Những cách khắc phục khi bà bầu hay quên giúp mẹ an tâm trong thai kỳ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bà bầu hay quên là hiện tượng phổ biến khiến nhiều phụ nữ mang thai cảm thấy lúng túng và lo lắng trong sinh hoạt hàng ngày. Tình trạng suy giảm trí nhớ tạm thời này chủ yếu xuất phát từ sự xáo trộn nội tiết tố, chứng rối loạn giấc ngủ và những áp lực tâm lý trong suốt thai kỳ. Việc chủ động áp dụng các thói quen sinh hoạt khoa học, kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp thai phụ cải thiện khả năng tập trung và kiểm soát tốt tình trạng đãng trí.
Bà bầu hay quên là gì?
Chứng đãng trí khi mang thai, hay còn gọi là hội chứng não thai kỳ, là tình trạng người phụ nữ gặp khó khăn trong việc ghi nhớ ngắn hạn, dễ quên các sự việc vừa xảy ra hoặc giảm khả năng tập trung vào công việc thường nhật. Mặc dù tình trạng này có thể gây ra một số bất tiện, các chuyên gia y tế khẳng định đây chỉ là một hiện tượng sinh lý mang tính tạm thời, không gây tổn thương thực thể cho hệ thần kinh và thường tự cải thiện dần sau giai đoạn sinh nở khi nội tiết tố cùng lối sống của người mẹ ổn định trở lại.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy giảm trí nhớ ở phụ nữ mang thai
Sự biến động mạnh mẽ của các hormone sinh dục như estrogen và progesterone trong thai kỳ có tác động trực tiếp đến dẫn truyền thần kinh và chức năng xử lý thông tin tại vỏ não. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu ngủ kéo dài do tiểu đêm, ốm nghén, chuột rút cùng áp lực tâm lý khi chuẩn bị làm mẹ khiến não bộ của phụ nữ mang thai dễ rơi vào trạng thái quá tải. Sự ưu tiên tập trung năng lượng vào việc nuôi dưỡng thai nhi cũng gián tiếp làm suy giảm khả năng ghi nhớ ngắn hạn của thai phụ. Đây là hiện tượng sinh lý tạm thời thường được gọi là hội chứng não thai kỳ.
Sắp xếp cuộc sống khoa học và sử dụng công cụ hỗ trợ ghi nhớ
Để giảm bớt áp lực ghi nhớ cho não bộ, phụ nữ mang thai nên tập thói quen ghi chú chi tiết lịch khám thai, công việc và các việc cần làm vào sổ tay hoặc ứng dụng điện thoại. Việc sắp xếp đồ đạc cá nhân như chìa khóa, điện thoại, ví tiền tại các vị trí cố định trong nhà sẽ giúp hạn chế tối đa việc mất thời gian tìm kiếm. Bên cạnh đó, thai phụ nên chia nhỏ công việc trong ngày và tập trung hoàn thành từng việc một thay vì cố gắng xử lý đa nhiệm, giúp não bộ duy trì sự tập trung tốt hơn và tránh cảm giác bối rối.
Đảm bảo giấc ngủ chất lượng và dành thời gian nghỉ ngơi hợp lý
Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu đối với khả năng phục hồi của tế bào thần kinh và quá trình củng cố trí nhớ dài hạn. Phụ nữ mang thai cần xây dựng thời gian biểu nghỉ ngơi hợp lý, đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi đêm và tranh thủ chợp mắt ngắn vào buổi trưa. Để có giấc ngủ sâu hơn, thai phụ có thể sử dụng gối ôm chuyên dụng nâng đỡ bụng và lưng, hạn chế uống nhiều nước sát giờ đi ngủ và tránh sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ. Môi trường phòng ngủ thoáng mát, yên tĩnh cũng hỗ trợ hệ thần kinh được thư giãn tối đa.
Bổ sung dinh dưỡng cân đối hỗ trợ tuần hoàn và chức năng não bộ
Chế độ ăn uống cân bằng giàu dưỡng chất hỗ trợ trực tiếp cho chức năng nhận thức của não bộ người mẹ lẫn sự phát triển của thai nhi. Phụ nữ mang thai nên bổ sung các thực phẩm giàu axit béo omega 3 từ cá hồi, hạt chia, quả óc chó cùng các vitamin nhóm B từ ngũ cốc nguyên hạt, trứng và thịt nạc. Đồng thời, việc ăn nhiều rau xanh đậm, trái cây tươi giúp cung cấp chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào thần kinh. Thai phụ cũng cần uống đủ nước mỗi ngày để duy trì tuần hoàn máu não và tránh xa các đồ uống chứa nhiều chất kích thích.
Kiểm soát căng thẳng và duy trì vận động thể chất nhẹ nhàng
Căng thẳng và âu lo kéo dài làm gia tăng nồng độ cortisol, gây ức chế khả năng ghi nhớ và làm suy giảm khả năng tập trung của thai phụ. Để giữ tinh thần thoải mái, phụ nữ mang thai nên duy trì các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga cho bà bầu hoặc bơi lội với cường độ thích hợp. Việc thực hành thiền định, bài tập hít thở sâu và nghe nhạc êm dịu cũng hỗ trợ xoa dịu hệ thần kinh rất tốt. Quan trọng hơn, thai phụ nên chủ động chia sẻ những khó khăn, lo lắng với chồng và người thân để nhận được sự cảm thông, trợ giúp thiết thực trong sinh hoạt hàng ngày.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo phổ quát và không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc bổ não, thảo dược hay thực phẩm chức năng chưa rõ nguồn gốc khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa sản hoặc chuyên khoa thần kinh. Nếu hiện tượng suy giảm trí nhớ đi kèm các triệu chứng như đau đầu dữ dội, lú lẫn, mất ý thức hoặc thay đổi tâm trạng nghiêm trọng, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Chứng hay quên khi mang thai thường mang tính tạm thời và có xu hướng thuyên giảm sau khi sinh nở. Việc điều chỉnh nếp sống khoa học cùng sự đồng hành của người thân sẽ giúp thai phụ duy trì tinh thần thư thái và trải qua thai kỳ một cách an toàn, khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
- Wiley: Review for “Subsequent maternal sleep deprivation aggravates cognitive impairment by modulating hippocampal neuroinflammatory responses and synaptic function in maternal isoflurane‐exposed offspring mice”
- Brain and Behavior: Subsequent maternal sleep deprivation aggravates cognitive impairment by modulating hippocampal neuroinflammatory responses and synaptic function in maternal isoflurane‐exposed offspring mice
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bà bầu hay quên thường xuất hiện vào giai đoạn nào của thai kỳ?
Hiện tượng này thường bắt đầu từ tam cá nguyệt thứ nhất do biến động nội tiết tố và có thể tiếp diễn trong suốt thai kỳ hoặc vài tháng đầu sau sinh khi mẹ bị thiếu ngủ.
Hiện tượng đãng trí khi mang thai có gây nguy hiểm cho não bộ không?
Tình trạng này hầu hết là thay đổi sinh lý lành tính tạm thời do thay đổi hormone, thiếu ngủ và căng thẳng tâm lý, không gây tổn hại đến cấu trúc não bộ.
Bà bầu có nên tự ý uống thuốc bổ não để cải thiện trí nhớ không?
Thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc bổ não khi chưa có chỉ định của bác sĩ sản khoa nhằm tránh các tác động tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi.
Tình trạng thiếu ngủ ảnh hưởng như thế nào đến trí nhớ của thai phụ?
Thiếu ngủ kéo dài làm cản trở quá trình lưu trữ thông tin của não, khiến tình trạng đãng trí, mất tập trung và mệt mỏi ở thai phụ trở nên nghiêm trọng hơn.
Khi nào tình trạng hay quên ở bà bầu cần được thăm khám y tế?
Thai phụ nên đi khám nếu chứng hay quên đi kèm rối loạn cảm xúc trầm trọng, lo âu quá mức, đau đầu liên tục hoặc mất phương hướng về không gian và thời gian.
