Những bệnh gì được bảo trợ xã hội và các chế độ hỗ trợ hiện nay

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Chính sách bảo trợ xã hội là điểm tựa an sinh quan trọng dành cho những người không may mắc các bệnh lý mạn tính, hiểm nghèo hoặc chịu di chứng nặng nề dẫn đến suy giảm sức khỏe trầm trọng. Việc nắm rõ nhóm bệnh nào thuộc diện được hỗ trợ giúp người bệnh và thân nhân chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý, tiếp cận kịp thời các quyền lợi trợ cấp và chăm sóc y tế thiết yếu.

Pháp luật hiện hành quy định việc trợ cấp xã hội không chỉ dựa đơn thuần vào tên gọi bệnh lý mà căn cứ chủ yếu vào mức độ suy giảm khả năng lao động, khả năng tự phục vụ và hoàn cảnh kinh tế gia đình. Do đó, người bệnh cần hiểu rõ các tiêu chí đánh giá để chủ động thực hiện thủ tục đăng ký đúng quy định.

Những bệnh được bảo trợ xã hội là gì?

Bảo trợ xã hội cho người mắc bệnh là chính sách nhân đạo của nhà nước nhằm hỗ trợ tài chính, y tế và đời sống cho những cá nhân bị suy giảm chức năng nghiêm trọng do bệnh tật hoặc thương tật. Khác với chế độ ốm đau thông thường của bảo hiểm xã hội vốn dựa trên quá trình đóng phí của người lao động, bảo trợ xã hội mang tính chất trợ giúp an sinh công cộng, dành cho các đối tượng yếu thế, người khuyết tật nặng, người mắc bệnh tâm thần phân liệt, người nhiễm bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh khó khăn hoặc không còn khả năng tự chăm sóc bản thân. Mức độ hỗ trợ bao gồm trợ cấp tiền mặt định kỳ, bảo hiểm y tế miễn phí và các dịch vụ can thiệp phục hồi chức năng chuyên biệt.

Nhóm bệnh lý tâm thần và rối loạn thần kinh mức độ nặng

Nhóm bệnh rối loạn tâm thần nặng là một trong những đối tượng điển hình được nhà nước ưu tiên áp dụng chính sách bảo trợ xã hội. Các bệnh lý thường gặp trong nhóm này gồm bệnh tâm thần phân liệt, rối loạn cảm xúc lưỡng cực mức độ nặng có loạn thần, động kinh kèm biến đổi nhân cách nặng, hoặc chứng sa sút trí tuệ trầm trọng khiến người bệnh mất hoàn toàn khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Khi người bệnh có những đợt bùng phát hoặc rơi vào trạng thái tâm thần mạn tính, họ không thể tự phục vụ sinh hoạt hàng ngày và có thể gây nguy hiểm cho chính mình hoặc những người xung quanh. Do đó, việc xác định mức độ khuyết tật tâm thần hoặc thần kinh là căn cứ quan trọng để địa phương xem xét hỗ trợ kinh phí chăm sóc và sinh hoạt thường xuyên cho người bệnh cùng gia đình.

Bệnh mạn tính và di chứng gây suy giảm vận động nghiêm trọng

Các bệnh lý thực thể gây tổn thương hệ vận động và cơ quan vận động nghiêm trọng cũng thuộc diện xem xét trợ cấp theo diện khuyết tật thể chất. Điển hình là tình trạng di chứng nặng sau tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não, tổn thương tủy sống dẫn đến liệt nửa người hoặc liệt tứ chi. Bên cạnh đó, các bệnh lý bẩm sinh hoặc mắc phải như bại não ở trẻ nhỏ, bệnh loạn dưỡng cơ tiến triển, thoái hóa khớp nặng gây biến dạng bất động, hoặc các bệnh xơ cứng rải rác làm mất hoàn toàn khả năng di chuyển và tự chăm sóc cá nhân cũng thuộc nhóm đối tượng được bảo trợ. Khi tình trạng bệnh khiến cá nhân phụ thuộc hoàn toàn vào người khác trong ăn uống, tắm giặt, di chuyển, hội đồng chuyên môn sẽ phân loại thành khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng để giải quyết chế độ.

Bệnh truyền nhiễm mạn tính và các bệnh hiểm nghèo đặc thù

Theo quy định hiện hành, người nhiễm HIV/AIDS giai đoạn cuối hoặc không còn khả năng lao động và thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo sẽ được nhận chế độ trợ giúp xã hội hàng tháng. Ngoài ra, một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mạn tính như bệnh phong đang trong giai đoạn điều trị nội trú hoặc có di chứng tàn tật nặng nề cũng được hưởng chế độ chăm sóc y tế và trợ cấp chuyên biệt. Đối với các bệnh hiểm nghèo khác như suy thận mạn giai đoạn cuối phải lọc máu chu kỳ, suy tim độ nặng hay ung thư giai đoạn tiến triển, pháp luật không quy định theo tên bệnh đơn thuần mà căn cứ vào tỷ lệ tổn thương cơ thể và mức độ suy giảm khả năng tự phục vụ để công nhận diện khuyết tật nặng, từ đó kích hoạt quyền lợi bảo trợ.

Các chế độ hỗ trợ y tế và an sinh xã hội người bệnh được hưởng

Khi được xác định đủ điều kiện vào diện bảo trợ xã hội, người bệnh sẽ được tiếp cận nhiều quyền lợi an sinh thiết thực nhằm giảm áp lực tài chính. Quyền lợi nền tảng nhất là khoản tiền trợ cấp xã hội hàng tháng được chi trả đều đặn qua bưu điện hoặc tài khoản ngân hàng. Quan trọng không kém là người bệnh được nhà nước cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí với mức quyền lợi chi trả cao, giúp chi trả phần lớn viện phí, thuốc men và vật tư y tế trong danh mục khi khám chữa bệnh đúng tuyến. Thêm vào đó, nếu người bệnh không có nơi nương tựa, họ có thể được tiếp nhận vào chăm sóc nuôi dưỡng tại các cơ sở bảo trợ xã hội công lập hoặc nhận hỗ trợ mai táng phí khi qua đời. Người trực tiếp nuôi dưỡng người bệnh nặng cũng có thể được nhận trợ cấp chăm sóc.

Quy trình và thủ tục đăng ký nhận bảo trợ xã hội

Để hưởng các chế độ bảo trợ, người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp cần nộp hồ sơ yêu cầu đến Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi đăng ký cư trú. Thành phần hồ sơ ban đầu gồm tờ khai thông tin cá nhân, tóm tắt bệnh án hoặc các giấy tờ chẩn đoán có giá trị pháp lý của bệnh viện chuyên khoa. Sau khi tiếp nhận, Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã sẽ tiến hành phỏng vấn, quan sát khả năng thực hiện sinh hoạt thường ngày của người bệnh hoặc giới thiệu người bệnh đến Hội đồng giám định y khoa trong các trường hợp khó đánh giá. Khi có kết luận chính thức về mức độ khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ ban hành quyết định trợ cấp và cấp giấy chứng nhận bảo trợ theo đúng quy định.

Lưu ý an toàn

Mọi hướng dẫn chính sách bảo trợ xã hội cần được đối chiếu trực tiếp với các văn bản pháp luật hiện hành và hướng dẫn cụ thể của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú. Tình trạng sức khỏe, khả năng vận động và mức độ khuyết tật của từng người bệnh cần được các bác sĩ và hội đồng chuyên môn y tế thăm khám, giám định khách quan. Người dân tuyệt đối không tự ý làm giả hồ sơ bệnh án hoặc chi trả chi phí bất hợp pháp để làm thủ tục.

Tóm tắt

Chính sách bảo trợ xã hội đóng vai trò như mạng lưới an sinh vững chắc, giúp người mắc bệnh hiểm nghèo hoặc khuyết tật vơi bớt gánh nặng kinh tế. Việc chủ động tìm hiểu danh mục bệnh lý cùng quy trình đăng ký tại địa phương sẽ tạo điều kiện tốt nhất để người bệnh tiếp cận đầy đủ quyền lợi y tế và các khoản hỗ trợ hợp pháp.