Nhiễm trùng đường ruột uống thuốc gì và các lưu ý an toàn khi điều trị

Nhiễm trùng đường ruột uống thuốc gì?

Nhiễm trùng đường ruột hay còn gọi là viêm dạ dày ruột cấp tính, xảy ra khi các vi sinh vật gây hại như Salmonella, Escherichia coli, Rotavirus hay giun sán xâm nhập vào cơ thể qua thực phẩm hoặc nước uống ô nhiễm. Nhận biết và xử trí đúng cách trong những ngày đầu đóng vai trò rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Mục tiêu chính trong việc dùng thuốc khi bị nhiễm trùng đường ruột không phải là cầm tiêu chảy ngay lập tức, mà là bù lại lượng nước và chất điện giải đã mất, giảm nhẹ triệu chứng khó chịu và loại bỏ nguyên nhân gây bệnh nếu có chỉ định y khoa. Người bệnh cần hiểu rõ tác dụng của từng nhóm thuốc để phối hợp điều trị an toàn, hiệu quả dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa.

Nguyên tắc bù nước và điện giải khi bị nhiễm trùng đường ruột

Mất nước và khoáng chất là nguy cơ lớn nhất khi người bệnh bị tiêu chảy và nôn ói liên tục do nhiễm trùng đường ruột. Do đó, dung dịch bù nước và điện giải đường uống như Oresol là nhóm sản phẩm ưu tiên hàng đầu và cần được sử dụng càng sớm càng tốt.

Pha dung dịch Oresol phải tuân thủ chính xác tỷ lệ nước ghi trên bao bì. Việc pha quá đặc hoặc quá loãng đều làm giảm hiệu quả bù nước, thậm chí có thể gây rối loạn điện giải nghiêm trọng. Người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ liên tục trong ngày. Trong trường hợp nôn nhiều không thể uống được hoặc có dấu hiệu mất nước nặng như môi khô, mắt trũng, lơ mơ, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được truyền dịch đường tĩnh mạch kịp thời.

Các nhóm thuốc hỗ trợ triệu chứng thường được xem xét

Để giảm nhẹ các biểu hiện khó chịu, bác sĩ có thể cân nhắc một số nhóm thuốc hỗ trợ tùy theo tình trạng thực tế của từng người bệnh. Thuốc giảm đau và hạ sốt như paracetamol thường được dùng khi người bệnh có sốt nhẹ hoặc đau đầu, đau mỏi cơ. Thuốc hấp phụ và bảo vệ niêm mạc ruột như smectite hỗ trợ làm giảm số lần đi ngoài và gắn kết với độc tố vi khuẩn.

Người bệnh không nên tự ý dùng các thuốc cầm tiêu chảy tác dụng mạnh như loperamide khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Nhóm thuốc này làm giảm nhu động ruột, khiến các vi khuẩn và độc tố bị giữ lại bên trong ống tiêu hóa lâu hơn, từ đó làm cho tình trạng nhiễm trùng trở nên trầm trọng và kéo dài hơn.

Vai trò và lưu ý khi dùng men vi sinh

Nhiễm trùng đường ruột và tình trạng đi ngoài nhiều lần làm mất cân bằng hệ vi sinh vật tự nhiên trong ruột. Việc bổ sung men vi sinh chứa các lợi khuẩn như Lactobacillus hoặc Saccharomyces boulardii có thể giúp tái thiết lập hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ rút ngắn thời gian tiêu chảy và cải thiện khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Tuy nhiên, men vi sinh là sản phẩm hỗ trợ chứ không phải là thuốc điều trị triệt để nguyên nhân nhiễm trùng. Nếu người bệnh đang sử dụng kháng sinh tiêu hóa, cần uống men vi sinh cách thời điểm uống kháng sinh ít nhất hai giờ để tránh việc lợi khuẩn bị kháng sinh tiêu diệt. Người bệnh nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để chọn loại men vi sinh phù hợp.

Trường hợp nào cần sử dụng thuốc kháng sinh theo chỉ định

Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn và một số loại ký sinh trùng, hoàn toàn không có hiệu quả đối với các trường hợp nhiễm trùng đường ruột do vi rút gây ra. Phần lớn các trường hợp viêm dạ dày ruột nhẹ do vi rút sẽ tự khỏi sau vài ngày khi được chăm sóc và bù nước đầy đủ.

Bác sĩ chỉ kê đơn thuốc kháng sinh sau khi thăm khám, xét nghiệm phân hoặc xét nghiệm máu và xác định chính xác nguyên nhân do vi khuẩn gây ra. Việc tự ý mua và dùng kháng sinh không đúng loại, không đủ liều hoặc không đúng thời gian có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc, gây ra tác dụng phụ tiêu hóa nặng hơn hoặc làm loạn khuẩn ruột nghiêm trọng.

Chế độ dinh dưỡng và theo dõi trong quá trình điều trị

Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, chế độ ăn uống giữ vai trò quyết định giúp đường ruột sớm hồi phục. Người bệnh nên ăn các món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo trắng, súp, thịt lợn nạc ninh kỹ và chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày. Tránh xa các thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn cay nóng, nước ngọt có ga, sữa tươi và sản phẩm tái sống.

Trong suốt quá trình theo dõi tại nhà, người bệnh cần chú ý các phản ứng của cơ thể đối với thuốc và sự thay đổi của triệu chứng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như phân có máu, sốt cao liên tục không hạ hoặc nôn mửa kéo dài, cần nhanh chóng quay lại cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ đánh giá lại tình trạng bệnh.

Lưu ý an toàn

Những thông tin về thuốc chỉ mang tính chất tham khảo chung và không thay thế cho lời khuyên hoặc chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hoặc tự thay đổi liều lượng thuốc đang sử dụng. Mỗi người có thể trạng và nguyên nhân gây bệnh khác nhau, việc áp dụng đơn thuốc của người khác có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Tóm tắt

Nhiễm trùng đường ruột có thể được cải thiện tốt nếu người bệnh bù nước đúng cách và dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn y khoa. Việc lắng nghe cơ thể, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và duy trì chế độ ăn uống lành mạnh là yếu tố giúp đường ruột mau chóng hồi phục an toàn.