Những ai được tiêm vắc xin Covid-19 ở Việt Nam và lưu ý

Đối tượng tiêm vắc xin covid 19 là gì?

Vắc xin phòng Covid-19 là chế phẩm sinh học được thiết kế nhằm kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu chống lại virus SARS-CoV-2. Tại Việt Nam, chủ trương tiêm chủng mở rộng hướng tới bao phủ toàn diện cho nhiều lứa tuổi và tầng lớp nhân dân, từ người trưởng thành khỏe mạnh đến các nhóm có nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh nền mạn tính và trẻ em.

Việc phân loại đối tượng tiêm chủng dựa trên đánh giá khoa học về lợi ích phòng bệnh, nguy cơ phơi nhiễm và mức độ an toàn của từng loại vắc xin đã được cấp phép. Thông qua các buổi khám sàng lọc cẩn thận tại trạm y tế hoặc bệnh viện, nhân viên y tế sẽ xác định cụ thể tình trạng sức khỏe của từng cá nhân để đưa ra chỉ định tiêm chủng phù hợp, đảm bảo an toàn tính mạng và hiệu quả miễn dịch lâu dài cho người được tiêm.

Nhóm người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên

Các văn bản chuyên môn của ngành y tế xác định người từ 18 tuổi trở lên là nhóm đối tượng cơ bản trong các chiến dịch tiêm chủng phòng bệnh Covid-19. Trong nhóm này, các đối tượng được khuyến khích tiếp cận sớm bao gồm người cao tuổi từ 50 tuổi trở lên, người làm việc tại tuyến đầu phòng chống dịch, nhân viên y tế, người lao động tại các khu công nghiệp và những người thường xuyên tiếp xúc với cộng đồng.

Việc tiêm đủ các mũi cơ bản và mũi nhắc lại giúp người trưởng thành thiết lập hàng rào miễn dịch vững chắc. Điều này không chỉ bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ diễn tiến nặng, giảm tỷ lệ phải nhập viện chăm sóc tích cực mà còn góp phần ngăn ngừa sự lây lan của virus sang các đối tượng dễ bị tổn thương xung quanh.

Nhóm trẻ em và thanh thiếu niên

Trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi đi học là nhóm đối tượng được mở rộng tiêm chủng theo lộ trình an toàn của cơ quan y tế. Trẻ từ 12 đến dưới 18 tuổi và trẻ từ 5 đến dưới 12 tuổi được tiếp cận các loại vắc xin đã được kiểm định và cấp phép sử dụng riêng cho lứa tuổi của mình.

Trước khi tiêm cho trẻ, phụ huynh hoặc người giám hộ cần cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử bệnh lý, dị ứng và tình trạng dùng thuốc gần đây của trẻ cho nhân viên y tế. Quá trình tiêm chủng cho trẻ thường được tổ chức tại trường học hoặc trạm y tế xã phường, có sự giám sát chặt chẽ của cán bộ y tế và gia đình để kịp thời phát hiện, xử trí các phản ứng bất thường nếu có.

Người có bệnh lý nền và suy giảm miễn dịch

Người mắc các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận mạn tính là nhóm đối tượng có nguy cơ chuyển nặng rất cao khi nhiễm virus SARS-CoV-2. Do đó, việc tiêm phòng vắc xin cho nhóm đối tượng này là rất cần thiết và được ưu tiên.

Tuy nhiên, người bệnh mạn tính chỉ được chỉ định tiêm chủng khi tình trạng bệnh lý đang ở giai đoạn ổn định, các chỉ số lâm sàng như huyết áp và nhịp tim được kiểm soát tốt. Những trường hợp này thường được khuyến cáo thực hiện tiêm chủng tại các bệnh viện hoặc cơ sở y tế đa khoa có sẵn trang thiết bị cấp cứu hồi sức nhằm đảm bảo xử trí nhanh chóng nếu xuất hiện tình huống khẩn cấp.

Tiêu chuẩn khám sàng lọc và phân loại đối tượng trước tiêm

Khám sàng lọc là bước bắt buộc trước khi tiêm chủng để phân loại đối tượng đủ điều kiện, đối tượng cần thận trọng hoặc đối tượng phải hoãn tiêm. Cán bộ y tế sẽ tiến hành đo dấu hiệu sinh tồn, kiểm tra huyết áp, thân nhiệt, nhịp thở và khai thác kỹ tiền sử phản ứng sau những lần tiêm chủng trước.

Các trường hợp đang có tình trạng nhiễm trùng cấp tính, sốt cao, huyết áp dao động mạnh hoặc bệnh lý mạn tính đang trong đợt cấp sẽ được chỉ định tạm hoãn tiêm để tiếp tục điều trị ổn định. Ngược lại, người có tiền sử phản vệ nghiêm trọng với thành phần của vắc xin sẽ thuộc diện chống chỉ định tuyệt đối theo kết luận của bác sĩ chuyên khoa.

Lưu ý an toàn

Người đi tiêm chủng cần tuân thủ việc ở lại điểm tiêm ít nhất ba mươi phút để nhân viên y tế theo dõi các phản ứng sớm. Khi về nhà, người được tiêm cần tiếp tục tự theo dõi các dấu hiệu toàn thân. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như khó thở, tức ngực, phát ban nhanh, chóng mặt nghiêm trọng hoặc sốt cao không hạ, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời. Không tự ý dùng thuốc điều trị khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Tóm tắt

Tiêm chủng vắc xin Covid-19 là biện pháp y tế dự phòng quan trọng giúp kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc nắm rõ nhóm đối tượng chỉ định, theo dõi sát phản ứng sau tiêm và tuân thủ đánh giá sàng lọc của cán bộ y tế sẽ đảm bảo quá trình tiêm chủng diễn ra an toàn, hiệu quả. Người dân nên chủ động cập nhật các hướng dẫn tiêm chủng mới nhất từ cơ quan y tế địa phương.