Nhóm người có nguy cơ cao diễn tiến nặng khi nhiễm virus corona

Nhóm nguy cơ cao khi nhiễm virus corona là gì?

Nguy cơ tiến triển nặng khi nhiễm virus corona được hiểu là khả năng người bệnh xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng cần phải nhập viện điều trị hỗ trợ hô hấp hoặc can thiệp y tế chuyên sâu. Mức độ nghiêm trọng của bệnh thường liên quan chặt chẽ đến sự suy giảm của hệ thống phòng vệ miễn dịch hoặc sự hiện diện của các tổn thương cơ quan có sẵn.

Khi virus xâm nhập vào niêm mạc đường thở, hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ kích hoạt phản ứng để khống chế mầm bệnh. Tuy nhiên, ở những cơ thể suy yếu hoặc có tổn thương mạch máu từ trước, phản ứng viêm có thể trở nên rối loạn, dẫn đến tổn thương mô lan rộng ở phổi, tim, thận và hệ thống đông máu. Do đó, việc nắm rõ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương giúp gia đình và nhân viên y tế chủ động có biện pháp phòng ngừa và giám sát phù hợp.

Người cao tuổi và sự suy giảm hệ miễn dịch tự nhiên

Tuổi tác là yếu tố nguy cơ đơn lẻ quan trọng nhất đối với mức độ nghiêm trọng khi mắc virus corona. Quá trình lão hóa tự nhiên dẫn đến hiện tượng suy giảm miễn dịch sinh lý, khiến cơ thể người lớn tuổi phản ứng chậm hơn và kém hiệu quả hơn trong việc nhận diện cũng như loại bỏ các tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp.

Bên cạnh đó, người cao tuổi thường có lớp niêm mạc phế quản mỏng hơn, phản xạ ho tống đờm suy giảm và độ đàn hồi của nhu mô phổi giảm đi rõ rệt. Khi nhiễm virus corona, các tổn thương tại phổi dễ lan rộng và kéo dài, làm gia tăng khả năng phải nhập viện để hỗ trợ hô hấp. Đáng chú ý, các biểu hiện lâm sàng ở người lớn tuổi đôi khi không rầm rộ như sốt cao mà chỉ thể hiện qua tình trạng mệt lả, giảm nhận thức, lú lẫn hoặc bỏ ăn, khiến việc nhận biết bệnh dễ bị chậm trễ.

Người mắc các bệnh lý nền mạn tính kéo dài

Những người đang sống chung với các bệnh lý mạn tính có nguy cơ tiến triển nặng hơn rõ rệt khi nhiễm virus corona. Các bệnh lý tim mạch như tăng huyết áp mạn tính, suy tim, bệnh mạch vành hoặc tai biến mạch máu não khiến hệ tuần hoàn luôn trong trạng thái quá tải, dễ dẫn đến suy sụp huyết động khi cơ thể phản ứng với tình trạng nhiễm trùng cấp.

Bệnh đái tháo đường cũng là một yếu tố nguy cơ điển hình do tình trạng tăng đường huyết mạn tính làm suy yếu chức năng bạch cầu và tổn thương hệ thống vi mạch. Ngoài ra, người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản dai dẳng, bệnh thận mạn tính hoặc bệnh gan mạn tính đều có mức dự trữ chức năng cơ quan suy giảm, dẫn đến khả năng bù trừ kém khi phổi bị virus corona tấn công và gây suy giảm oxy máu.

Người có tình trạng suy giảm hệ thống miễn dịch

Hệ thống miễn dịch suy yếu là rào cản lớn khiến cơ thể không thể tự kiểm soát sự nhân lên của virus corona trong giai đoạn sớm. Nhóm này bao gồm những người đang tiếp nhận hóa trị hoặc xạ trị ung thư, đặc biệt là các bệnh ác tính về máu, hoặc những người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch chống thải ghép sau khi ghép tạng và ghép tế bào gốc.

Người mắc các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống đang điều trị bằng corticoid kéo dài hoặc các liệu pháp sinh học cũng thuộc diện nguy cơ cao. Thêm vào đó, người nhiễm HIV ở giai đoạn tiến triển có số lượng tế bào lympho T CD4 thấp cũng gặp nhiều trở ngại trong việc phục hồi. Ở những đối tượng này, thời gian đào thải virus thường kéo dài hơn và nguy cơ bội nhiễm thêm vi khuẩn hoặc nấm thứ phát tăng lên rõ rệt.

Phụ nữ mang thai và người thừa cân béo phì

Phụ nữ mang thai trải qua nhiều biến đổi về mặt giải phẫu và sinh lý, bao gồm dung tích lồng ngực giảm do cơ hoành bị đẩy lên cao và hệ thống miễn dịch được điều chỉnh tự nhiên để dung nạp thai nhi. Khi nhiễm virus corona, phụ nữ trong thai kỳ có nguy cơ cao hơn phải can thiệp điều trị tích cực và đối mặt với các nguy cơ sản khoa như sinh non hoặc tăng huyết áp thai kỳ so với người không mang thai cùng lứa tuổi.

Song song đó, người có chỉ số khối cơ thể ở mức thừa cân hoặc béo phì nặng cũng là nhóm đối tượng dễ diễn tiến nặng. Lượng mô mỡ dư thừa ở vùng ngực và bụng gây cản trở cử động hô hấp, làm giảm thể tích phổi dự trữ. Đồng thời, mô mỡ ở người béo phì thường duy trì trạng thái viêm nhẹ mạn tính, khiến phản ứng viêm toàn thân dễ bùng phát dữ dội và gia tăng rủi ro hình thành huyết khối khi nhiễm virus.

Nguyên tắc theo dõi và chăm sóc sức khỏe cho đối tượng nguy cơ

Đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, việc chủ động theo dõi các chỉ số sinh hiệu tại nhà khi nghi ngờ hoặc xác định nhiễm virus corona là điều hết sức cần thiết. Các thành viên trong gia đình cần trang bị nhiệt kế và thiết bị đo nồng độ bão hòa oxy trong máu qua đầu ngón tay SpO2 để kiểm tra định kỳ mỗi ngày theo đúng hướng dẫn y tế.

Người bệnh cần tiếp tục sử dụng đầy đủ các thuốc điều trị bệnh mạn tính sẵn có theo đơn của bác sĩ chuyên khoa, không được tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều lượng. Chế độ ăn uống cần đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước ấm và duy trì nghỉ ngơi tại không gian thông thoáng. Việc giữ liên lạc thường xuyên với nhân viên y tế địa phương giúp người bệnh được tư vấn kịp thời và tiếp cận cơ sở điều trị nhanh chóng khi có dấu hiệu bất thường.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người thuộc nhóm nguy cơ cao tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc chống viêm nhóm corticoid khi chưa có chỉ định y tế. Nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như khó thở, đau tức ngực liên tục, tím tái môi đầu chi hoặc chỉ số SpO2 giảm dưới mức an toàn, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Nhận biết rõ các nhóm người có nguy cơ cao khi nhiễm virus corona là bước quan trọng để xây dựng kế hoạch bảo vệ sức khỏe chu đáo cho bản thân và gia đình. Việc tiêm chủng đầy đủ, kiểm soát tốt các bệnh nền mạn tính và tuân thủ các hướng dẫn phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu tối đa rủi ro biến chứng nguy hiểm do virus gây ra.