Những ai không nên ăn cao ngựa? Lưu ý để sử dụng

Những ai không nên ăn cao ngựa là gì?

Cao xương ngựa là sản phẩm thu được từ quá trình nấu cô đặc xương ngựa trong nhiều ngày, tạo thành dạng bánh dẻo đặc quánh chứa nhiều dưỡng chất giá trị. Thành phần chủ yếu của cao ngựa bao gồm keratin, gelatin, canxi phosphat, collagen cùng hệ thống các axit amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được. Nhờ đặc tính giàu đạm và khoáng chất, cao ngựa thường được dùng với mục đích bồi dưỡng cơ thể suy nhược, hỗ trợ người mới ốm dậy hoặc giảm cảm giác mỏi mệt ở người cao tuổi.

Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học dinh dưỡng, cao ngựa là một dạng protein cô đặc cao độ. Cơ thể người cần tiêu tốn năng lượng và huy động nhiều enzyme chuyển hóa từ dạ dày, gan và thận để phân cắt, hấp thu và đào thải các sản phẩm phụ của nguồn đạm này. Khi chức năng các cơ quan nội tạng suy yếu hoặc có sẵn bệnh lý nền, việc dung nạp protein đậm đặc sẽ tạo ra gánh nặng chuyển hóa rất lớn, biến thực phẩm bổ dưỡng thành nguy cơ gây hại cho sức khỏe.

Người mắc bệnh gút và tăng axit uric máu

Người mắc bệnh gút hoặc có tình trạng tăng axit uric máu là đối tượng hàng đầu cần tránh dùng cao xương ngựa. Chế phẩm này bản chất được nấu từ xương động vật, chứa hàm lượng protein và gốc purin rất cao. Khi đi vào cơ thể, purin chuyển hóa thành axit uric, làm nồng độ chất này trong máu tăng vọt. Sự tích tụ tinh thể urat tại các khớp xương sẽ châm ngòi cho các đợt viêm khớp gút cấp tính, gây sưng tấy dữ dội và đau nhức nghiêm trọng. Bên cạnh đó, những người có tiền sử sỏi thận urat cũng có nguy cơ tái phát hoặc làm tăng kích thước sỏi nếu sử dụng các loại cao đạm cô đặc như cao ngựa. Do đó, người có rối loạn chuyển hóa axit uric cần kiêng tuyệt đối sản phẩm này để bảo vệ khớp và hệ tiết niệu.

Bệnh nhân suy thận mạn và suy giảm chức năng gan

Người suy giảm chức năng thận, viêm cầu thận hoặc suy thận mạn tính ở các giai đoạn cần kiểm soát chặt chẽ lượng đạm nạp vào mỗi ngày. Khi sử dụng cao xương ngựa, quá trình thoái hóa protein tạo ra một lượng lớn ure, creatinin và các sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ. Thận bị tổn thương sẽ không đủ khả năng lọc và đào thải các độc chất này ra ngoài qua nước tiểu, dẫn đến ứ đọng chất thải trong máu và làm suy giảm chức năng thận nhanh chóng hơn. Tương tự, người bị suy giảm chức năng gan, xơ gan hoặc viêm gan mạn tính cũng gặp khó khăn trong việc chuyển hóa axit amin từ cao đạm. Tình trạng quá tải này dễ gây hội chứng não gan hoặc làm nặng thêm các triệu chứng suy tế bào gan nguy hiểm.

Người bị bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch và tăng huyết áp

Những người mắc bệnh tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc rối loạn lipid máu cần đặc biệt cẩn trọng với cao xương ngựa. Chế phẩm từ xương động vật nấu cô đặc thường đi kèm lượng chất béo bão hòa và cholesterol tự nhiên nhất định. Việc dung nạp thêm lipid động vật có thể làm gia tăng mỡ máu xấu, đẩy nhanh quá trình hình thành mảng xơ vữa trong lòng mạch, làm hẹp lòng mạch và cản trở lưu thông máu. Đối với người huyết áp cao, việc bồi bổ không đúng cách dễ gây áp lực lên hệ tuần hoàn, dẫn tới hiện tượng bốc hỏa, tăng nhịp tim và khiến huyết áp dao động bất thường, làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não. Do đó, nhóm đối tượng tim mạch cần kiểm soát dinh dưỡng thay vì tìm đến các loại cao bổ dưỡng.

Người có bệnh lý đường tiêu hóa, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai

Người có hệ tiêu hóa yếu, thường xuyên bị viêm đại tràng co thắt, hội chứng ruột kích thích, tiêu chảy kéo dài hoặc viêm loét dạ dày tá tràng không thích hợp để sử dụng cao ngựa. Cao xương động vật chứa lượng lớn gelatin, collagen cô đặc và chuỗi peptide phức tạp đòi hỏi dịch vị dạ dày, men tụy và mật phải tiết ra đủ nhiều để phân giải. Khi đường ruột đang bị tổn thương hoặc men tiêu hóa suy giảm, lượng đạm này dễ lên men bất thường và ứ trệ trong lòng ruột, gây ra chướng bụng, ợ hơi, buồn nôn hoặc tiêu chảy. Ngoài ra, trẻ em dưới sáu tuổi và phụ nữ mang thai cũng không nên tùy tiện sử dụng, bởi hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện còn thai phụ rất nhạy cảm với các rối loạn hấp thu dinh dưỡng.

Nguyên tắc sử dụng cao xương ngựa an toàn cho sức khỏe

Để sử dụng cao ngựa một cách an toàn, người dùng cần có sự tư vấn từ bác sĩ y học cổ truyền hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt đầu. Tuyệt đối không tự ý dùng liều lượng quá cao với suy nghĩ bồi bổ càng nhiều càng tốt. Không nên ngâm cao ngựa với rượu mạnh để dùng hàng ngày vì cồn kết hợp chất đạm cô đặc rất dễ gây độc cho gan. Khi dùng cao, nên kết hợp chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây và uống đủ nước lọc để hỗ trợ cơ thể đào thải các chất cặn bã chuyển hóa. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu khác lạ nào như nổi mẩn ngứa, nóng trong người, đau tức hạ sườn, khó tiêu kéo dài hoặc đau khớp, cần dừng sử dụng ngay và đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Lưu ý an toàn

Cao xương ngựa chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, hoàn toàn không phải thuốc chữa bệnh và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa. Người tiêu dùng cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đã qua kiểm định vệ sinh an toàn thực phẩm để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc hóa chất bảo quản độc hại. Khi đang dùng thuốc điều trị các bệnh mạn tính, người bệnh nhất thiết phải hỏi ý kiến bác sĩ điều trị trước khi dùng thêm bất kỳ loại cao động vật nào nhằm tránh tương tác bất lợi.

Tóm tắt

Cao xương ngựa có thể cung cấp đạm và khoáng chất nhưng không phải thực phẩm bồi bổ phù hợp cho mọi người. Nhóm người mắc bệnh gút, suy thận, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh lý tiêu hóa cần hết sức thận trọng. Việc tìm hiểu rõ tình trạng sức khỏe và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp phòng ngừa nguy cơ quá tải chuyển hóa, đảm bảo an toàn tối đa cho cơ thể.