Những cách làm giảm cảm giác buồn nôn an toàn và hiệu quả tại nhà

Cách giảm buồn nôn là gì?

Buồn nôn là cảm giác khó chịu ở vùng thượng vị kèm theo cảm giác thôi thúc muốn nôn mửa, bắt nguồn từ sự kích thích của trung tâm nôn tại hành não và dây thần kinh phế vị. Hiện tượng này xuất hiện do rất nhiều nguyên nhân đa dạng trong cuộc sống thường nhật, từ say tàu xe, rối loạn tiêu hóa nhẹ, thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ cho đến tình trạng căng thẳng thần kinh quá mức.

Trong phần lớn các trường hợp thông thường không có biến chứng nguy hiểm, phản xạ này có thể kiểm soát hiệu quả thông qua việc điều hòa lối sống, áp dụng các liệu pháp hỗ trợ tự nhiên và nghỉ ngơi hợp lý. Mục tiêu chính của các biện pháp can thiệp sớm tại nhà là giúp thư giãn cơ trơn dạ dày, ngăn chặn phản xạ trào ngược của dịch tiêu hóa và giữ cho cơ thể luôn ở trạng thái cân bằng. Hiểu đúng căn nguyên và áp dụng đúng phương pháp sẽ giúp giảm thiểu tối đa cảm giác khó chịu mà không cần phụ thuộc quá mức vào các loại dược phẩm khi chưa thật sự cần thiết.

Hít thở sâu và nghỉ ngơi ở không gian thoáng mát

Hơi thở chậm và sâu kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, giúp giảm bớt sự co thắt của cơ trơn tiêu hóa và xoa dịu cảm giác cồn cào ở thượng vị. Khi bắt đầu cảm thấy buồn nôn, bạn nên ngồi thẳng lưng hoặc nửa nằm nửa ngồi ở nơi thoáng khí, nhắm mắt nhẹ nhàng và hít sâu bằng mũi trong bốn giây, giữ hơi thở lại trong khoảng ba giây rồi từ từ thở ra bằng miệng trong sáu giây.

Không gian xung quanh đóng vai trò rất lớn trong việc kiểm soát cảm giác buồn nôn. Việc mở cửa sổ đón gió tự nhiên, bật quạt nhẹ hoặc đi dạo chậm rãi ngoài trời giúp xua tan cảm giác ngột ngạt. Tránh nằm ngay sau khi ăn vì tư thế nằm ngửa khiến dịch vị và thức ăn dễ trào ngược lên thực quản, làm tăng áp lực cho dạ dày và kích thích phản xạ nôn mửa dữ dội hơn.

Sử dụng gừng tươi và các loại thảo mộc tự nhiên

Gừng từ lâu đã được y học công nhận là phương thuốc tự nhiên hỗ trợ tiêu hóa nhờ chứa các hoạt chất sinh học như gingerol và shogaol. Những hợp chất này có khả năng tương tác với các thụ thể serotonin trong đường ruột và trung tâm kích hoạt nôn tại não bộ, giúp tăng tốc độ làm rỗng dạ dày và làm dịu cơn buồn nôn. Bạn có thể thái vài lát gừng tươi hãm với nước sôi ấm, nhâm nhi từng ngụm nhỏ hoặc ngậm kẹo gừng nguyên chất khi thấy khó chịu.

Bên cạnh gừng, hương thơm tươi mát từ vỏ quả chanh tươi hoặc tinh dầu bạc hà cũng đem lại tác dụng xoa dịu thần kinh rất nhanh chóng. Mùi hương tự nhiên giúp kích thích khứu giác, phân tán sự chú ý của não bộ khỏi phản xạ buồn nôn. Việc cắt một lát chanh tươi để ngửi nhẹ hoặc thoa một giọt tinh dầu thảo mộc pha loãng lên vùng cổ tay là giải pháp tiện lợi khi đi tàu xe.

Điều chỉnh chế độ ăn uống và chia nhỏ khẩu phần

Khi hệ tiêu hóa đang nhạy cảm, việc nạp quá nhiều thức ăn một lúc sẽ gây áp lực nặng nề lên dạ dày và kích hoạt cơn nôn. Bạn nên chuyển sang ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, cách nhau khoảng hai đến ba giờ, thay vì ăn ba bữa lớn. Chế độ ăn nhẹ nhàng với các thực phẩm giàu tinh bột phức và dễ tiêu hóa như bánh quy mặn, bánh mì nướng, cơm trắng mềm hoặc cháo loãng sẽ giúp thấm hút bớt lượng axit dư thừa trong dạ dày.

Đồng thời, bạn cần tuyệt đối hạn chế các món chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ăn tẩm ướp cay nồng, thức uống có cồn hoặc chứa caffein như cà phê và trà đậm. Thực phẩm có mùi quá nồng cũng là tác nhân kích thích phản xạ khó chịu. Khi ăn, hãy nhai thật chậm, nuốt từ tốn và giữ tư thế ngồi thẳng trong ít nhất ba mươi phút sau bữa ăn để thức ăn xuôi dòng xuống ruột non một cách tự nhiên.

Bổ sung nước đúng cách và tránh để cơ thể mất nước

Nôn mửa hoặc cảm giác buồn nôn liên tục dễ làm cơ thể hao hụt một lượng nước và chất điện giải cần thiết, từ đó khiến tình trạng mệt mỏi trở nên trầm trọng hơn. Tuy nhiên, việc uống một cốc nước đầy quá nhanh có thể làm dạ dày căng giãn đột ngột và kích thích cảm giác buồn nôn bùng phát. Cách tốt nhất là nhấp từng ngụm nước nhỏ, giữ trong miệng một chút trước khi nuốt và uống rải rác trong suốt cả ngày.

Ngoài nước lọc ấm, bạn có thể lựa chọn dung dịch bù điện giải, nước dừa tươi hoặc nước luộc rau củ thanh đạm để bổ sung kali và natri. Nên tránh dùng đồ uống có ga vì khí gas tích tụ trong dạ dày gây đầy hơi, ợ hơi và tạo sức ép ngược lên cơ thắt thực quản dưới. Thức uống quá lạnh hoặc quá nóng cũng không được khuyến khích vì nhiệt độ cực đoan dễ làm kích ứng niêm mạc dạ dày đang nhạy cảm.

Áp dụng kỹ thuật bấm huyệt xoa dịu cảm giác nôn nao

Bấm huyệt là phương pháp y học cổ truyền an toàn, không dùng thuốc và đã được nhiều nghiên cứu lâm sàng ghi nhận hiệu quả giảm nôn mửa do say xe hoặc sau phẫu thuật. Vị trí thường áp dụng nhất là huyệt nội quan, nằm ở mặt trong cẳng tay, cách lằn chỉ cổ tay một khoảng bằng chiều rộng của ba ngón tay khép lại, nằm giữa hai gân cơ lớn.

Để thực hiện, bạn dùng ngón tay cái của bàn tay kia ấn một lực vừa phải vào huyệt nội quan, kết hợp day tròn chậm rãi theo chiều kim đồng hồ trong khoảng một đến hai phút. Sau đó đổi sang tay còn lại và lặp lại thao tác. Phương pháp kích thích này giúp điều hòa khí huyết tại tạng tỳ vị, giảm co thắt cơ trơn ống tiêu hóa và mang lại sự thư giãn cho toàn bộ cơ thể một cách nhanh chóng.

Lưu ý an toàn

Các cách giảm buồn nôn tại nhà chỉ đóng vai trò hỗ trợ đối với những trường hợp nhẹ do say xe, rối loạn tiêu hóa nhẹ hoặc căng thẳng tạm thời. Bạn tuyệt đối không được tự ý mua và sử dụng các loại thuốc chống nôn kê đơn khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa, bởi thuốc có thể che lấp các bệnh lý ngoại khoa nguy hiểm như viêm ruột thừa, tắc ruột hoặc thủng dạ dày. Nếu tình trạng buồn nôn kèm theo nôn nhiều lần, sốt cao hoặc kiệt sức, việc đến cơ sở y tế để được thăm khám là điều bắt buộc.

Tóm tắt

Buồn nôn thường chỉ là triệu chứng tạm thời và có thể thuyên giảm nhờ các biện pháp điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống khoa học cùng các mẹo dân gian lành tính như dùng gừng hay bấm huyệt. Dù vậy, việc lắng nghe cơ thể và nhận biết sớm các biểu hiện bất thường đi kèm là điều tối quan trọng. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc chống nôn khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe.