Nhổ răng khôn: Quy trình thực hiện, các phương pháp và lưu ý quan trọng

Nhổ răng khôn là gì?

Răng khôn mọc ở vị trí trong cùng của cung hàm, nơi bàn chải và chỉ nha khoa rất khó tiếp cận để vệ sinh sạch sẽ mỗi ngày. Khi răng khôn không thể trồi lên hoàn toàn do thiếu chỗ hoặc vướng nướu, các mảng bám thức ăn và vi khuẩn sẽ nhanh chóng tích tụ tại túi lợi quanh thân răng, gây ra các đợt sưng đau tái phát nhiều lần. Ngoài ra, áp lực từ những chiếc răng khôn mọc nghiêng có thể làm hỏng cấu trúc chân răng kế cận, gây xô lệch cả hàm răng hoặc phát triển thành nang thân răng âm thầm phá hủy xương hàm.

Tiểu phẫu nhổ răng khôn là thủ thuật nha khoa nhằm bộc lộ, chia cắt nếu cần và lấy trọn vẹn thân, chân răng ra khỏi huyệt ổ răng. Mức độ can thiệp từ đơn giản đến phức tạp tùy thuộc vào độ nghiêng, hình thái chân răng cong hay thẳng, độ sâu trong xương hàm và khoảng cách tương quan tới ống thần kinh hàm dưới hoặc xoang hàm trên.

Trường hợp cần nhổ và trường hợp có thể bảo tồn răng khôn

Bác sĩ nha khoa thường chỉ định nhổ răng khôn khi răng mọc lệch đâm vào răng số bảy, mọc ngầm gây đau nhức tái diễn, tạo túi mủ hoặc gây viêm lợi trùm nhiễm trùng lặp đi lặp lại. Việc loại bỏ răng cũng được khuyến cáo khi giữa răng khôn và răng bên cạnh có khe giắt thức ăn khó vệ sinh làm sâu cả hai răng, hoặc khi răng khôn có biến chứng nang thân răng, tiêu xương ổ răng. Ngoài ra, nhổ răng số tám còn được thực hiện để tạo khoảng trống thuận lợi trong kế hoạch chỉnh nha niềng răng.

Ngược lại, không phải mọi chiếc răng khôn đều cần nhổ bỏ. Răng khôn có thể được giữ lại nếu mọc thẳng hàng hoàn toàn, khớp tốt với răng đối diện, mô nướu bao quanh khỏe mạnh và người bệnh có thể dùng chỉ nha khoa, bàn chải làm sạch dễ dàng. Các trường hợp người bệnh mắc bệnh lý toàn thân mạn tính chưa kiểm soát tốt như rối loạn đông máu, tim mạch nặng hoặc phụ nữ đang mang thai thường được hoãn can thiệp cho đến khi các điều kiện sức khỏe ổn định.

Các phương pháp nhổ răng khôn phổ biến hiện nay

Hiện nay trong nha khoa có hai phương pháp can thiệp phổ biến đối với răng khôn là nhổ răng bằng dụng cụ cơ học truyền thống và nhổ răng bằng công nghệ sóng siêu âm cao tần. Phương pháp truyền thống sử dụng kìm, bẩy chuyên dụng kết hợp tay khoan mở xương để tác động lực cơ học bộc lộ và lấy răng ra ngoài. Phương pháp này có chi phí vừa phải, áp dụng rộng rãi cho nhiều mức độ răng nhưng có thể tạo cảm giác rung lắc lên xương hàm khiến người bệnh căng thẳng.

Phương pháp nhổ răng bằng máy siêu âm sử dụng các bước sóng rung chọn lọc tác động nhẹ nhàng làm đứt các dây chằng quanh răng mà hạn chế tối đa sang chấn tới mô mềm và xương ổ răng xung quanh. Nhờ tác động vi thể êm ái, công nghệ siêu âm giúp giảm thiểu chảy máu trong lúc phẫu thuật, giảm cảm giác sưng đau sau can thiệp và rút ngắn thời gian liền thương. Tùy thuộc vào hình thái chân răng trên phim chụp X-quang, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp và an toàn nhất.

Quy trình các bước nhổ răng khôn chuẩn y khoa

Quy trình nhổ răng khôn an toàn tại cơ sở chuyên khoa Răng Hàm Mặt luôn tuân thủ các bước nghiêm ngặt. Ban đầu, bác sĩ tiến hành khám tổng quát khoang miệng, khai thác tiền sử bệnh toàn thân và chỉ định chụp phim X-quang toàn cảnh hoặc phim cắt lớp CT hình nón để khảo sát hình thể chân răng cùng khoảng cách tới dây thần kinh hàm dưới. Sau khi đánh giá người bệnh đủ điều kiện phẫu thuật, khoang miệng được sát khuẩn sạch sẽ và bác sĩ tiến hành gây tê tại chỗ để loại bỏ hoàn toàn cảm giác đau.

Khi thuốc tê phát huy tác dụng tối đa, bác sĩ sẽ rạch mở vạt lợi nếu răng mọc ngầm, bộc lộ thân răng, chia cắt thân và chân răng nếu cần thiết rồi dùng dụng cụ chuyên dụng nhẹ nhàng nhấc răng ra khỏi huyệt ổ răng. Sau đó, ổ răng được nạo sạch mô hạt viêm nhiễm, bơm rửa cẩn thận bằng dung dịch sát khuẩn, đặt màng collagen hoặc vật liệu cầm máu và khâu đóng vạt nướu. Người bệnh được cắn chặt gạc vô khuẩn tại chỗ trong ba mươi đến bốn mươi lăm phút trước khi được kiểm tra lại vết mổ và ra về.

Hướng dẫn chăm sóc và dinh dưỡng sau tiểu phẫu

Chế độ chăm sóc trong những ngày đầu sau nhổ răng quyết định trực tiếp tới tốc độ lành thương và hạn chế biến chứng. Ngay sau phẫu thuật, người bệnh cần cắn chặt gạc cầm máu, nuốt nước bọt bình thường, tuyệt đối không khạc nhổ liên tục hoặc dùng tay, tăm chạm vào miệng vết thương. Trong hai mươi tư giờ đầu, việc chườm lạnh ngắt quãng bên ngoài má tại vị trí nhổ giúp co mạch máu và giảm sưng nề rõ rệt; từ ngày thứ hai trở đi có thể chườm ấm để kích thích tuần hoàn tan máu bầm.

Về dinh dưỡng, nên ưu tiên các món mềm, lỏng, nguội như cháo loãng, súp dinh dưỡng, sữa và sữa chua nhằm tránh cọ xát vào vết mổ. Tránh ăn thực phẩm quá nóng, cay, cứng, giòn hoặc chứa hạt nhỏ dễ lọt vào ổ răng. Không uống nước bằng ống hút vì lực hút tạo áp lực âm trong miệng rất dễ làm bật cục máu đông bảo vệ. Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng ở các vùng răng khác và tránh chải trực tiếp vào khu vực vừa phẫu thuật trong những ngày đầu.

Lưu ý an toàn

Mỗi người có cấu trúc xương hàm, hướng mọc răng và thể trạng sức khỏe khác nhau, do đó quyết định nhổ răng khôn cần được bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt trực tiếp thăm khám và chỉ định. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hoặc áp dụng các mẹo dân gian đắp thuốc chưa qua kiểm chứng vào vết thương. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu ồ ạt không cầm sau nhiều giờ cắn gạc, đau nhức tăng nặng không thuyên giảm khi dùng thuốc, sốt cao hoặc tê bì kéo dài vùng môi cằm, cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Nhổ răng khôn là thủ thuật nha khoa an toàn và phổ biến khi được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên khoa với quy trình vô khuẩn nghiêm ngặt. Việc phát hiện sớm các bất thường của răng số tám và can thiệp đúng thời điểm giúp bảo vệ toàn diện sức khỏe cung hàm, phòng ngừa tổn thương răng lân cận và loại bỏ triệt để các cơn đau nhức kéo dài.