểm tra tim thai kịp thời là vô cùng cần thiết để xác định chính xác tình trạng sức khỏe của thai nhi.

Chế độ chăm sóc và dinh dưỡng khi mẹ bầu hết nghén

Khi các cơn buồn nôn đã lui dần và cảm giác ngon miệng trở lại, mẹ bầu cần xây dựng kế hoạch ăn uống khoa học để bù đắp lại nguồn dinh dưỡng bị thiếu hụt trong những tuần nghén trước đó. Thay vì ăn quá nhiều trong một bữa gây quá tải cho dạ dày, thai phụ nên tiếp tục duy trì chế độ chia nhỏ từ năm đến sáu bữa mỗi ngày.

Thực đơn hàng ngày cần cân đối bốn nhóm dưỡng chất thiết yếu gồm chất đạm từ thịt nạc, cá, trứng, sữa; chất béo lành mạnh; tinh bột phức hợp và lượng lớn vitamin, khoáng chất từ rau xanh, trái cây tươi. Mẹ bầu cần chú ý bổ sung đủ nước, sắt, acid folic và canxi theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa. Tránh tâm lý ăn bù quá mức các loại thực phẩm nhiều đường hoặc dầu mỡ vì có thể dẫn đến tăng cân mất kiểm soát hoặc đái tháo đường thai kỳ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe tổng quát và không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn y khoa từ bác sĩ chuyên khoa. Mỗi thai phụ có cơ địa và mức độ thích ứng nội tiết tố khác nhau nên thời điểm hết nghén có thể không hoàn toàn giống nhau. Mẹ bầu tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc chống nôn, thực phẩm chức năng hoặc thay đổi chế độ điều trị khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Nếu gặp bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau bụng dưới hoặc ra máu âm đạo, thai phụ cần đến cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản ngay lập tức.

Tóm tắt

Giai đoạn thuyên giảm ốm nghén là cột mốc đáng mừng báo hiệu cơ thể thai phụ đang dần thích nghi tốt với sự phát triển của thai nhi. Mẹ bầu nên tận dụng thời gian này để bồi bổ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý và duy trì việc khám thai định kỳ theo đúng lịch hẹn của bác sĩ sản khoa.