Những ai không nên uống trà hoa cúc và lưu ý an toàn khi dùng

Những ai không nên uống trà hoa cúc là gì?

Trà hoa cúc là thức uống thảo mộc được chế biến chủ yếu từ hoa cúc trắng hoặc cúc vàng khô. Trong thành phần của hoa cúc có chứa nhiều hợp chất thực vật quý như flavonoid, apigenin, tinh dầu bay hơi và axit phenolic. Những hoạt chất này có đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ kháng viêm nhẹ, giảm co thắt và đem lại tác dụng xoa dịu hệ thần kinh trung ương.

Mặc dù được ứng dụng rộng rãi trong ẩm thực và dưỡng sinh, các hoạt chất sinh học trong trà hoa cúc vẫn tác động trực tiếp lên hệ tim mạch, đường huyết, quá trình đông máu và trương lực cơ. Đối với người khỏe mạnh, các tác động này thường nhẹ nhàng và mang tính hỗ trợ. Ngược lại, ở những cá nhân có cơ địa nhạy cảm hoặc đang mắc bệnh mạn tính, những hoạt tính sinh học này có thể gây ra những rối loạn ngoài ý muốn nếu không được sử dụng đúng cách.

Người có cơ địa dị ứng phấn hoa và thực vật họ Cúc

Hoa cúc thuộc họ thực vật Asteraceae (họ Cúc), cùng nhóm với hoa cúc vạn thọ, hoa cúc đồng tiền, hoa bồ công anh và phấn hoa cỏ phấn hương. Những người từng có tiền sử dị ứng với các loại cây cỏ trong họ này có nguy cơ cao gặp phản ứng chéo khi uống trà hoa cúc.

Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện từ mức độ nhẹ như ngứa ngáy vùng miệng, phát ban da, nổi mề đay, viêm kết mạc mắt, nghẹt mũi cho đến các phản ứng toàn thân nghiêm trọng như co thắt phế quản hoặc phù nề đường thở. Những người đã biết bản thân có cơ địa dị ứng phấn hoa nặng hoặc hen phế quản kích ứng nên hết sức thận trọng và tránh dùng loại trà này.

Phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú

Phụ nữ mang thai là đối tượng cần đặc biệt lưu ý trước các loại thảo mộc tự nhiên. Một số hoạt chất chiết xuất từ hoa cúc có đặc tính kích thích nhẹ cơ trơn tử cung hoặc ảnh hưởng đến lưu thông tuần hoàn thai nhi nếu dùng với lượng lớn, làm tăng nguy cơ co bóp tử cung bất thường.

Đối với phụ nữ đang cho con bú, dữ liệu về việc các thành phần hoạt tính trong hoa cúc bài tiết qua sữa mẹ và mức độ an toàn đối với trẻ sơ sinh vẫn còn hạn chế. Do hệ tiêu hóa và chức năng gan thận của trẻ nhỏ còn non nớt, người mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ sản phụ khoa trước khi sử dụng trà hoa cúc đều đặn trong giai đoạn cho con bú.

Người dùng thuốc chống đông máu và người chuẩn bị phẫu thuật

Trong hoa cúc có chứa một lượng nhỏ hợp chất coumarin tự nhiên, chất này có khả năng làm chậm quá trình đông máu. Khi người bệnh đang điều trị bằng các thuốc chống đông máu như warfarin, heparin hoặc thuốc kháng kết tập tiểu cầu như aspirin, clopidogrel, việc uống trà hoa cúc thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, bầm tím dưới da hoặc xuất huyết tiêu hóa.

Ngoài ra, những người chuẩn bị trải qua phẫu thuật ngoại khoa, thủ thuật nha khoa can thiệp sâu cũng được khuyến cáo ngừng sử dụng trà hoa cúc trước thời điểm can thiệp ít nhất hai tuần. Điều này giúp kiểm soát nguy cơ mất máu và hạn chế tương tác ngoài ý muốn với thuốc gây mê trong quá trình phẫu thuật.

Người có huyết áp thấp hoặc đường huyết không ổn định

Hoa cúc có tác dụng giãn mạch ngoại vi và hỗ trợ hạ huyết áp nhẹ, rất hữu ích cho người tăng huyết áp nhưng lại bất lợi cho người vốn có huyết áp thấp. Uống trà hoa cúc đậm đặc khi đói hoặc khi cơ thể mệt mỏi có thể gây tụt huyết áp tư thế, dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, vã mồ hôi hoặc choáng váng.

Bên cạnh đó, trà hoa cúc có thể hỗ trợ điều hòa đường huyết ở mức độ nhất định. Do đó, người bệnh đái tháo đường đang dùng thuốc hạ đường huyết hoặc tiêm insulin cần theo dõi chỉ số đường huyết chặt chẽ nếu sử dụng trà, nhằm phòng ngừa tình trạng hạ đường huyết quá mức gây nguy hiểm.

Người mắc chứng tỳ vị hư hàn và rối loạn tiêu hóa kéo dài

Theo y học cổ truyền, hoa cúc có tính hàn, vị ngọt đắng nhẹ, quy vào các kinh phế và can, thích hợp để thanh nhiệt giải độc. Tuy nhiên, những người thuộc thể tỳ vị hư hàn thường xuyên có biểu hiện như bụng dạ yếu, sợ lạnh, dễ đau bụng sau khi ăn đồ mát, chân tay lạnh hoặc đi ngoài phân lỏng mạn tính không nên uống trà hoa cúc.

Việc dung nạp thêm tính hàn từ trà hoa cúc có thể khiến chức năng vận hóa của đường tiêu hóa suy giảm thêm. Hậu quả là người uống dễ gặp phải triệu chứng đầy hơi, trướng bụng, ậm ạch khó tiêu hoặc kích phát các đợt tiêu chảy cấp.

Lưu ý an toàn

Không nên uống trà hoa cúc khi bụng đang rỗng vì dễ gây cảm giác cồn cào ruột và hạ đường huyết tạm thời. Tránh lạm dụng trà hoa cúc để tự điều trị chứng mất ngủ kéo dài hoặc các bệnh lý mạn tính mà không có chỉ định y khoa. Khi đang sử dụng các loại thuốc điều trị như thuốc an thần, thuốc chống đông máu hoặc thuốc tim mạch, người bệnh cần trao đổi rõ với bác sĩ điều trị để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Tóm tắt

Trà hoa cúc là thức uống thảo mộc lành tính với đa số người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng không phải lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Việc nhận biết các nhóm đối tượng nhạy cảm giúp phòng tránh tác dụng phụ và tương tác bất lợi. Khi có bệnh lý nền mạn tính hoặc đang dùng thuốc đặc trị, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi đưa thảo mộc này vào chế độ sinh hoạt hằng ngày.