Những ai không nên uống trà dây và tác hại khi dùng sai cách
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trà dây hay chè dây là vị thuốc nam phổ biến được nhiều người tìm kiếm để hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng và trào ngược dạ dày thực quản. Mặc dù đem lại nhiều lợi ích cho đường tiêu hóa nhờ chứa hàm lượng flavonoid và tanin dồi dào, loại thảo mộc này không hoàn toàn vô hại đối với mọi thể trạng.\n\nNhiều người vì xem trà dây là thức uống thảo mộc thông thường nên sử dụng tùy tiện, uống quá đậm đặc hoặc dùng thay thế nước uống hằng ngày. Việc sử dụng sai cách không chỉ làm giảm hiệu quả hỗ trợ mà còn có thể gây ra nhiều phản ứng không mong muốn như hạ huyết áp, cồn cào ruột và rối loạn tiêu hóa.
Những ai không nên uống trà dây là gì?
Chè dây có tên khoa học là Ampelopsis cantoniensis, một loại cây dây leo thuộc họ Nho phân bố nhiều ở các vùng đồi núi phía Bắc nước ta. Trong y học cổ truyền và dược liệu học, lá và cành non của chè dây được thu hái, ủ lên men tự nhiên tạo lớp phấn trắng đặc trưng rồi sấy khô làm trà uống. Thành phần hóa học chính của chè dây gồm có myricetin, dihydromyricetin và các hợp chất polyphenol có tính chất chống oxy hóa, kháng khuẩn và giảm tiết acid dạ dày.\n\nNhờ những đặc tính này, chè dây thường được dùng để hỗ trợ làm lành các vết trợt niêm mạc, ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori và giảm cảm giác ợ chua, nóng rát thượng vị. Dù vậy, chè dây vẫn là một dược liệu có tác động dược lý lên hệ tuần hoàn và cơ quan tiêu hóa, do đó việc hiểu rõ chỉ định và giới hạn an toàn khi sử dụng là điều hết sức cần thiết.
Những nhóm đối tượng không nên uống hoặc cần thận trọng với trà dây
Dù được đánh giá là thảo dược lành tính, trà dây có dược tính nhất định nên một số nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý hoặc tránh sử dụng. Nhóm đầu tiên là người có tiền sử huyết áp thấp, bởi chè dây có xu hướng làm hạ huyết áp nhẹ, dễ khiến người bệnh hoa mắt, chóng mặt và vã mồ hôi. Nhóm thứ hai là phụ nữ đang mang thai và phụ nữ đang cho con bú, do chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh độ an toàn của các hoạt chất đối với sự phát triển của thai nhi và trẻ nhỏ.\n\nNgoài ra, trẻ em dưới 5 tuổi với hệ tiêu hóa và chức năng gan thận chưa hoàn thiện cũng không nên dùng nước chè dây thay nước lọc. Những người có cơ địa dễ dị ứng với các loại thảo mộc họ nho hoặc đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính cũng cần tham vấn bác sĩ để tránh nguy cơ tương tác làm giảm hiệu lực thuốc.
Tác hại đối với sức khỏe khi sử dụng chè dây sai cách
Nhiều người có thói quen hãm chè dây thật đặc hoặc uống thay hoàn toàn nước lọc hằng ngày với mong muốn nhanh khỏi bệnh dạ dày. Tuy nhiên, việc dung nạp quá nhiều tanin và flavonoid cô đặc từ chè dây có thể gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa, dẫn đến hiện tượng đầy bụng, táo bón hoặc cồn cào khó chịu.\n\nUống trà dây quá liều lượng còn có thể gây hiện tượng say trà với các biểu hiện bồn chồn, tim đập nhanh nhẹ và run tay chân. Nếu dùng trà dây thay thế thuốc chữa bệnh mà bỏ qua phác đồ điều trị của bác sĩ, ổ viêm loét dạ dày tá tràng có nguy cơ tiến triển nặng hơn, dẫn tới các biến chứng xuất huyết tiêu hóa hoặc thủng dạ dày rất nguy hiểm.
Những thói quen uống trà dây sai lầm cần loại bỏ
Một sai lầm rất phổ biến là uống trà dây vào sáng sớm khi bụng còn rỗng. Khi dạ dày chưa có thức ăn, các hoạt chất trong chè dây dễ làm tăng co bóp cơ trơn và kích ứng niêm mạc, gây xót ruột và buồn nôn. Thời điểm thích hợp nhất để uống trà dây là sau bữa ăn khoảng 30 đến 60 phút, khi thức ăn đã bắt đầu được tiêu hóa một phần.\n\nBên cạnh đó, thói quen đun lại nước chè dây đã để qua đêm hoặc để ngoài môi trường quá 8 tiếng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Nước trà để lâu dễ bị vi khuẩn xâm nhập, nấm mốc phát triển và các polyphenol bị biến tính, dễ gây tiêu chảy, đau bụng và ngộ độc tiêu hóa cấp tính. Người dùng chỉ nên pha lượng vừa đủ uống trong ngày và bảo quản trong bình giữ nhiệt sạch.
Lưu ý an toàn
Thông tin về chè dây chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Trà dây không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh dạ dày. Người bệnh đang điều trị bệnh lý tim mạch, huyết áp hoặc tiểu đường cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng chung chè dây với các thuốc kê đơn để phòng ngừa nguy cơ tương tác thuốc.
Tóm tắt
Trà dây là một thảo dược tự nhiên lành tính nếu được dùng chừng mực và đúng cách, nhưng không phải là lựa chọn an toàn cho tất cả mọi người. Việc nhận biết cơ địa cá nhân, tránh uống quá đặc hoặc uống khi đói giúp người dùng hạn chế tối đa các phản ứng phụ bất lợi. Người có bệnh lý nền về huyết áp hoặc dạ dày nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi đưa chè dây vào thói quen uống hằng ngày.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị huyết áp thấp có nên uống trà dây không?
Người huyết áp thấp không nên uống trà dây thường xuyên hoặc uống quá đặc vì thảo mộc này có hoạt tính làm giãn mạch nhẹ, dễ dẫn đến tụt huyết áp tư thế, gây chóng mặt và mệt mỏi.
Phụ nữ mang thai có dùng được chè dây không?
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng chè dây do hiện chưa có đủ dữ liệu lâm sàng chứng minh tính an toàn tuyệt đối của các hoạt chất thảo dược đối với thai nhi.
Uống chè dây vào lúc đói có gây hại gì không?
Không nên uống trà dây khi bụng đói vì lượng tanin và hoạt chất trong trà có thể kích thích niêm mạc dạ dày, gây cồn cào, xót ruột, buồn nôn hoặc cảm giác say trà khó chịu.
Nước trà dây để qua đêm có uống tiếp được không?
Trà dây để qua đêm rất dễ bị oxy hóa hoạt chất, biến chất và nhiễm vi khuẩn từ môi trường xung quanh, uống vào có thể gây rối loạn tiêu hóa và đau bụng.
Trà dây có chữa khỏi hoàn toàn vi khuẩn HP dạ dày không?
Trà dây chỉ mang tính chất hỗ trợ làm dịu triệu chứng tiêu hóa, không thể thay thế phác đồ kháng sinh và thuốc ức chế tiết acid do bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa chỉ định.
